محمدهادی محمدی

آموزگارانی که جان خود را مایه فرهنگی زیستن می‌کنند (به مناسبت روز معلم)
«روز معلم» را به یاد می‌آوریم این بار برای آموزگارانی که در گوشه‌گوشه این سرزمین فداکارانه می‌کوشند و گاهی زندگی‌شان را برای دانش‌آموزان خود به خطر انداخته‌اند تا رسالت معلمی را به تمامی به ما یادآوری کنند. به یاد بیاوریم معلم فداکار امید حسن‌زاده که در سال ۱۳۷۶ در بخشی از شهرستان بیجار گیلان برای...
علی ورجه، بازیچه‌‌ای ایرانی یا جهانی؟
عمر بازیچه‌ها و اسباب‌ بازی‌های دست‌ساخت به کجا می‌رسد؟ هیچ کسی به درستی نمی‌داند که نشانه‌هایی از وجود اسباب بازی و بازیچه‌های کودکانه فراتر از ده هزار سال پیش را چه گونه باید بیابد در حالی که انسان در این دوره تازه یک‌جانشین شده بود و اگر نشانه‌ای از اسباب بازی و بازیچه کودکانه باشد، باید در سایت...
کتابک و «ادبیات کودکان در عمل»
و اکنون که به چهارده رسیدی  چون سرو بر اوج سرکشیدی با گذشت بیش از یک دهه از فعالیت گسترده کتابک، اکنون به استقبال کتابکی می‌رویم که وارد چهارده سالگی می‌شود. کتابکی که دیگر به نامی معتبر در صحنه ترویج خواندن و ادبیات کودکان تبدیل شده است. سیزده سال پیش در اوج ناباوری جامعه فرهنگ کودکی و ادبیات...
موزه کودکی ایرانک
نشانی موزه کودکی ایرانک: بلوار میرداماد، نرسیده به میدان مادر، انتهای خیابان شهید بهزاد حصاری، ساختمان آرشیو اسناد ملی، موزه کودکی ایرانکنشانی اینستاگرام موزه کودکی ایرانک: iranak_org@ «موزه کودکی ایرانک» که اکنون در محل تالار گنجینه سازمان اسناد کتابخانه ملی با پشتیبانی بخش خصوصی (گروه توسعه کسب...
در حضرت تو توبه شکستم صدبار
سال‌هاست که دیگر در روزنامه‌ها نمی‌نویسم، توبه کرده بودم که بنویسم. اما برای حضرت دوست مهدی آذریزدی توبه شکستم. ماجرا از این قرار است که مدیرعامل کانون پرورش فکری در اواخر آبان ماه به استان یزد می‌روند. به همه جا سرکشی می‌کنند و هرجا هم اگر نیاز بود شاخه گلی می‌گذارند، جز دیدار حضرت دوست مهدی...
 معصومه (فرنگیس) سهراب، از زنان پیشاهنگ زمان خود
 فرنگیس (معصومه) سهراب از بنیانگذاران شورای کتاب کودک،‌ کارشناس آموزش و پرورش کودکان و نوجوانان و مدیر مجتمع آموزشی مهران در ۲۳ آبان سال ۱۳۰۴ در تهران در یک خانواده‌ی دانش‌دوست و فرهنگی زاده شد.فرنگیس سهراب از زنان پیشگام زمان خود بود. در کتاب «زیستن برای روشنگری» به قلم محمدهادی محمدی آمده است: «...
در سرزمین خورشید، پروازت را بلند بگیر!
روز کودک در ایران به یاد دخترکان خوراسان هستیم، آن جا که آشیانه‌ی خورشید است و افغانستان نامیده می‌شود. جایی که اکنون دوباره درهای مکتب‌ها یا مدرسه‌‌های دخترانه آن به دستور طالبان قفل خورده است. در بزرگداشت این روز، با الهام از سخن زیبای «توران میرهادی» که برای شکستن هر بند و قفلی همیشه می‌گفت «...
به یاد فرنگیس(معصومه) سهراب که هم چنان امتداد مهر است در گذرگاهی که از مهر آغاز می‌شود
به یاد بانویی که مهر را در آرامش می‌خواست، مهر را در صلح می‌خواست تا کودکان زیر سایه‌ی درخت زندگی، دانش بیاموزند و به مهر بزرگ شوند.  اما اکنون مهر زخمی است، مهر زخم خورده است. از کرونا که دو سال می‌شود دانش‌آموزان را خانه نشین کرده است تا این مهر، که بی‌مهری برسر کودکان و دانش‌آموزان افغانستانی...
بررسی کتاب حقیقت «غاری‌ست در کوه‌های سیاه»، شگردهایی برای خواندن یک کتاب خوب
«گاهی تنها روزنی که ما می‌توانیم چهره انسان را ببینیم، همان چهره‌ واقعی که در پشت صورتک‌ها پنهان کرده است، ادبیات است. گاهی داستان‌ها بازتابی از بحران‌های گوناگونی هستند که انسان درون آن غوطه می‌خورد. بیش‌تر انسان‌ها، نمی‌توانند از این بحران‌ها جدا شوند انگار که بستر زیست‌شان است؛ اما گروهی کم‌تر...
