می خوايم يه خرس شكار كنيم

می خوايم يه خرس شكار كنيم
شناسنامه کتاب
عنوان اصلی: 
We're going on a bear hunt
برگردان: 
طاهره آدینه پور
شاعر: 
Michael Rosen
مایکل روزن
سال نشر: 
۱۳۸۵
توضیح تکمیلی نگارنده: 
سحر ترهنده و سارا سیاوشی

داریم می ریم چه كار كنیم؟ / می ریم یه خرس شكار كنیم / هوا خوبه، آفتابیه / چه آسمونی! آبیه / شجاعیم و ترس نداریم / چون همه اهل شكاریم. و این گونه است كه پدر به همراه چهار فرزندش و البته سگشان به شكار خرس می روند، كاری كه اصلاً آسان نخواهد بود. آن ها از میان علف های بلند، رود پر آب و خروشان، جنگلی انبوه و كولاكی سخت گذشتند.

تا آن كه به غاری رسیدند، درون غار خرسی بزرگ و ترسناك لانه داشت. آن ها كه در طی مسیر شجاعت به خرج داده بودند تا به این جا برسند، با رو به رو شدن با یك خرس واقعی حس كردند كه آن قدر ها هم شجاع نیستند و بهتر است هرچه سریعتر فرار كنند. تمام راهی را كه آمده بودند با سرعت باز گشتند، در حالی كه خرس آن ها را تعقیب می كرد. تا آنكه به خانه رسیدند؛ در ها رو بستیم و حالا/ بدو بالا، بدو بالا / بپر میان رختخواب / حرفی نزن، بگیر بخواب / نه دیگه بعد این فرار / خرسی نمی كنیم شكار.

متن كتاب شعر گونه و دارای ریتم و ضرب آهنگی بسیار جذاب است. ریتم موجود در اشعار دارای جاذبه ای فراموش نشدنی است كه باعث می گردد كودكان و بزرگسالان به صورتی مساوی از آن لذت ببرند. این ریتم در ابتدای داستان با كندی آغاز می شود ولی در جایی كه شكارچیان ما در حال فرار از دست خرس هستند بسیار سریع می شود و دلهره و نگرانی را همراه با مفهوم سرعت به كودك انتقال می دهد و در نهایت با تصویری لطیف از تختی بزرگ با پتویی گرم و صورتی، حسی از امنیت و آرامش را به ما باز می گرداند.

تنوع رنگین تصاویر كتاب كه در بخش شكار سیاه و سفید می شوند و در بخش گذر از موانع و صداها رنگی نیز به شكل گیری این ریتم دلپذیر كمکی كنند.

تكرار جملات ابتدایی شعر در تمامی صفحات برای كودكان جذاب است و آن ها می توانند به راحتی این خطوط را به خاطر بسپارند و همراه كتاب خوان آن ها را تكرار كنند. امری كه حسی از تعامل و حضور فعال به آن ها خواهد بخشید. در صفحاتی از كتاب صدا هایی آمده است حاكی از عبور افراد از میان موانعی چون علف، آب و ... همچون خش خش خش! ، تالاپ تولوپ و ها هو هو هو . شعر ها با عث آشنایی كودكان با صدا ها و تقویت واژگان آن ها می شود و به كودكان كمك می كند تا بیاموزند كه به صدا ها گوش دهند و خود كلمات و صداهای جدید بسازند.
متن كتاب به دلیل دارا بودن ریتم و ضرب آهنگی بالا مناسب قصه گویی و بلند خوانی است، قصه گو و كتاب خوان بهتر است تا می توانند حس موجود در صفحات، صداهایی را كه كم كم بلند و بلند تر می شوند و هم چنین ریتم تند و كند داستان را رعایت كنند تا حس لذت را به خوانندگان انتقال دهند و هم چنین اجازه بدهند تا كودكان نیز در این خوانش همراه آن ها شوند.

این متن برای بازی گروهی نیز پیشنهاد می شود گذشتن از چمن، آب ، گودال گل... بازی و آموزشی لذت بخش خواهد بود.

هم چنین این داستان برای بچه هایی كه به سختی حاضر می شوند به تخت خواب بروند و بخوابند نیز قابل استفاده است چون در انتهای متن همه دعوت تا به رختخواب بروند.

