مقاله ها و نوشته های ترویج خواندن و ادبیات کودکان

در زمانه‌ای که انسان‌ها در محاصره‌ی رسانه‌ها و بمباران اطلاعاتی هستند، کتاب فرصتی برای درنگ و اندیشیدن در اختیار مخاطبانش قرار می‌دهد. بنابراین لازم است از دوران کودکی فرزندان‌مان را با کتاب آشنا کنیم تا در میانه‌ی بازی‌های کامپیوتری و برنامه‌های تلویزیونی، فرصتی داشته باشند برای تمرین اندیشیدن، گفت‌وگو کردن، شنیدن نظرات دیگران و شناخت خود و احساسات خود. از این رو، کتاب خواندن به استقلال فکری کودکان کمک می‌کند.

برای ترویج کتابخوانی، خانواده نقش بسیار مهمی ایفا می‌کند. بعد از خانواده، مربیان و آموزگاران می‌توانند در علاقه‌مند کردن کودکان به کتابخوانی، نقش موثری داشته باشند.

انتخاب کتاب مناسب و باکیفیت، استفاده از روش‌های جذاب بلندخوانی، ایجاد فضای مناسب برای کتابخوانی و فعالیت‌های قبل و بعد از کتابخوانی، در ایجاد علاقه به کتاب در کودکان و نوجوانان بسیار مهم است.

در این صفحه، مقاله‌ها و نوشته‌هایی برای شما آورده‌ایم که می‌توانند در مسیر ترویج کتابخوانی، به شما کمک کند.

خواندن، تابستان شما را دگرگون می‌کند

خواندن، تابستان شما را دگرگون می‌کند

یک رویکرد کتابخانهای

خواندن در تابستان فعالیّتی دوست داشتنی و پیش‌بینی شده می‌تواند باشد، اما گاهی سنتی نفرت‌انگیز در میان کتابداران، ... و برخی از بچه‌هاست، بیایید با آن روبه‌رو شویم. هنگامی که به کسانی برخوردیم که از رویکرد سنتی ما در «برنامه خواندن در تابستان»(SPR) بهره می‌بردند، به‌دنبال افزایش مشارکت افراد بودیم.

ادامهٔ نوشته ...
برندگان سال ۲۰۲۰ جایزه‌‌ی ایبی آساهی

برندگان سال ۲۰۲۰ جایزه‌‌ی ایبی آساهی

«احمدرضا خیرالدین»، مدیر هیئت داوران «جایزه‌ی ایبی ترویج‌گر خواندن»، برنده‌ی سال ۲۰۲۰ جایزه‌ی ایبی آساهی را اعلام می‌کند. ایبی از داشتن پشتیبان همیشگی «مدیا گروپ آساهی شیمبون» از ژاپن بسیار خوشنود است.

ادامهٔ نوشته ...
ماریت تورن کویست، همراه همیشگی برنامه «با من بخوان»، برنده دوره نخست جایزه‌ی‌ی آی‌رید ۲۰۲۰

ماریت تورن کویست، همراه همیشگی برنامه «با من بخوان»، برنده دوره نخست جایزه‌ی‌ آی‌رید ۲۰۲۰

ماریت تورن کویست، همراه همیشگی برنامه «با من بخوان»، برنده دوره نخست جایزه‌ی‌ آی‌رید ۲۰۲۰

امسال «ماریت تورن کویست» (Marit Tornqvist) تصویرگر و نویسنده‌ی برجسته‌ی هلندی، به‌همراه «زی‌هو یونگ‌شین» از چین، دو دریافت‌کننده نخستین دوره‌ی «جایزه‌ی آیرید (IRead)» بودند. این جایزه را «بنیاد آی‌رید شنژن» با همکاری «دفتر بین‌المللی کتاب برای نسل جوان» (ایبی)، برای قدردانی از ترویجگران برجسته‌ی کتاب‌خوانی در گستره‌ی جهانی، بنیاد گذاشته است.

ادامهٔ نوشته ...
برندگان نخستین دوره‌ی جایزه‌ی ایبی آی‌رید

برندگان نخستین دوره‌ی جایزه‌ی ایبی آی‌رید

«جایزه‌ی ایبی آی‌رید» از سوی «بنیاد شن‌ژن آی‌رید» ودفتر بین المللی کتاب برای نسل جوان (ایبی) با هدف ترویج فرهنگ کتاب خوانی و با امید به گسترش آن در سراسر جهان بنیاد گذاشته شده است.

