یادداشت‌های فرهنگ کودکی

یادداشتی از ثریا قزل ایاغ به مناسبت ماه مهر

یادداشتی از ثریا قزل ایاغ به مناسبت ماه مهر

شهریور که می‌رسد ناخوداگاه نسیم، بوی درس و مدرسه و کاغذ و کتاب و دفتر را به مشامم می‌رساند. یک پیش‌آگهی آماده شدن برای بیدار شدن اول وقت، حمل کیف و کتاب در گرما و سرما و باران و برف.

ادامهٔ نوشته ...
از تبریز تا موزه کودکی ایرانک

از تبریز تا موزه کودکی ایرانک

مسیر موزه با مولاژهایی از آثار تعلیم و تربیت در تاریخ کهن ایران زمین آغاز می‌شود؛ آنجا که دست نوشته‌های کودکان بر روی لوح‌های سفالی مربوط به دوره هخامنشی در برابر دیدگانت قرار می‌گیرد.

ادامهٔ نوشته ...
ماجرای مانکن‌های کودک دست و پا شکسته و موزه کودکی ایرانک

ماجرای مانکن‌های کودک دست و پا شکسته و موزه کودکی ایرانک

اگر بخواهم خودم را خیلی ساده معرفی کنم می‌توانم بگویم که زمانی مهد کودک کودکان ارمنی را اداره می‌کردم، در ضمن کار مجموعه‌داری و گردآوردن اشیاء تاریخی و با ارزش را هم همیشه دوست داشته‌ام. در کنار موسسه پژوهشی تاریخ ادبیات کودکان هم بخش تاریخ فرهنگ کودکی ارمنیان ایران را دستیاری کرده‌ام.

ادامهٔ نوشته ...
سخنان نوش‌آفرین انصاری در افتتاحیه موزه کودکی ایرانک

سخنان نوش‌آفرین انصاری در افتتاحیه موزه کودکی ایرانک

نوش‌آفرین انصاری دبیر شورای کتاب کودک در مراسم افتتاحیه موزه کودکی ایرانک ضمن ابراز خوشحالی از به بار نشستن تلاش‌های بیست ساله موسسه گفت: «من شاهد بودم که دوستان در موسسه پژوهشی تاریخ ادبیات کودکان چقدر برای راه‌اندازی موزه دائمی تلاش کردند و همه ما هر بار بسیار متأثر می‌شدیم وقتی که بسته‌بندی اشیا و خاطره‌ها و انتقال‌شان به سوله را می‌دیدیم.

ادامهٔ نوشته ...
یادداشت شهرزاد طاهری لطفی برای موزه کودکی ایرانک

یادداشت شهرزاد طاهری لطفی برای موزه کودکی ایرانک

دوران کودکی دوره خندیدن‌های از روی بی‌غمی و دویدن‌های از سر شوق، بازی‌های بی‌ریا و دوستی‌های بی‌منت است. روزهایی که پاره شدن لباس عروسک‌ها و شکستن چرخ‌های دوچرخه بزرگترین غم ما بودند. روزهایی که با خواندن یک کتاب زیبا دنیایی به رویمان گشوده می‌شد و ما را به عالم خیال می‌برد.

ادامهٔ نوشته ...
موزه کودکی ایرانک از نگاه لیلا کفاش‌زاده

موزه کودکی ایرانک از نگاه لیلا کفاش‌زاده

امسال در روز تولدم که شمع پنجاه را فوت کردم دو آرزو داشتم که یکی از آن‌ها افتتاح موزه کودکی بود.

ادامهٔ نوشته ...
دل نوشته ثریا قزل ایاغ پس از دیدن موزه کودکی ایرانک

دل نوشته ثریا قزل ایاغ پس از دیدن موزه کودکی ایرانک

دیروز، سرانجام تلاش‌های جانانه‌ی پژوهشگرانِ دل‌سپرده به کودکان در موسسه پژوهشی تاریخ ادبیات‌‌ کودکان، به بار نشست و موزه کودکی برای مدت ده ماه در سالن گنجینه اسناد‌ ملی برای بازدید عموم گشایش یافت‌.

ادامهٔ نوشته ...
شوق آموختن از طبیعت

شوق آموختن از طبیعت

از لحظه‌ای که به دنیا می‌آییم تا لحضه‌ای که دنیا را ترک می‌کنیم ، با هر نفس که می‌آید و می‌رود می‌آموزیم.

ادامهٔ نوشته ...
تابستان کودکی با عطر گل‌ های شمعدانی

تابستان کودکی با عطر گل‌ های شمعدانی

نمی‌دانم چرا‌ هر وقت گل‌های شمعدانی را می‌بینم،‌ یاد تابستان‌های کود‌کی‌ام می‌افتم.