خواندن این كتاب می تواند باعث شود تا كودكان از ترس ها و دل نگرانی های خود صحبت و حتی بر آن ها غلبه كنند.

داستان این کتاب پاسخی است به همه ی ماجراجویی‎های کودکانه در چاردیواری خانه. خانواده‎ای شامل پدر و مادر و سه کودک با شادی و با خواندن شعر به شکار خرس می‎روند و در این راه از جنگل و کوه و دریا و غار عبور می‎کنند در حالیکه در خانۀ خود هستند. تخیل به کارگرفته شده در تصاویر کتاب بسیار فراتر از نوشته‎های آن است و می‎توان تصور کرد دیدن این تصاویر تا چه حد کودک را هیجان‎زده و شاد می‎کند. همچنین احساس امنیت در کنار خانواده بودن و لذت کار دسته جمعی را در او برمی‌انگیزد.

داستان به زبان شعر نوشته شده و آهنگین بودن آن به نشاط و هیجان داستان می‎افزاید. در جای جای کتاب هم نام‎آواهایی چون تق تق، تاپ تاپ و خش خش تداعی‎کننده ی اصوات طبیعت برای کودکان است. خوب است والدین و مربیان با خواندن هر صفحه فرصت کافی به کودک بدهند تا جزئیات تصاویر را با دقت نگاه کند و حتی درباره ی آنها حرف بزند.

فعالیت دیگری که والدین و مربیان باحوصله‎تر با این کتاب می‎توانند انجام دهند آن است که با خواندن شعرهای آن صحنه‎های این کتاب را به صورت بازی در خانه یا مهدکودک بازسازی کنند و لذت کتابخوانی را دوچندان کنند.

تصاویر جذاب و داستان ماجرایی این کتاب همچنین برای تقویت تخیل کودکان ناشنوا نیز بسیار مفید است. البته زیبایی کلام آهنگین کتاب چندان برای کودکان ناشنوا قابل لمس نیست، اما برای آموزش مفهوم قافیه به گروه های سنی بالاتر بسیار مناسب است. کودکان ناشنوا را نیز می‎توان با خواندن این کتاب به تحرک واداشت و یک سفر ماجراجویانه را به صورت بازی با آن ها انجام داد.

کتاب «می خوایم یک خرس شکار کنیم» برای بلندخوانی و اجرای نمایش مناسب است.

کاربردها و فعالیت ها

 هنگامی‌ كه كتاب "می خوایم یک خرس شکار کنیم!" اثر "مایكل روزن" را برای بچه‌های مهدكودك یا كلاس اول می‌خوانیم بر روی تكرارهای زبانی (‌متن های موزونی که تکرار می شوند)،‌ آواها و واژه‌های توصیفی تاكید كنید. به دانش‌آموزان نشان دهید كه "هلن اكسنبری"، تصویرگر، ‌شعر‌هایی كه تكرار می‌شوند را بر روی یك پیش‌زمینه سیاه و سفید قرار داده است و واژه‌های توصیف كننده‌ ی كنش‌ها را روی پیش‌ زمینه‌ی رنگی قرار می‌دهد. از دانش‌آموزان بپرسید: "چرا یك تصویرگر در یك كتاب واحد هم از پیش‌زمینه‌ی سیاه و هم از پیش‌زمینه‌ی رنگی استفاده كرده است. ما این داستان را باید چگونه بخوانیم كه تفاوت میان پیش‌زمینه‌ی سیاه و سفید را با رنگی نشان دهیم؟" سپس شروع كنید به خواندن نخستین سری از عبارت‌های تكراری و دانش‌آموزان را تشویق كنید كه در خواندن شركت كنند.