ادامهٔ نوشته ...
برندگان سال ۲۰۲۰ جایزه هانس کریستین اندرسن

برندگان سال ۲۰۲۰ جایزه هانس کریستین اندرسن

«جایزه هانس کریستین اندرسن» معتبرترین جایزه‌ی جهانی ادبیات کودک و نوجوان برای نویسندگان و تصویرگران است.

ادامهٔ نوشته ...
باشگاه کتاب هدف‌های توسعه پایدار خود را تشکیل دهید

باشگاه کتاب هدف‌های توسعه پایدار خود را تشکیل دهید

هیجان باشگاه کتاب SDG را دارید و می‌خواهید برای خود باشگاهی ترتیب دهید تا بتوانید دور هم جمع شوید و درباره‌ی کتاب‌ها با هم گفت‌وگو کنید؟

عالی است! شاید این ایده‌ها برای شروع به شما کمک کنند:

ادامهٔ نوشته ...
رمان‌های تصویری برای کودکان و نوجوانان

رمان‌های تصویری برای کودکان و نوجوانان

مانند آن‌چه در کتاب‌های «کُمیک استریپ»[۱] می‌بینیم، «رمان‌های تصویری» نیز سرشار از تصویرهای دنباله‌دار هستند که در آن‌ها شمار محدودی نوشته نیز به‌کار رفته است. این کتاب‌ها برای خوانندگان جوان‌تر که گرایش چندانی به خواندن کتاب‌های معمولی و سُنتی ندارند، می‌تواند جذاب باشد. رمان‌های تصویری روش بسیار عالی برای کمک به خوانندگان تنبل در گسترش دایره‌ی واژگان، ایجاد اعتماد به‌نفس، پایداری در خواندن کتاب و همچنین به‌دست آوردن شناخت ژرف‌تر از داستان‌گویی است.

ادامهٔ نوشته ...
​کتاب و پرسشگری کودک

​کتاب و پرسشگری کودک

نگاهی به سه‌گانه «والد، فرزند، کتاب» و پیوند آن با پرسشگری کودکان

ادامهٔ نوشته ...
کودکان چگونه خواندن را می‌آموزند؟

کودکان چگونه خواندن را می‌آموزند؟

بازی کار کودکان است. آن‌ها با بازی و تعامل، یاد می‌گیرند چگونه سخن بگویند، گوش کنند، بخوانند و بنویسند. درباره‌ی رفتارهای چشمگیر این خوانندگان مبتدی بخوانید و این که چگونه هریک از این رفتارها با خواندن و نوشتن مرتبط می‌شود.

ادامهٔ نوشته ...
بهره‌مندی از کتاب باکیفیت کودک در کلاس درس

بهره‌مندی از کتاب باکیفیت کودک در کلاس درس

راهکاری که برای همه دانش‌آموزان کلاس سودمند است

آیا آخرین باری که غرق در خواندن کتابی باکیفیت بودید، به‌یاد دارید؟ گمان می‌کنم پاسخ این پرسش با توجه به درگیری‌های زندگی روزمره، جز این نباشد که مدّت زیادی از آخرین کتاب باکیفیتی که خوانده‌اید می‌گذرد. اما چه مدتی از آخرین باری که کتاب کودک خوانده‌اید، می‌گذرد؟ پاسخ افراد به این پرسش‌ها گوناگون است. «گیل جانسون» (Gill Johnson) در ادامه‌ی این نوشته، به شناساندن کتاب باکیفیت کودک می‌پردازد، و می‌گوید که چگونه با بهره‌گیری از ادبیات کودک، تأثیرهای مثبتی در آموزش و کلاس درس می‌توان پدید آورد.

ادامهٔ نوشته ...
خواندن کتاب‌های تصویری، جانشین منابع درسی ادبیات، بخش پایانی

خواندن کتاب‌های تصویری، جانشین منابع درسی ادبیات، بخش پایانی

پیش از مطالعه این مطلب بخش نخست و بخش دوم آن را مطالعه کنید

محدودیت‌ها و فرصت‌های جامعه تفسیری

ادامهٔ نوشته ...
خواندن کتاب‌های تصویری، جانشین منابع درسی ادبیات، بخش دوم

خواندن کتاب‌های تصویری، جانشین منابع درسی ادبیات، بخش دوم

پیش از مطالعه این مطلب بخش نخست آن را مطالعه کنید.

خواندن کتاب‌های تصویری، جانشین منابع درسی ادبیات: برای کودکان چهار تا شش ساله و افزایش توانایی ادبی در آنان، بخش دوم

آزمایش آموزشی

آزمایش‌های آموزشی با هدف کارشناسی کردن روش‌های ویژهٔ یادگیری و بررسی روشمند آن‌ها در یک زمینهٔ ویژه، همراه با به‌کارگیری از وسایل ویژه انجام شد (کاب و همکاران، ۲۰۰۳).

