مقاله‌های صوتی آوای کتابک

ثریا قزل ایاغ (بهروزی)

ثریا قزل ایاغ (بهروزی)

از زبان ثریا قزل ایاغ (بهروزی):

زاده جنگ دوم جهانی‌ام! در ۵ دیماه ۱۳۲۲(۲۴ دسامبر ۱۹۴۳) در محله دولت تهران، در مملکتی اشغال شده توسط ارتش‌های روس و انگلیس و آمریکا و دچار قحطی و گرسنگی و فقر و بیماری، پا به این جهان گذاشتم.

ادامهٔ نوشته ...
جبار عسکرزاده (باغچه بان)

جبار عسکرزاده (باغچه بان)

جبار عسگرزاده (باغچه بان) فرزند عسگر، آموزگار و نویسنده بزرگ کودکان و از پیشگامان آموزش و پرورش نو در ایران، در سال ۱۲۶۴ خورشیدی در شهر ایروان ارمنستان زاده شد. پدرش معمار و شیرینی پز بود. او که به سبب سختگیری پدرش نتوانست در مدرسه‌های جدید آموزش ببیند، نزد یک روحانی، قرآن و سپس زبان فارسی را فرا گرفت.

ادامهٔ نوشته ...
برای پسر باران علی عامه‌کن

برای پسر باران علی عامه‌کن

پسر باران، که با ابرهای بهاری زاده شد، بر جنگل‌های گیلان بارید و رویید و سبز شد، اما نابهنگام، توفان مرگ درخت زندگی‌اش را شکست.

ادامهٔ نوشته ...
باز باران با ترانه در خاطره جمعی چند نسل از کودکان و بزرگسالان

باز باران با ترانه در خاطره جمعی چند نسل از کودکان و بزرگسالان

باز باران با ترانه شعر کودکانه، تا مرزهای یک خاطره جمعی

به مناسبت صدو‌ده‌امین زادروز گلچین گیلانی (۱۱ دی ۱۲۸۸ در سبزه میدان رشت - ۲۹ آذر ۱۳۵۱ در لندن)

ادامهٔ نوشته ...
​کتاب و پرسشگری کودک

​کتاب و پرسشگری کودک

نگاهی به سه‌گانه «والد، فرزند، کتاب» و پیوند آن با پرسشگری کودکان

ادامهٔ نوشته ...
​۱۱ روش ساده‌ی خواندن، برای علاقه‌مند کردن نوپاها و خردسالان به کتاب

​۱۱ روش ساده‌ی خواندن، برای علاقه‌مند کردن نوپاها و خردسالان به کتاب

کتاب‌خوانی پدر و مادر برای نوزاد، نوپا و خردسال، تأثیر شگرفی بر میزان علاقهٔ آن‌ها به کتاب‌خوانی می‌تواند داشته باشد، و آمادگی آن‌ها را برای خواندن مستقل در آیندهٔ نزدیک افزایش دهد. در این راستا، چند راهکار ساده را پیشنهاد می‌کنیم که از همین امروز آن‌ها را می‌توانید به‌کار ببرید:

ادامهٔ نوشته ...
کودکان و زمان خواب، ترس‌ها و کابوس‌ها

کودکان و زمان خواب، ترس‌ها و کابوس‌ها

اگر کودکم از خوابیدن هراس دارد، واکنش من چگونه باید باشد؟

گوش کنید و درکش کنید. کوشش کنید ترس کودک‌تان را درک کنید. هرگز او را مسخره نکنید، و یا ترسش را نادیده نگیرید.

ادامهٔ نوشته ...
چرا پیام‌های جنسی برای نوجوانان معضل به شمار می‌آیند؟

چرا پیام‌های جنسی برای نوجوانان معضل به شمار می‌آیند؟

«پیام جنسی»، فرستادن پیام‌ها، عکس‌ها و ویدئوهای آشکار جنسی با تلفن همراه، رایانه، یا هر وسیله دیجیتال دیگر است. پیام جنسی، عکس‌ها و ویدئوهایی هستند که برهنگی یا فعّالیت‌های جنسی یا شبیه‌سازی آن‌ها را نمایش می‌دهند. این پیام‌ها دربرگیرندهٔ پیام‌های نوشتاری نیز است که در آن‌ها فعالیت‌های جنسی، پیشنهاد یا به بحث گذاشته می‌شوند.