ادامهٔ نوشته ...
گزارش علی اصغر سیدآبادی از موزه تنوع زیستی پارک پردیسان

گزارش علی اصغر سیدآبادی از موزه تنوع زیستی پارک پردیسان

دیروز با پسرم رفتیم موزه تنوع زیستی در پارک پردیسان، پرنده پر نمی‌زد و غصه‌ام گرفت.

ادامهٔ نوشته ...
یادداشت ثریا قزل‌ایاغ درباره روز جهانی بازی

یادداشت ثریا قزل‌ایاغ درباره روز جهانی بازی

دیروز روز جهانی بازی بود!

ادامهٔ نوشته ...
یادداشت‌هایی از ثریا قزل ایاغ به بهانه نمایشگاه کتاب

یادداشت‌هایی از ثریا قزل ایاغ به بهانه نمایشگاه کتاب

با لالایی او را خواباندیم، حالا وقت بیداریست و بازی. نه با خودش بلکه ‌با ما، بازی‌های نوازشی نوعی نمایش هستند که یک‌‌ طرف ما هستیم و طرف دیگر نوزاد که دامنه حرکتش محدود است. انگشتان دست او می‌تواند شگفت‌انگیز‌ترین بازیچه او شود.

ادامهٔ نوشته ...
کودکان بی آرزو

کودکان بی آرزو

« آرزو‌ نیمی از زندگیست و بی‌تفاوتی نیمی از مرگ ! جبران خلیل جبران »

ادامهٔ نوشته ...
كتابخانه‌ خیابانی

كتابخانه‌ خیابانی

اين صندوق صدقات نيست. يک كتابخانه‌ خیابانی است. می‌توانید زیر سایه‌ی درخت بنشینید نفسی تازه کنید و روحتان را صفا بدهید. ‌یا کتاب را به منزل ببرید، سرفرصت کتاب را بخوانید و به جای اولش برگردانید. یا اصلاً برنگردانید و فقط اگر دوست داشتید به جای آن کتابی بگذارید . بیایید ما هم هر جا که هستیم در هر کوچه و خیابان و مجتمعی چنین کاری کنیم . ایران را سراسر کتابخانه کنیم!

ادامهٔ نوشته ...
بهار در راه است!  نوروز فرخنده!

بهار در راه است! نوروز فرخنده!

نوروز، کودک و پرنده

پرنده نوروز را از خورشید گرفت 
و با آوازش بر زمین پاشید
بلور یخ شکست
درخت جوانه زد
و کودک روی شن‌های ساحل نوشت
بهار در راه است! 
نوروز فرخنده!

ادامهٔ نوشته ...
نوروزانه‌ای برای همه‌ی ماهی‌های سیاه کوچولو

نوروزانه‌ای برای همه‌ی ماهی‌های سیاه کوچولو

غزل برهانی، نوروزانه‌ای ویژه برای کتابک و برای همه‎ی فانتزی های جستجوگر دارد. غزل برهانی از کارشناسان و کوشندگان ادبیات کودکان است. کتاب اخیر او به نام «جادوی ماهی» به بررسی فانتزی در کلمات جادویی مارگارت ماهی، نویسنده نامدار نیوزیلندی کودک و نوجوان پرداخته است.

ادامهٔ نوشته ...
سنت‌های نوروزی از نگاه و دستان ثریا قزل‌ایاغ، نوروز در راه است

سنت‌های نوروزی از نگاه و دستان ثریا قزل‌ایاغ، نوروز در راه است

نوروز در راه است! نوروز در راه است.
جشن ساده‌ای در ستایش باروری زمین!

ادامهٔ نوشته ...
زمستان بی بهار ما

زمستان بی بهار ما

زمستان بچه‌های شهرم طولانی و سردتر از همیشه است.

ادامهٔ نوشته ...
قلک های گلی روزگار کودکی

قلک های گلی روزگار کودکی

در بساط  یک دست‌فروش، یک قلک گلی دیدم. یادم  آمد از روزگار کودکی وعیدی گرفتن یک قلک نو که آن را با دستلاف‌های نو (اسکناس‌های نوی لای کتاب ) و سکه های براق عیدی تبرک می‌کردیم. و بر اسب رویاها و آرزوها سوار می‌شدیم تا در پایان سال با گرد آورده‌ها چه‌ کنیم ؟خریدن یک توپ لاستیکی رنگی و یک اسباب بازی، یک دفترچه خاطرات قفل دار، عکس‌های هنرپیشه‌ها، ورزشکاران ، یا ...

