چگونه با کودک تان از کتاب خواندن لذت ببرید؟

چگونه با کودک تان از کتاب خواندن لذت ببرید؟

شما به عنوان پدر و مادر یا مربی، نقش بسیار مهمی در علاقه مند کردن کودک تان به خواندن دارید. تشویق کودکان به دوست داشتن کتاب و احترام به زبان نوشتاری، پایه ای استوار برای یادگیری خواندن است.

کودکانی که از شنیدن شعرها و داستان ها و بلند خوانی بزرگترها برای خود لذت می برند و به گفت و گو درباره  کتاب ها عادت می کنند، درمدرسه عملکرد بهتری خواهند داشت.

 به باور کارشناسان، بهتر است به کودکان فرصت لذت بردن و سهیم شدن در کتاب ها از خردسالی و حتی پیش از یک سالگی داده شود. اما هیچ گاه برای شروع دیر نیست.  

دو تن از اولین کارشناسان مهارت خواندن مرکز زبان برای آموزش دبستانی: میرا برس و سو الیس، راهکارهای فراوانی در این زمینه ارائه داده اند که به چند نمونه از آن ها در زیر اشاره می شود:

  • نوزادان عاشق این هستند که برای شان آواز بخوانیم یا شعرها را برای آن ها روخوانی کنیم.
  • قرار گرفتن در وضعیتی آرامش بخش برای کتابخوانی با هم، تجربه ی خوشایندی برای کودک و پدر و مادر خواهد بود. سعی کنید هر روز با هم کتاب بخوانید: پیش از خوابیدن، بعد از ظهر، هنگامی که در مطب پزشک هستید یا در اتوبوس نشسته اید.
  •  واژگان، کودکان را در خانه، خیابان، روی اتوبوس ها و در فروشگاه ها محاصره کرده اند. آن ها به زودی خواهند خواست که از این واژگان سر در بیاورند. شما می توانید با اشاره كردن به آن ها یک بازی ترتیب بدهید. کودکان اطلاعات گوناگونی را در زمینه ی خواندن، از تلویزیون به دست می آورند ممکن است نام برنامه های مورد علاقه ی خود یا نشانه ی کالاهایی را که می شناسند، در برنامه های تبلیغاتی تشخیص دهند.
  • کودک خود را تشویق کنید کتابی انتخاب کند و برای شما یا با همراهی شما، با صدای بلند بخواند. ممکن است دوست داشته باشد چندین بار آن را بخواند.

چه نکاتی در بلندخوانی بسیار مهم اند؟

بلندخوانی یکی از بهترین راه ها برای کمک به یادگیری خواندن و نوشتن کودک تان است. هیچ زمانی برای شروع بلند خوانی زود نیست. هنگامی که آن ها کتاب را همراه پدر و مادر خود می خوانند، ورق زدن کتاب و گفت و گو درباره ی داستان و تصویرها را یاد می گیرند و پدر و مادرشان را در بخش هایی که می توانند، همراهی می کنند و به این ترتیب کم کم واژگان را تشخیص می دهند. همه ی این ها به پرورش اعتماد به نفس و علاقه ی کودکان به کتابخوانی کمک می کند و نقش مهمی در پیشرفت آن ها به عنوان خوانندگان موفق دارد.

  • بلند خوانی برای کودکان، همچنین به آن ها می آموزد که داستان ها دارای معنا هستند و یاد می گیرند که ماجراهای بعدی آن ها را پیش بینی کنند. آن ها رخدادهای داستان ها را به زندگی خودشان پیوند می دهند.
  • هنگام بلند خوانی، کودکان با ریتم ها و لحن های گوناگون داستان ها آشنا می شوند. آن ها از شنیدن ریتم های قابل پیش بینی شعرهای کودکانه یا صداهای گوناگون در داستان ها لذت می برند. کودکان  گاهی با زمزمه کردن همراه با شما، یا با به پایان رساندن شعر یا تکرار آنچه گفته اید، به شما می پیوندند. همچنین داستان گویی به شیوه ی خود را می آموزند. این تجربه ها هنگامی که کودکان، خواندن به تنهایی را آغاز می کنند، بسیار ارزشمندند.
  •  شما با بلند خوانی کتاب های مختلف، روزنه ای به دنیاهای گوناگون آن ها به روی کودک تان می گشایید. کودکان تنوع را دوست دارند و از قصه های کهن و داستان های امروزی، شعرهای قافیه دار کودکانه و شعر و آواز و کتاب های اطلاعاتی، به یکسان لذت می برند.