ادامهٔ نوشته ...
​تقویت مهارت نوشتن به کمک خواندن

​تقویت مهارت نوشتن به کمک خواندن

نوشتن از مهم‌ترین شیوه‌های بیان احساس، اندیشه و خواسته‌های آدمی است. این مهارت باید از کودکی و هم‌زمان با یادگیریِ مهارت خواندن به کودکان آموزش داده شود. نوشتن منجر به تقویت قوه‌ی تخیل، خیال‌ورزی و رویاسازی می‌شود. در روزگاری که خبرهای تلخ و ناگوار از همه‌سو آدمی را احاطه کرده است اهمیت خیال‌ورزیِ خلاقانه دوچندان می‌شود، چرا که با رویاسازی می‌توان از واقعیت‌های تلخ زندگی فاصله گرفت، به دنیایی دیگر سفر کرد و با توان‌افزایی بیش‌تری به زندگی واقعی بازگشت.

ادامهٔ نوشته ...
خواندن کتاب‌های تصویری، جانشین منابع درسی ادبیات، بخش نخست

خواندن کتاب‌های تصویری، جانشین منابع درسی ادبیات، بخش نخست

خواندن کتاب‌های تصویری، جانشین منابع درسی ادبیات: برای کودکان چهار تا شش ساله و افزایش توانایی ادبی در آنان

چکیده

این مقاله به بررسی توانایی خواندنِ کتاب‌های تصویری از سوی برخی از خردسالان چهار تا شش ساله - که چنین کتاب‌هایی برای آنان در کلاس بلندخوانی می‌شود - می‌پردازد. فرایند این بررسی، به گزینش کودکان شایسته برای این کار انجامید. پیش از این، مفهوم «توانش ادبی» - که «جاناتان کالر» (Jonatan Culler) تعریف کرده‌بود - به‌کار می‌رفت.

ادامهٔ نوشته ...
خواندن برای لذّت؛ بازنگری یک پژوهش، بخش پایانی

خواندن برای لذّت؛ بازنگری یک پژوهش، بخش پایانی

پیش از  خواندن این مقاله بخش‌ نخست، بخش دوم و بخش سوم آن را مطالعه کنید.

۴. از این پس

در این مقاله خواندیم که خواندن برای لذّت، سودمندی‌های فراوانی دارد، و تشویق برای علاقه‌مندی بسیار و انگیزش درونی برای خواندن، هدف پسندیده‌ای است. در این بخش، واقعیت چشم‌گیر این است که اگر خواندن عادتی همیشگی شود، افراد خود را عضو جامعه‌ای می‌دانند که خواندن را فعّالیتی مهم و لذّت‌بخش می‌دانند (استرومن و متز، ۲۰۰۴). در حقیقت، برخی از خوانندگان با الگوسازی خود از خواندن لذّت‌بخش به دیگ

ادامهٔ نوشته ...
خواندن برای لذّت؛ بازنگری یک پژوهش، بخش سوم

خواندن برای لذّت؛ بازنگری یک پژوهش، بخش سوم

برای مطالعه این مطلب بخش نخست و بخش دوم آن را بخوانید.

۳. کاوشی ژرف‌تر

«خواندن یعنی پرواز؛ یعنی اوج گرفتن به‌سوی نقطه‌ای بهتر که تصوری از سرزمین، تاریخ، افراد گوناگون، باورها، تجربه‌های مشترک و فواید جست‌وجو ایجاد می‌کند.» (آ. سی. گری‌لینگ)

ادامهٔ نوشته ...
انعطاف پذیری عصبی با نگاه موردی به کتاب خوانی کودکان

انعطاف پذیری عصبی با نگاه موردی به کتاب خوانی کودکان

یادداشتی درباره نقش کتاب خواندن در فربه‌ای مغز کودکان

برای بسیاری از ما پیش آمده است که کاری را از فرط تکرار؛ بی آنکه درباره‌اش فکر کرده باشیم، به نحو احسن انجام داده‌ایم. آشناترین مثال، شاید رانندگی باشد. راننده ماهر در طول مسیر رانندگی به حرکات دست و پای خود نمی‌اندیشد.

ادامهٔ نوشته ...
خواندن برای لذّت؛ بازنگری یک پژوهش، بخش دوم

خواندن برای لذّت؛ بازنگری یک پژوهش، بخش دوم

پیش از مطالعه این مطلب بخش نخست آن را مطالعه کنید.