ادامهٔ نوشته ...
قربونت بشم مادر که گهواره‌م را تاب می‌دادی

قربونت بشم مادر که گهواره‌م را تاب می‌دادی

اکبر رستگار فرزند علی، متولد ۱۷ شهریور سال ۱۳۵۴ پل سفید سواد کوه است. خانواده اکبر رستگار هنرمند و هنر پرور بوده‌اند و به گفته ایشان جد پدری ایشان خود دوتار می‌ساخت و می‌نواخت.

ادامهٔ نوشته ...
قوطی بگیر و بنشون، کودکانه‌ های نسل ما

قوطی بگیر و بنشون، کودکانه‌ های نسل ما

فکر که می‌کنم نمی‌توانم ستایش‌گر هوشمندی نسل‌های گذشته‌ نباشم. پیاژه نخوانده بودند و از روش‌های تربیتی مونتسوری هم مطلع نبودند اما طبیعت کودکی را بهتر از ما‌ می‌شناختد. 

ادامهٔ نوشته ...
چیلله ، روایتی از ادبیات شفاهی آذربایجان

چیلله ، روایتی از ادبیات شفاهی آذربایجان

در معنای چله یا به زبان ترکی چیلله، روایات متنوع هستند. برخی آن را در معنای چهل روز و برخی دیگر در معنای کشیدگی، همچون «چله کمان» تعبیر کرده‌اند و از شب چله معنای «نهایت کشیدگی شب» را مراد کرده‌اند.

ادامهٔ نوشته ...
زمستان را در آغوش بگیر!

زمستان را در آغوش بگیر!

این فصل دیگری است.
که سرمایش از درون،
درک صریح‌زیبایی را،
پیچیده می‌کند!

ادامهٔ نوشته ...
برای آن‌ها، زمستان نیامد!

برای آن‌ها، زمستان نیامد!

مهدی مرادی شاعر نوجو و خوش ذوق نوجوانان که از جمله آموزگار هم است و دانش‌آموزان خود را  با کتاب و کتابخوانی همراه می‌کند، برای همدلی با خانواده‌های داغ‌دار کودکان زاهدانی و همه آن مردمی که در این شهر و همه کشور در اندوه از دست دادن این نوگلان، اندوهگین هستند، به درخواست کتابک احساس خود را سرود.

ادامهٔ نوشته ...
یلدا فرخنده باد

یلدا فرخنده باد

چله یا یلدای بلند تنها برای ما آدم‌ها نیست. این شب بلند، یا بلندترین شب سال را جانوران بهتر از آدمیان حس می‌کنند.

ادامهٔ نوشته ...
حافظ و یک انار ما را بس!

حافظ و یک انار ما را بس!

چند روزی بیشتر به یلدا نمانده! یلدا و هزاران رسم دیگر در این دنیا، بهانه‌هایی هستند برای با هم بودن و شاد بودن! لحظه‌هایی جدا شدن از واقعیت‌های زندگی که گرچه همه هم تلخ نیستند اما بوی یکنواختی می‌دهند و نیرو گرفتن و دوباره برگشتن به همان زندگی عادی. از این تجربه‌ها نترسیم، با آن‌ها همراه شویم و از این لحظه‌های ‌شادی که روزبه‌روز کمتر و کمتر می‌شود لذت ببریم، حتی اگر به بهانه یک دقیقه طولانی‌تر شب باشد! حافظ و یک انار ما را بس!

ادامهٔ نوشته ...
روایتی دل‌نشین ازشب چله

روایتی دل‌نشین ازشب چله

قدیم‌ترها به شب یلدا بیش‌تر می‌گفتند شب چله. خیلی نام بردن از شب یلدا رواج نداشت. اما اکنون هم شب یلدا رواج دارد و هم کم و بیش بزرگترها شب چله را می‌شناسند.

ادامهٔ نوشته ...
با کودکان شوخی نکنیم

با کودکان شوخی نکنیم

هفته ملی کودک در راه است. چند وزارتخانه و چند نهاد دولتی مسئولیت برگزاری این هفته را برعهده دارند.

ادامهٔ نوشته ...

جایگاه توسعه پایدار در آموزش و پرورش ایران

جایگاه توسعه پایدار در آموزش و پرورش ایران

چند زمانی است که به کارگیری ادبیات زیست محیطی در ایران وارد افق تازه ای شده است. این ادبیات گاهی آشوبناک و دلهره آور است. برای نمونه این روزها کم و بیش می‌شنویم که کشور از مرحله بحران آبی گذشته و به مرحله تنش آبی رسیده است. در حقیقت این نامواژه ها هراسی در دل می‌افکند که بازتاب آن را می‌شود در روابط و مناسبات اجتماعی دید.