ادامهٔ نوشته ...
فرشته پدربزرگ؛ روایتی برای تمرینِ دیدن نیمه‌ی پر لیوان

فرشته پدربزرگ؛ روایتی برای تمرینِ دیدن نیمه‌ی پر لیوان

کتاب «فرشته پدربزرگ» داستانی معناگرا درباره مرگ و زندگی است.

ادامهٔ نوشته ...
نگاهی به داستان هویج پالتوپوش

نگاهی به داستان هویج پالتوپوش

خیالی به قامت خورشید

«بی تو این‌جا همه در حبس ابد تبعیدند

سال‌ها، هجری و شمسی، همه بی‌خورشیدند»

قیصر امین‌پور

ادامهٔ نوشته ...
رهنمودهایی برای کمک به کودکان چپ‌دست در دنیای راست‌دست‌ها

رهنمودهایی برای کمک به کودکان چپ‌دست در دنیای راست‌دست‌ها

  • غذا خوردن:

چپ دست‌ها معمولا با دست چپ غذا می‌خورند چه برای خوردن از انگشت‌شان استفاده کنند چه از قاشق یا چنگال اما معمولاً کارد و چنگال را برعکس دست نمی‌گیرند، مگر وقتی که بخواهند غذا را با چاقو برش بزنند.

ادامهٔ نوشته ...
سفر به ایرانک، بخش سوم

سفر به ایرانک، بخش سوم

روایتی از آموزش کودکان: «از مکتب‌خانه تا مدرسه»

ضلع شمالی موزه ایرانک، درست در مرکز تالار گنجینه، حامل روایتی زمان‌مند از روند آموزش کودکان ایران‌زمین است. برای خوانش این روایت، لاجرم باید دست به سفری پر فراز و نشیب زد و در این سفر قهرمانی با چهره‌هایی چون «میرزا حسن رشدیه» و «جبار باغچه‌بان» همگام شد. مبدأ آغازین این سفر، مکتب‌خانه است و مقصد آن، مدارس نوین هستند.

ادامهٔ نوشته ...
سفر به ایرانک، بخش دوم

سفر به ایرانک، بخش دوم

روایت کودکی از عهد اسطوره‌ها تا عهد قزلباش‌ها

پس از گذر از دوره باستان، سوار بر مرکب زمان به سفر در ایرانک ادامه می‌دهیم. میزبان بعدی ما شاهنامه و خالقش، حکیم طوس، فردوسی بزرگ است. شاهنامه بازتاب‌دهنده فرهنگ ایران از روزگاران اسطوره‌ها و افسانه‌ها تا آستانه تاریخ است. شاهنامه در حد فاصل بین دوره باستان و آغاز تاریخ ایستاده است. یعنی درست همان جایی که در ایرانک با آن روبرو می‌شویم.

ادامهٔ نوشته ...
سفر به ایرانک، بخش نخست

سفر به ایرانک، بخش نخست

کودکی در پیش از طلوع تاریخ

موزه کودکی ایرانک، سرانجام پس از رخ‌نمایی‌های اندک و گهگاه در اینجا و آنجا؛ دست کم برای یک سال آتی در تالار گنجینه اسناد ملی ایران به آرامش رسید و درهای خود را به روی عموم گشود.

ادامهٔ نوشته ...
چگونه به کودکان‌مان احترام گذاشتن به جانوران را بیاموزیم؟

چگونه به کودکان‌مان احترام گذاشتن به جانوران را بیاموزیم؟

  • الگوی کودک‌تان باشید

 کودکان آن‌چه را بزرگ‌سالان انجام می‌دهند، می‌آموزند. یکی از بهترین روش‌ها برای احترام گذاشتن فرزندتان به جانوران، احترام گذاشتن شما به جانوران است. برای نمونه، به جانوران لگد نزنید و یا سر آن‌ها فریاد نکشید.