در صفحه‌های رنگی مربوط به كنش‌ها، از دانش‌آموزان بخواهید صداهایی كه خانواده به هنگام گذر از موانع ایجاد می‌كنند را پیش‌بینی كنند. از آن‌ها بخواهید، توجه كنند كه هر كنش سه بار تكرار می‌شود و اندازه‌ی هر خط به تدریج افزایش می‌یابد. از دانش آموزان بپرسید: "چرا نویسنده، اندازه‌ی حروف را بزرگتر كرده است؟ چگونه می‌توانیم با صدا و حركت‌های ‌مان این بزرگتر شدن حروف را نشان دهیم؟"‌ سپس از دانش‌آموزان بخواهید كه خط‌هایی همچون خطوط زیر را بخوانند و با حركت نمایش دهند:
اسپلش، اسپلوش !
اسپلش،‌ اسپلوش !
اسپلش،‌ اسپلوش !
كودكان وقتی شكار خرس آغاز می‌شود، از به نمایش در آوردن این صداهای موزون لذت می‌برند. ‌سویشی سواشی در میان علف‌ها، اسپلش اسپلوش از میان رودخانه، ‌اسكولچ اسكورچ از میان گل و لای، گذر می‌كنند، تلو تلو خوران از جنگل، هوووووووووو از توفان برف می‌گذرند، پاورچین پاورچین وارد غار می‌شوند و خرس را آنجا می‌یابند و سپس موانع را پشت سر می‌گذارند تا به جای امنی در خانه و تختخواب می‌رسند. این كتاب، دانش‌آموزان را وادار می‌كند تا وقتی به بخش‌های تكرار می‌رسند با متن درگیر شوند، واژه‌هایی را خود بسازند، واژه‌های كنش را نمایش دهند و كشف كنند كه یك نویسنده و تصویرگر چگونه نشان می‌دهد كه با تغییر اندازه‌ی متن و یا رنگ پیش‌زمینه‌، باید لحن صدا را تغییر داد.

منبع:
‌شناخت ادبیات کودکان: گونه ها و کاربردها. نوشته دونا نورتون. ترجمه منصوره راعی و... دیگران،‌ خانه ترجمه، تهران : قلمرو، ۱۳۸۲.

فعالیت هایی برای "می خواییم یه خرس شکار کنیم"

آنچه که نیاز دارید:

  • یک نسخه از کتاب "می خواییم یه خرس شکار کنیم"      
  • خمیر بازی
  • عروسک هایی از اعضای خانواده ی داستان که می توانید با کمک خمیرهای بازی یا شیوه های دیگر بسازید. در کارگاه هنر کتابک، طرح هایی برای درست کردن این عروسک ها وجود دارند.
  • نقشه ی مسیری که خانواده شکارچی برای پیدا کردن خرس طی می کنند.
  • ابزار موسیقی مانند طبل یا جغجغه که خودتان به سادگی می توانید با ریختن کمی برنج یا حبوبات در یک ظرف در دار بسازید.

فعالیت ها

  • داستان را بازگویی کنید. از نقشه ی مسیر شکار خرس استفاده کنید تا به شما و کودکان یادآوری کند که چه اتفاقی در مرحله ی بعد رخ خواهد داد.
  • از کودکان بخواهید با استفاده از ابزار موسیقی، صداهایی راکه در داستان هنگام شکار خرس در می آوردند یا می شنیدند، بازسازی کنند.
  • با استفاده از کتاب های غیر داستان، درباره ی خرس ها اطلاعاتی ارائه دهید. آیا همه آن ها بزرگ و ترسناک اند؟ آیا خرس ها در کنار ما زندگی می کنند؟
  • از کودکان بخواهید با استفاده از خمیر بازی، شخصیت یا مکان مورد علاقه ی خود را بسازند.

ممکن است وقت یا فضای کافی برای انجام فعالیت هایی که در بالا به آن ها اشاره شد، نداشته باشید. در این صورت تنها چند چیز را از کیسه بیرون بیاورید و در مورد داستان صحبت کوتاهی داشته باشید. می توانید با پرسش هایی مانند آن چه در زیر آمده است، با کودک تان درباره ی داستان گفت و گو کنید:

  • برای شکار خرس چه کسی را با خود می برید؟ چرا؟
  • برای شکار خرس چه چیزهایی را با خود می برید؟ چرا؟
  • وقتی احساس ترس می کنید ،چه کسی به شما کمک می کند ؟
  • ترجیح می دهید یک خرس شما را تعقیب کند یا یک اژدها؟ چرا؟

 

برگردان: مریم معماری

منبع: literacytrust.org.uk

راهنما

عضویت در کانال تلگرام