بخشنده

کتاب کودک و نوجوان: بخشنده
شناسنامه کتاب
عنوان: 

بخشنده

عنوان اصلی: 
The Giver
نویسنده: 
Lois Lowry
لوئیس لوری
برگردان: 
کیوان عبیدی آشتیانی
ناشران: 
سال نشر: 
۱۳۷۹
نگارنده: 
ژاله فروهر

"یوناس "دوازده ساله" گیرنده ی سرگذشت ها و خاطرات درد ها و شادی های واقعی زندگی است که از "بخشنده"ی پیر و سالخورده دریافت می کند. او وظیفه دارد نزد بخشنده تعلیمات خاصی را فرا بگیرد. دنیای یوناس، دنیایی کامل است.

دنیایی بدون درد، رنج، جنگ و گرسنگی اما خالی از رنگ، احساس، غریزه، خانواده، تفاوت ها و عشق. آن چه سبب می شود یوناس از وظیفه اصلی خود سر باز زند و دیگر نتواند در نقش گیرنده باقی بماند، احساس نیاز به وجود خانواده، لذت بردن از نوای آرام بخش موسیقی و عشق است. این که حس دوست داشتن دیگران، مردم را به هم پیوند می زند، افراد پیر و سالخورده به حال خود رها نمی شوند بلکه در مقام پدر بزرگ و مادر بزرگ عزیز و دوست داشتنی در محیط خانواده مورد توجه قرار می گیرند. فرار او از این جامعه ی مدرن و خیالی و پیوستنش به جامعه ی سنتی و قدیمی هشداری است از گرایش های مدرنیته که نویسنده در قالب داستانی علمی – تخیلی عرضه می کند.

در این داستان، مخاطب، نخست با جامعه ی نوینی ( جامعه اتوپیایی یا مدینه فاضله ) رو به رو اما  به تدریج با نقاط ضعف و نارسایی های این جامعه ( انتی اتوپیا ) آشنا می شود. جامعه ای بدون هویت بشری که مردم در گروه های اجتماعی ساختگی و ظاهری "زوجین"  قرار می گیرند و بچه های نسل جدید به سبب نقش و وظیفه ای که از سوی شوراهای حاکم به آن ها سپرده شده، شناخته می شوند.

کارکرد اجتماعی آن در نگاه منتقدانه ی  لوئیس لوری نویسنده به جامعه ی مدرن به خوبی در این اثر نمایان است. در میان آثار نویسندگان بزرگسال به وفور داستان هایی از این دست یافت می شود. نویسندگانی همچون "ایزاک اسیموف"، "پل آستر"، "کازوایشیگورو"،  "جورج اورول" و... از کتاب بخشنده ۳ تا ۵ میلیون نسخه به فروش رفته و افزون بر دریافت مدال "نیوبری" در سال ۱۹۹۴ نامزد دریافت چندین جایزه ی معتبر دیگر نیز بوده است.

گزیده ای از کتاب

حالا تمام دوازده ساله های ردیف جلو. نشان های شان را دریافت
کرده بودند. عنوان دکتر برای یک مذکر، مهندس برای یک مونث،
کار در بخش دادگستری برای یک مونث دیگر، از جمله مشاغلی
بود که واگذار شده بود. یوناس می دانست که همه ی آن ها در مورد
تعلیماتی که در پیش داشتند، فکر می کردند و می دانستند که سال ها
کار و مطالعه ی سخت در پیش دارند.