۲. تا این‌جای داستان

«آموزش و خواندن مدور هستند. هرچه فرد در یکی قوی‌تر باشد، در دیگری نیز پیشرفت بیش‌تری خواهد داشت.» (چال، ۱۹۹۶)

ادامهٔ نوشته ...
​۱۱ روش ساده‌ی خواندن، برای علاقه‌مند کردن نوپاها و خردسالان به کتاب

​۱۱ روش ساده‌ی خواندن، برای علاقه‌مند کردن نوپاها و خردسالان به کتاب

کتاب‌خوانی پدر و مادر برای نوزاد، نوپا و خردسال، تأثیر شگرفی بر میزان علاقهٔ آن‌ها به کتاب‌خوانی می‌تواند داشته باشد، و آمادگی آن‌ها را برای خواندن مستقل در آیندهٔ نزدیک افزایش دهد. در این راستا، چند راهکار ساده را پیشنهاد می‌کنیم که از همین امروز آن‌ها را می‌توانید به‌کار ببرید:

ادامهٔ نوشته ...
خواندن برای لذّت؛ بازنگری یک پژوهش، بخش نخست

خواندن برای لذّت؛ بازنگری یک پژوهش، بخش نخست

مؤسسه اطمینان از سواد ملّی، نوامبر ۲۰۰۶

«مسیر خواننده معبر نیست، بلکه بیش‌تر مانند ضربه‌ای است در جنگل، با چرخش‌ها و گردش‌هایی فردی، حصارها و با لحظه‌ایی غافلگیرکننده.» (هولدن، ۲۰۰۴)

ادامهٔ نوشته ...
كتاب‌های كودكان، الهام‌بخش و الگو برای نسل جديد «سربازان زمين»

كتاب‌های كودكان، الهام‌بخش و الگو برای نسل جديد «سربازان زمين»

وضعیّت آب‌وهوایی در حال دگرگونی، به این معناست که فراوانی رخدادهای شدید آب‌وهوایی، مانند امواج هوای گرم، سیل، توفان‌های سهمگین و آتش‌سوزی‌های گستردهٔ طبیعی، رویدادی عادی شده است. با افزایشِ انتشار و تجمع گازهای گلخانه‌ای، گرمای روی زمین و اقیانوس‌ها رو به افزایش است، سطح آب دریاها افزوده می‌شوند و میزان برف و یخ رو به کاهش است. شوربختانه آسیب اصلی دگرگونی‌های آب‌وهوایی به کودکان و نوجوانان وارد می‌شود و این روند در آینده نیز ادامه خواهد داشت.

ادامهٔ نوشته ...
راهکارهایی برای منظم کردن برنامه‌ی کتابخوانی قبل از خواب

راهکارهایی برای منظم کردن برنامه‌ی کتابخوانی قبل از خواب

 برای بیشتر ما پدر مادرها، عادت کتاب خواندن قبل از خواب با فرزندان‌مان کنار گذاشته شده. آن چه در ادامه می‌آید می‌تواند کمک کند که چگونه به مسیر کتابخوانی قبل از خواب برگردیم.

ادامهٔ نوشته ...
تفاوت بلندخوانی و قصه‌گویی در چیست؟

تفاوت بلندخوانی و قصه‌گویی در چیست؟

بلندخوانی، همان‌طور که از نام‌اش پیداست، خواندن کتاب با صدای بلند با تکنیک‌ها و روش‌های مؤثر برای جذب مخاطب به کتاب و کتابخوانی و تقویت درک مطلب در مراحل بعدی سوادآموزی است.

ادامهٔ نوشته ...
آیا می‌خواهید مطمئن شوید که کودکان شما درست می‌نویسند؟

آیا می‌خواهید مطمئن شوید که کودکان شما درست می‌نویسند؟

در این‌جا شش راهکار برای این‌که مطمئن شوید کودکان شما درست می‌نویسند پیشنهاد شده است:

چه کودک شما درگیر نوشتن انشاهای مدرسه باشد و چه بخواهد جی. کی. رولینگ۱ بعدی باشد، خانواده‌ها برای تشویق مهارت‌های نوشتن چه کارهایی می‌توانند انجام دهند؟

ادامهٔ نوشته ...
حقوق کودکان در مطالعه

حقوق کودکان در مطالعه

۱. کودکان از ابتدایی‌ترین حقوق انسانی برای خواندن برخوردارند.

ادامهٔ نوشته ...
کمک به کودکان برای پرورش مهارت نوشتن

کمک به کودکان برای پرورش مهارت نوشتن

نوشتن بخش مهمی از زندگی روزانه ما شده است، با این حال، یادگیری و مهارت در نوشتن دشوار است.