ادامهٔ نوشته ...
آموزش میراث فرهنگی به کودکان

آموزش میراث فرهنگی به کودکان

مدتی بود به این موضوع فکر می‌کردیم که چگونه می‌توان مفاهیم میراث فرهنگی را به کودکان آموزش داد. به همین دلیل تصمیم گرفتیم تا برنامه جامعی بنویسیم که در آن بتوان کودکان را با مفاهیم مطرح در حوزه میراث فرهنگی آشنا کرد.

در نهایت به برنامه‌ای رسیدیم که می‌تواند به صورت سالانه، ماهانه، هفتگی و یا حتی روزانه اجرایی شود، البته نحوه ارائه برنامه به میزان توانایی مربی، امکانات و فضای آموزشی بستگی دارد.

ادامهٔ نوشته ...
همایش پرندگان، بیانیه‌ای برای شناخت خویشتن

همایش پرندگان، بیانیه‌ای برای شناخت خویشتن

همایش پرندگان کتاب تصویری است که برای مخاطبان همگانی از نوجوان تا بزرگسال نوشته شده است. همایش پرندگان برداشتی آزاد و خلاقانه از منظومه منطق الطیر عطار، شاعر ایرانی قرن ششم هجری است. عطار همان‌گونه که از نامش پیداست، آشنا به طب بوده و در نتیجه می‌توان حدس زد که در طول عمرش با تعداد بیشماری از مردم ارتباط از نزدیک داشته است.

ادامهٔ نوشته ...
چرا باید برای کودکان در بحران کتاب بخوانیم

چرا باید برای کودکان در بحران کتاب بخوانیم

نوروز امسال برای کودکان مناطقی از ایران با غم و اندوه همراه شد. بسیاری از کودکان این مناطق وضعیتی بحرانی را در زندگی‌شان تجربه کردند؛ سیل خانه‌شان را ویران کرد و گروهی از کودکان حتی عزیزان‌شان را از دست دادند.

ادامهٔ نوشته ...
سنت‌های نوروزی از نگاه و دستان ثریا قزل‌ایاغ، نوروز در راه است

سنت‌های نوروزی از نگاه و دستان ثریا قزل‌ایاغ، نوروز در راه است

نوروز در راه است! نوروز در راه است.

جشن ساده‌ای در ستایش باروری زمین!

ادامهٔ نوشته ...
درس هفتم: تا پخته شود، خامی! درباره‌ی اهمیت مطالعه‌ی تاریخ ادبیات کودکان

درس هفتم: تا پخته شود، خامی! درباره‌ی اهمیت مطالعه‌ی تاریخ ادبیات کودکان

درس‌هایی درباره نوشتن برای کودکان

درباره‌ی اهمیت مطالعه‌ی تاریخ ادبیات کودکان

این درس هفتم از این سلسله درس‌های نوشتن برای کودکان است و هنوز بحث‌های مقدماتی‌مان ادامه دارد و وارد عناصر داستان و ساخت‌و‌ساز آن نشده‌ایم. حقیقت اینجاست که این درس‌های اولیه و پیش‌گفتارها ضروری بود، چرا که فکر می‌کنم لازمه‌ی هر کاری جدی‌بودن است و ضرورت دارد که از همین ابتدا، مسیر راه را بشناسیم و اگر می‌خواهیم به‌شکلی جدی و حرفه‌ای وارد شاخه‌ی نوشتن برای کودکان شویم، بدانیم که با کار بسیار پیچیده، زمان‌بَر، طاقت‌فرسا و البته لذت‌بخشی روبه‌رو هستیم. در این درس هم همچنان به مقدمات و پیش‌نیازهای نوشتن برای کودکان می‌پردازیم.