کاربردها و فعالیت ها

دنیای جونز، دنیایی سالم و بی عیب و نقص است. همه چیز در آن کنترل می شود. جنگ، ترس و دردی در آن نیست. حق انتخاب وجود ندارد. نقش هر فرد در جامعه از پیش تعیین شده است. زمان آن فرا رسیده است که جونز واقعیت را دریابد. چون راه بازگشتی وجود ندارد.
١- در "بخشنده" هر خانواده شامل پدر و مادر، یک پسر و یک دختر است. روابط خویشاوندی مبنای زیست شناختی ندارند، بلکه از راه مراقبت و پرورش دقیق شخصیت شکل می گیرند. در جامعه ی ما بحث ساختار خانواده  مطرح است. خانواده چگونه تعریف می شود؟ آیا بنیان خانواده از جامعه شکل می گیرد یا باید تعریف های جدیدی از خانواده ارائه شوند؟
٢- درجامعه ی جونز، تجربه های همه ی افراد همسان است. اوضاع کنترل می شود. رقابت حذف شده است و هر آنچه فرد در جامعه انجام می دهد، در راستای منافع همگانی است. همانندی و یکسان سازی چه سودهایی برای جامعه های امروزی در بر دارد؟ آیا نبود هر گونه تنوع و گوناگونی سازنده است؟
٣- در زیر پوست آرام جامعه ی جونز، سامانه ای دقیق ولی بی رحم، جوانانی را که هنوز خود را با محیط سازگار نکرده اند، سالخوردگان و آن هایی را که اشتباه های شان ساختار جامعه را به هم می ریزد و مورد تهدید قرار می دهد، نابود می کند. سودها و زیان های جامعه ای که در آن چنین دیدگاهی پذیرفته شده است، چیست؟
٤- چرا وابستگی میان جونز و بخشنده خطرناک است؟ این خطر در جای خود،  چه کمکی به تعریف سرشت عشق و دوست داشتن می کند؟
٥- پایان بندی داستان "بخشنده" را می توان به دو گونه تفسیر کرد: جونز، در حالی که به همراه گابریل از سرما در حال مرگ است، خاطرات کریسمس خود را که بخشنده به او داده بود، به یاد می آورد. موسیقی را می شنود و با بصیرت ویژه ی خود می تواند خانه ی گرمی را که مردمانش چشم به راه  و آماده ی خوش آمدگویی به او هستند، ببیند. لوئیس لوری در سخنرانی اش به هنگام دریافت مدال نیوبری، به این دو امکان اشاره می کند، اما در نهایت هیچ کدام را بر نمی گزیند. چه نشانه هایی برای اثبات هر یک از این دو تفسیر وجود دارد؟
٦: در حال حاضر در ایالات متحده ی امریکا گروه هایی مانند آمیش ها، منونیت ها (فرقه های مختلف مسیحیان)، قبیله های بومی امریکا و جامعه ی یهودیان، برای نگه داشت هویت و فرهنگ خود تلاش می کنند. تعریف این گروه ها به عنوان "دیگری" چه امتیازها و زیان هایی برای آن ها دارد؟ چگونه فرهنگ غالب جامعه این گروه ها را در تنگنا قرار می دهد؟
٧: لوئیس لوری به آفریدن دنیایی کمک می کند که در آن از واژه ها به شیوه ای ویژه استفاده می شود. اگر چه در این دنیا بر چیزی که "دقت زبان" خوانده می شود، تاکید می کنند، اما جهان بر پایه های زبانی ساخته شده است که نه تنها دقیق نیست، به عمد معنا را دچار ابهام می کند. زبان های گمراه کننده چه خطرهایی دارند؟
٨- در جامعه ای که جونز در آن زندگی می کند، برای دور نگه داشتن افراد از واقعیت "رها شدن"  پوشیده و مبهم سخن گفته می شود. دقت کنید جامعه ی ما چگونه از این گونه سخن گفتن برای دور نگه داشتن ما از واقعیت هایی مانند پیری، مرگ، فعالیت های جسمی همچون خوردن و نفس کشیدن و رفتن به دست شویی و کارهای اجتماعی و سیاسی و ... بهره می برد؟ سودها و زیان های استفاده از این گونه زبان ها چیست؟
www.teenreads.com

برگردان: سیما بندگی

راهنما

عضویت در کانال تلگرام