ادامهٔ نوشته ...
کتاب کودک و کشف زندگی

کتاب کودک و کشف زندگی

رولد دال نویسنده بزرگ  کودکان  گفتاوردی چنین دارد: خواهش می‌کنم، درخواست می‌کنم ، التماس می‌کنم، تلویزیون را از خانه‌های تان بیرون بیاندازید و به جای آن یک کتابخانه دوست داشتنی بگذارید.
به راستی چه چیزی در تلویزیون هست که زیاد تماشا کردن آن به کودکان آسیب می زند؟ و چه چیزی در کتاب است که زیاد خواندن آن سبب رشد کودک می‌شود؟

ادامهٔ نوشته ...
فرهنگ‌نامه‌ای قد غربیل

فرهنگ‌نامه‌ای قد غربیل

 داستان «مهمان‌های ناخوانده» چنین آغاز می‌شود: در یک ده کوچک، پیرزنی زندگی می‌کرد. این پیرزن یک حیاط داشت قد یک غربیل که یک درخت داشت قد یک چوب کبریت. پیرزن خوش‌قلب و مهربان بود. بچه‌ها دوستش داشتند. بن‌مایه این داستان یک چیز شگفت در خود دارد: اگر مهر دیگران را در دل داشته باشی، حتی در یک خانه قد غربیل برای همه ‌جا هست و جا کم نمی‌آوری.

ادامهٔ نوشته ...
دعوای خانگی

دعوای خانگی

چندسال دیگر به صدسالگی پایه‌گذاری نظام کودکستانی یا پیش‌دبستانی در ایران نمانده است. ایده پایه‌گذاری نظام پیش‌دبستانی اگرچه کار جبار باغچه‌بان، یکی از معماران سترگ آموزش‌وپرورش ایران، نبود و پیش از او ارمنیان تبریز در سال ١٢٩٧ کودکستان خانزادیان را پایه گذاشته بودند، اما او با تدوین برنامه کودکستانی خود، نبوغ سرشارش را در ادامه راه فردریش فروبل، پایه‌گذار نظام کودکستانی در جهان، به نمایش گذاشت.

ادامهٔ نوشته ...
شاید وقتی دیگر

شاید وقتی دیگر

چرخه زیستی برای کودکان و نوجوانان به‌گونه‌ای سازماندهی‌ شده است که بخشی از فعالیت‌های روزانه به آموزش و بخشی به اوقات فراغت یا سرگرمی و بازی و ورزش و بخش دیگر به آرامیدن و بازسازی نیروی بدنی اختصاص دارد.

ادامهٔ نوشته ...
روز ملی ادبیات کودک در ایران

روز ملی ادبیات کودک در ایران

یکی از آسیب‌هایی که کم‌وبیش در همه سطوح دامنگیر جامعه ماست، گسست و گسل‌هایی است که میان یک تصمیم نابجا یا نادرست با موضوع تصمیم رخ می‌دهد. اگر این تصمیم نادرست یا نابجا در حوزه فرهنگ رخ دهد، می‌تواند پیامدهای ناگواری داشته باشد.

ادامهٔ نوشته ...
فراتر از سده کودکی

فراتر از سده کودکی

در میان گروه‌های سنی جامعه انسانی، کودکان وابسته به گروه سنی بزرگ‌سالان هستند. این وابستگی از مرحله ناتوانی کامل (نوزادی) شروع می‌شود و در هر دوره سنی از شدت این وابستگی کم می‌شود تا اینکه خود کودکان نیز به مرحله نوجوانی و بزرگ‌سالی برسند. در دوره چند‌هزارساله‌ای که انسان از مرزهای بیولوژیک گذشته و به مرحله اجتماع و تمدن‌سازی رسیده است، سده بیستم و اکنون بیست‌ویکم، متمایزترین دوره برای زندگی کودکان بوده است.

ادامهٔ نوشته ...
آموزش بانکی از نگاه پائولو فریره

آموزش بانکی از نگاه پائولو فریره

به‌راستی پائولو فریره، اندیشمند برزیلی، یکی از غول‌های واقعی تعلیم و تربیت در سده بیستم بود. اندیشه‌های تابناک او در زمینه آموزش باسوادی به فرودستان و همچنین دیدگاه‌های او در زمینه آموزش رهایی‌بخش، نقشه راهی مؤثر برای آموزش‌ و پرورش انسانی است. نگاه فریره به روند همگانی آموزش یا سوادآموزی در جهان، نگاهی انتقادی بود. او بر این باور بود که ما کودکان را از هر دسته و قشری، برای فردا آموزش می‌دهیم و نه برای امروز. و این بزرگ‌ترین خطایی است که در حق آن ها می‌کنیم.

ادامهٔ نوشته ...

عضویت در کانال تلگرام