ادامهٔ نوشته ...
درس ششم: زندانِ کاغذهای مچاله (دور ریختن)

درس ششم: زندانِ کاغذهای مچاله (دور ریختن)

درس‌هایی درباره نوشتن برای کودکان

 

تصویر رویایی من از نویسنده این است: انسانی محصور در میان انبوهی کاغذِ مچاله!

ادامهٔ نوشته ...
گفت‌وگوی فلسفی درباره کتاب این گوزن مال من است

گفت‌وگوی فلسفی درباره کتاب این گوزن مال من است

پسری به نام ویلفرد، گوزنی پیدا می‌کند و فکر می‌کند که او دیگر حیوان دست‌آموزش است و ادعا می‌کند که مالک اوست. آن‌ها همراه هم ماجراهای زیادی را پشت سر می‌گذارند. در خلال این ماجراها او می‌فهمد که افراد دیگری هم هستند که فکر می‌کنند مالک گوزن هستند. ویلفرد با این پرسش روبه‌رو می‌شود که آیا او واقعاَ هیچ‌گاه از ابتدا صاحب گوزن بوده است؟

ادامهٔ نوشته ...
درس پنجم: تیک‌تاکِ فرساینده‌ی عقربه‌های ساعت

درس پنجم: تیک‌تاکِ فرساینده‌ی عقربه‌های ساعت

درس‌هایی درباره نوشتن برای کودکان

 

دیگر بهانه‌جویی نکنیم و نگوییم که زمانی برای نوشتن نداریم.

بیشتر آدم‌هایی که می‌خواهند نوشتن را شروع کنند، این جمله را بسیار تکرار می‌کنند:

ادامهٔ نوشته ...
درس چهارم: از این گوش بشنو و از اون گوش در نکن!

درس چهارم: از این گوش بشنو و از اون گوش در نکن!

درس‌هایی درباره نوشتن برای کودکان

به باورِ بسیاری، نویسنده‌ها موجوداتی گوشه‌گیر، مرموز، ساکت و کم‌حرف هستند. اما آیا حقیقتاً این‌گونه است یا این تصویر، با واقعیت نویسندگان در تضاد است و به افسانه می‌ماند؟ خُب... حقیقت این‌جاست که نویسندگان بسیاری از حرف‌هایشان را در نوشته‌ها، یادداشت‌ها، نامه‌ها و داستان‌هایشان می‌زنند.

ادامهٔ نوشته ...
درس سوم: چشم‌های کورِ عادت‌کرده

درس سوم: چشم‌های کورِ عادت‌کرده

درس‌هایی درباره نوشتن برای کودکان

«چشم‌ها را باید شُست، جور دیگر باید دید.»

بخشی از شعر صدای پای آب، سهراب سپهری

ادامهٔ نوشته ...
درس دوم: یادداشت روزانه، متنی شبیه به تنهایی‌مان

درس دوم: یادداشت روزانه، متنی شبیه به تنهایی‌مان

درس‌هایی درباره نوشتن برای کودکان

ادامهٔ نوشته ...
درس یکم: ترس از کاغذ سفید

درس یکم: ترس از کاغذ سفید

درس‌هایی درباره نوشتن برای کودکان

ترس از کاغذ سفید

بسیاری از علاقه‌مندان به داستان‌نویسی در شروع کارشان جمله مشابه‌ای را تکرار می‌کنند:

«من از کاغذ سفید می‌ترسم!»

ادامهٔ نوشته ...
چگونه کتاب‌ها را به نوزادان، نوپایان و کودکان معرفی کنیم

چگونه کتاب‌ها را به نوزادان، نوپایان و کودکان معرفی کنیم

در این مقاله پژوهش‌هایی را درباره چگونگی به اشتراک گذاشتن کتاب‌ها با نوپایان و کودکان برای افزایش لذت کتابخوانی، چگونگی کتاب خواندن و عشقی همیشگی به کتاب به شما ارائه می‌دهیم.