چگونه کودک را در درگیر خواندن كنیم؟

  • هنگامی که کودکان با کتاب آشنا می شوند، داستان ها را به خاطر می سپارند و در کتابخوانی به ویژه در عبارت های تکرارشونده، به شما می پیوندند.
  • آن ها ممکن است از حدس زدن قافیه ی شعرها یا عبارت پایانی آشنای داستان ها  [ مانند قصه ی ما به سر رسید ...] احساس خوشحالی کنند. بنابراین، بهتر است با درنگ در خواندن، به آن ها این فرصت را بدهید.
  • بعضی از کتاب ها کودکان را به پیوستن به ماجراها و مشارکت بیشتر در داستان تشویق می کنند. گفت و گو درباره ی داستان و تصویرهای کتاب، به لذت و درک بیشترداستان از سوی آن ها می انجامد.
  •   اگر کودک تان هنگام خواندن از شما سوال می کند یا با اشاره به تصویرها و واژه ای که می شناسد، خواندن شما را قطع می کند، نشانه ی آن است که مورد توجه او قرار گرفته اند و می خواهد بیشتر درباره ی آن ها بداند.
  • شما می توانید با گفت و گو درباره ی کتاب و پرسش هایی مانند: "برایم  جالب است بدانم چرا این اتفاق افتاد؟" یا "می توانی حدس بزنی بعد چه خواهد شد؟" کنجکاوی و توجه بیشتر او را به کتاب برانگیزید.
  •  کودکان، بیشتر وقت ها تجربه های شان را از کتاب هایی که با هم خوانده اید، به یاد دارند و یک داستان می تواند داستان های دیگری را در ذهن آن ها بیافریند.
  •  گفت و گو با هم درباره ی کتاب ها یکی از بهترین راه ها برای درگیر کردن کودکان با کتاب است و سبب می شود احساسی همانند خود خواننده داشته باشند.
  •  البته، تصویرهای کتاب نیز به داستان گویی کمک می کنند و در برخی  کتاب ها به تنهایی بیشتر از واژگان داستان سخن می گویند. بیشترکودکان خردسال برای سخن گفتن به شیوه ی خود، از تصویرهای کتاب های مورد علاقه شان کمک می گیرند.
  •  ممکن است آن ها داستان را از بر باشند یا آن را با واژگان خود بیان کنند. این تقلب نیست، بلکه بخشی از شکل گیری مهارت خواندن است. با بزرگتر شدن کودکان، تصویرها در حدس زدن واژگان نا آشنا به آن ها یاری می کنند.
  • روش دیگری که کودکان بزرگتر دوست دارند، استفاده از دانش خود درباره ی واژگانی که می شناسند و یافتن حروف آشنا در کتاب هاست. شما می توانید با کمک کردن به آن ها در پیدا کردن رابطه و الگوی واژگان، به این خواست پاسخ دهید.

باز خوانی

  • باز خوانی كتاب های مورد علاقه ی كودكان بسیار مهم است. آن ها با كتاب هایی كه می شناسند، به اعتماد به نفس و لذت دست می یابند. وقتی كودكان یادگیری خواندن و توجه به واژگان را می آموزند، كتاب های آشنا به آن ها كمک می كنند. می توانید کودک تان را  تشویق كنید كه با دقت بیشتری به واژگان و حروف كتاب های آشنای خود نگاه كند.
  • حتی هنگامی كه كودكان خواندن را آغاز می كنند، شاید بخواهند بارها کتابی را بخوانند یا برای شان خوانده شود. این به معنای در جا زدن نیست. رفتن به سراغ كتاب های دیگر، همیشه پیشرفت به شمار نمی آید.
  • حتی خواننده های با تجربه هم از باز خوانی لذت می برند. نوارها و سی دی های داستان های مورد علاقه كودكان امکان دیگری برای شنیدن داستان ها برای  آن ها  فراهم می آورد و  به كودكان در تشخیص و تطبیق واژه هایی كه می شنوند و واژه های نوشته شده كمك می كنند. با شنیدن چند باره ی  یک كتاب، كودكان خردسال ،اغلب  داستان را می شناسند و آن را با واژه های خود بازگو می كنند.
  • بازخوانی، بازگویی را امكان پذیر  می سازد و شیوه ی مناسبی برای یاد گیری است. كودک خود را به بازگویی داستان به كمک تصویرها و جلد كتاب تشویق كنید.