ادامهٔ نوشته ...
چگونه علاقه به مطالعه را در فرزندانمان ایجاد کنیم؟

چگونه علاقه به مطالعه را در فرزندانمان ایجاد کنیم؟

پیشنهادهای یکی از نویسندگان سایت آمازون

کریستین مائه نویسنده آمریکایی و عضو سرویس نویسندگان آمازون تکنیک‌هایی برای علاقمند کردن کودکان به کتاب‌خوانی پیشنهاد کرده است.

ادامهٔ نوشته ...
ده هفته ماجراجویی و خواندن در تابستان برای کودکان

ده هفته ماجراجویی و خواندن در تابستان برای کودکان

کار دشواری نیست اگر بخواهید فرزندان‌تان در تعطیلات تابستان علاقه‌شان را به خواندن و یادگیری حفظ کنند. در این‌جا فعّالیت‌هایی را برای ده هفته به شما و کودکان‌تان پیشنهاد می‌کنیم تا کودکان با انجام دادن آن‌ها، حتی پس از بسته شدن درهای مدرسه، کتاب‌های‌شان را نبندند.

ادامهٔ نوشته ...
توصیه‌های کتابداران کودک و کارشناسان خواندن برای تشویق کودکان به خواندن در تابستان

توصیه‌های کتابداران کودک و کارشناسان خواندن برای تشویق کودکان به خواندن در تابستان

پژوهش‌ها نشان می‌دهد که خواندن در تابستان احتمال افت مهارت‌های خواندن را که به علت دور شدن کودکان از فضای درس و مدرسه رخ می‌دهد کاهش می‌دهد.

ادامهٔ نوشته ...
خواندن نمایشی انگیزه‌ای برای بلندخوانی دانش‌آموزان

خواندن نمایشی انگیزه‌ای برای بلندخوانی دانش‌آموزان

رویکرد خواندن نمایشی، تمایل دانش‌آموزان به اجرای نمایش را با نیاز آن‌ها برای تمرین خواندن درهم می‌آمیزد. خواندن نمایشی، راهی سرگرم‌کننده و دل‌نشین برای «روان‌خوانی» و افزایش درک مطلب ارائه می‌کند.

ادامهٔ نوشته ...
چگونه کودکان را به خواندن کتاب علاقه‌مند کنیم؟

چگونه کودکان را به خواندن کتاب علاقه‌مند کنیم؟

نویسندگان بزرگ تجربه‌ها و توصیه‌هایی برای علاقه‌مندی کودکان به کتابخوانی دارند.

ادامهٔ نوشته ...
فعالیت‌های کتاب المر

فعالیت‌های کتاب المر

اگر می‌خواهید روز جهانی المر را در خانه، مهدکودک، مدرسه یا مرکز خود جشن بگیرید، فایل باکیفیت فعالیت‌های زیر را از بخش پیوست دریافت کنید.

ادامهٔ نوشته ...
روز المر را با خواندن کتاب‌های المر جشن بگیریم

روز المر را با خواندن کتاب‌های المر جشن بگیریم

امسال جشن «روز المر» ۲۵ ماه می برابر با ۴ خرداد ۱۳۹۸ برگزار می‌شود. «روز المر» از سال ۲۰۱۶ به افتخار المر رنگارنگ و گرامی‌داشت تفاوت‌ها جشن گرفته می‌شود.

ادامهٔ نوشته ...
چرا آینده ما به بقای کتابخانه‌ها، کتاب‌خوانی و رؤیاپردازی وابسته است؟

چرا آینده ما به بقای کتابخانه‌ها، کتاب‌خوانی و رؤیاپردازی وابسته است؟

این سؤالی است که نیل گیمن، از سرشناس‌ترین نویسنده‌های ادبیات کودک و نوجوان، در سخنرانی خود به آن پاسخ داده است:

ادامهٔ نوشته ...
چرا بچه‌ها شاهنامه را دوست دارند؟

چرا بچه‌ها شاهنامه را دوست دارند؟

چندی پیش نتایج اولیه پیمایشی را می‌دیدم با موضوع مصرف فرهنگی کودکان و نوجوانان. محبوب‌ترین نویسنده به انتخاب بچه‌ها فردوسی بود که وقتی با مرور بقیه اسامی همراه می‌شد به خودی خود به نظرم قابل اعتنا نبود و فقط نشانه کتاب نخواندن بود و صرفاً بیان اسامی مشهور.

ادامهٔ نوشته ...
ده نکته مهمی که درباره خواندن باید بدانیم

ده نکته مهمی که درباره خواندن باید بدانیم

۱- تعداد بسیار زیادی از کودکان آمریکایی نمی‌توانند به‌خوبی بخوانند.

ادامهٔ نوشته ...