ادامهٔ نوشته ...
۱۰ درسی که کودکان از سفر کردن می‌آموزند

۱۰ درسی که کودکان از سفر کردن می‌آموزند

به عقیده کریستین جانسون، سفرنامه نویس و بنیان‌گذار سایت mytravelingkids.com، کودکان در هر سنی می‌توانند از سفر کردن درس‌های بسیاری بیاموزند. کریستین جانسون که به سفرهای زیادی همراه با کودکان خود می‌رود و تجربه‌های بسیاری در این زمینه دارد، عاشق این است که دیگر فرهنگ‌ها را به خانواده خود نشان دهد. او همیشه در جست‌وجوی مکانی جدید برای کشف کردن است. در ادامه این مطلب کریستین جانسون به ۱۰ نکته و درسی اشاره می‌کند که سفر رفتن به کودکان می‌آموزد.

ادامهٔ نوشته ...
بلندخوانی، اهداف و تکنیک‌های آن

بلندخوانی، اهداف و تکنیک‌های آن

به مناسبت هفته‌ بلندخوانی - دوم تا هشتم بهمن

امروزه در سنجش با گذشته، شمار بیشتری از خانواده‌ها و آموزگاران به این باور رسیده‌اند که کتابخوانی با کودکان می‌تواند تأثیر مهمی بر رشد ذهنی و احساسی کودکان داشته باشد.

ادامهٔ نوشته ...
کتابخوانی برای کودکان نوپا و نوزادان چگونه است؟

کتابخوانی برای کودکان نوپا و نوزادان چگونه است؟

کتابخوانی برای کودکان نوپا و نوزادان و به طور کلی کودکان زیر هفت سال یکی از مهم‌ترین تمرین‌هایی است که پدر و مادرها می‌توانند برای پیشرفت فرزندشان انجام دهند. افزون بر این، کتاب خواندن با کودک باعث می‌شود شما زمان شادی را با کودکتان سپری کنید و البته تجربه شگفت‌انگیز پیوند میان شما و فرزندان را برایتان به ارمغان می‌آورد. اگرچه برای ایجاد این پیوند، جز کتاب خواندن، کارهای بسیار زیاد دیگری هم می‌توانید همراه با کودکتان انجام دهید؛ اما با آماده کردن فضای کتابخوانی و پیمودن مراحل لازم برای جذاب‌تر کردن این فعالیت، در این راه بسیار موفق‌تر عمل خواهید کرد.

ادامهٔ نوشته ...
کارهای روزانه چه اهمیتی در زندگی کودک دارد

کارهای روزانه چه اهمیتی در زندگی کودک دارد

کارهای روزانه موجب احساس امنیت کودکان می‌شود و به نظم‌دهی در زندگی آنان کمک می‌کند. در این مقاله با اهمیت برنامه‌ریزی کارهای روزانه در زندگی کودکان آشنا می‌شوید.

ادامهٔ نوشته ...
نقش باغچه بان بر ادبیات کودکان پیش دبستان

نقش باغچه بان بر ادبیات کودکان پیش دبستان

۱۹ اردیبهشت ماه زادروز جبار باغچه بان آموزشگرخلاق و توانمند کودکان ، نمایشنامه نویس و پایه گذار آموزش ناشنوایان در ایران است. موسسه پژوهشی تاریخ ادبیات کودکان در مجموعه کتاب های تاریخ ادبیات کودکان ایران درباره زندگی و تلاش های او در زمینه آموزش و پرورش و ادبیات کودکان ایران پژوهشی گستره انجام داده است که در جلدهای گوناگون تاریخ ادبیات کودکان منتشر شده است. گفتار زیر بخشی از این پژوهش است که به مناسبت زادروز باغچه بان فرزانه طاهری قندهاری سرپرست کتابخانه پژوهشی موسسه گرد آوری کرده است. 

ادامهٔ نوشته ...
کودکان و آیین های نوروز در مناطق مختلف ایران

کودکان و آیین های نوروز در مناطق مختلف ایران

تعطیلات نوروز یکی از مهم ترین خاطره سازهای دوران کودکی است. در این روزها، کودکان همراه با خانواده در دید و بازدیدهای نوروز شرکت می کنند.

ادامهٔ نوشته ...