اجرا ی نمایش از داستان ها

  • ممکن است كودكان از به نمایش در آوردن داستان ها با استفاده از زبان كتاب لذت ببرند. این کار به آن ها فرصت می دهد آنچه را یاد گرفته اند، بیازمایند.همچنین می آموزند چگونه قصه گویی کنند یا گفت و گویی ترتیب دهند. شما می توانید با در اختیار قرار دادن لباس و ابزار خانگی، كودک خود را به این کارها تشویق كنید.
  • برخی از داستان ها برای اجرای مشترک مناسب اند. شما می توانید آن ها را در خانه یا حتی در حال پیاده روی اجرا كنید. شعرهای كودكانه ی قدیمی برای اجرا بسیار مناسب اند. كودكان همچنین دوست دارند از حیوانات عروسكی در اجرای نمایش استفاده كنند. ممكن است تصویری از داستان بکشند و آن را با واژه های خود بیان كنند، یا داستانی نو بیافرینند.همه ی این فعالیت ها، برای نگارش داستان های بعدی شان بسیار سودمند خواهد بود.

آغازخواندن و نوشتن

  •  بین ۴ تا ۷ سالگی، بسیاری از كودكان كوشش هایی را برای خواندن به تنهایی آغاز می كنند. آن ها این كار را به شکل های گوناگون انجام می دهند گروهی، در آغاز کار، خود می خوانند. گروهی ممكن است بخواهند همان واژه های نوشته شده را به کار ببرند و در غیر این صورت کارشان را کامل نخواهند دانست. مهم است كه تفاوت های فردی در نظر گرفته شوند. کم کم این امكان را برای شان فراهم كنید كه هر چقدر می توانند و می خواهند، بخوانند.
  • ممكن است کودکان برای نگاه كردن دقیق تر به واژه ها نیاز به كمک داشته باشند. گاهی باید آن ها را به ادامه ی خواندن تشویق کرد و اطمینان دادکه از اشتباه در خواندن نگران نباشند. بهتر است اگر كودک نگران به نظرمی رسد یا مایل به ادامه ی خواندن نیست، خواندن را متوقف كنید.هر گاه كودک تان نتوانست واژه ای را بخواند، برای ادامه یافتن داستان، آن را برایش بخوانید.
  •  نوشتن، به كودكان در خواندن كمک می كند، چون هنگام نوشتن، به ناچار درباره ی صدا و شكل واژه ها فکر می کنند.
  • شما می توانید كودک خود را از خردسالی تشویق کنید و به او بیاموزید که نام خود را روی كارت تولد، یا زیر نقاشی و پیام هایی برای خویشاوندان و دوستانش بنویسد و به این ترتیب در او برای نوشتن انگیزه ایجاد کنید. کودکان از ساختن برچسب و آگهی یا روخوانی داستان ها برای شما نیز لذت می برند.

همیشه به یاد داشته باشید که:

كودكان از راه تقلید می آموزند. اگر كودک شما ببیند كه شما از خواندن به ویژه خواندن به همراه او لذت می برید، این شانس وجود دارد كه او نیز از خواندن لذت ببرد.

 كتاب ها را از كجا  تهیه کنیم؟ 

كتابخانه ها رایگان هستند وبیشتر آن ها محدوده ی سنی ندارند. كتابداران می توانند شما را در انتخاب كتاب یاری كنند. 

عضویت در کانال تلگرام