به یاد دختران دانش‌آموز، دشت برچی، منطقه سیزده کابل که امروز دیگر نیستند!
من دیگر نیستم!   تو هرچه می‌خواهی باش، باش من دختری دانش‌آموز بودم  که دیگر نیستم! جهان با همه زیبایی‌هایش می‌توانست از من باشد اما تو آن را از من گرفتی  زمین با همه مهرش می‌توانست از من باشد، اما تو آن را از من گرفتی من دختری دانش‌آموز بودم که دیگر نیستم!   برای مادرم که چشم‌به‌راه مانده بود از...
ایرج کابلی، امتدادی روشن در تحول خط فارسی برای آموزش کودکان - بخش دوم
بخش نخست مقاله: ایرج کابلی، امتدادی روشن در تحول خط فارسی برای آموزش کودکان آیا چیدمان بلوکی پدیده‌ای رایج در میان خط های زبان ها است؟ نگرش ایرج کابلی به خط فارسی، نگاهی بود که در زبان‌های لاتین‌تبار و خط‌های پیوست آن برای سده‌های بلندی انجام شده است و آن نگرش بلوکی در چیدمان خط است. در خط‌های...
ایرج کابلی، امتدادی روشن در تحول خط فارسی برای آموزش کودکان - بخش نخست
استاد ایرج کابلی که در بهمن ماه ۱۳۹۹ درگذشت، یکی از سرآمدان تحول خط فارسی برای آموزش به کودکان یا بزرگ‌سالان، یا غیرفارسی زبان‌ها بود. او یکی از آموزش‌گران برجسته و امتداد منطقی تحول خط فارسی از دوره مشروطه تا امروز به شمار می‌رود. ارزش‌های او در این زمینه در دوره زندگی‌اش به درستی شناخته نشد، شاید...
به مناسبت زادروز مهدی آذریزدی
امروز، بیست و هفتم اسفند، زادروز مهدی آذر یزدی است.    اگر همه زندگی آذریزدی را درون یک دوقطبی قرار دهیم، چیزی که برآیند آن خواهد بود، دوقطبی گم کردن کودکی در روزگاری که خود کودک بود و پیدا کردن کودکان هنگام بزرگ‌سالی است. بنابراین نمی‌شود زندگی او را بدون این دوقطبی تحلیل کرد. همه زندگی او از...
ادبیات کودکان ایران در چرخش از سده‌ای به سده دیگر
مقاله تحلیلی تاریخی از محمدهادی محمدی یک سده کار و کوششِ هزاران کوشنده و پدیدآورنده ادبیات کودکان سیمایی از تحول فراگیر اجتماعی به طور عام و تحول در فرهنگ کودکی ایران به طور خاص را به نمایش می‌گذارد. کوشندگان و پدیدآورندگانی نام‌آور و کم‏نام یا گمنام همگی کوشیدند ادبیات کودکان این سرزمین در جایگاهی...
نقش عباس یمینی شریف در تاریخ ادبیات کودکان ایران (بخش سوم)
پیش از مطالعه‌ی بخش سوم، دو بخش دیگر را بخوانید: نقش عباس یمینی شریف در تاریخ ادبیات کودکان ایران (بخش نخست) نقش عباس یمینی شریف در تاریخ ادبیات کودکان ایران (بخش دوم) تولید معنا برای شکل‌دهی نهاد کودکی و ادبیات کودکان در ایران اكنون كه از هر دو زمانه، ‌یعنی زمانه آغاز كار یمینی شریف و زمانه كار...
پشت این خنده‌ها، فروپاشی فرهنگ کودکی است!
در جامعه‌ای که ارزش کودک در ندیدن ارزش‌ها و حقوق اوست، جای هیچ شگفتی نیست که برنامه‌سازانی با حضور چهره‌های سینمایی و غیرازآن پس از انگشت رساندن به هر چیزی که در دسترس‌شان است، این بار بیایند انگشتی هم به ترانه‌های کودکانه بزنند و با تفسیرهایی ناخوشایند در بی‌معنایی آن سخن بگویند. من دلم برای آن‌که...
نقش عباس یمینی شریف در تاریخ ادبیات کودکان ایران (بخش دوم)
بخش نخست مقاله را در این‌جا بخوانید. همساز كردن سامانه آموزش و پرورش با نیازهای جامعه با توجه به محدود بودن نقش فرد و گستردگی نقش زمینه متنی، عباس یمینی شریف در كدام زمینه متنی رشد كرد؟ عباس یمینی شریف یكی از سازندگان نهاد كودكی مدرن در ایران، ‌همه زندگی‌اش را در راه شناخت این كودكان و تحول در نگاه...
نقش عباس یمینی شریف در تاریخ ادبیات کودکان ایران (بخش نخست)
 پیش‌درآمد: محمود کیانوش یکی دیگر از پیشگامان ادبیات کودکان، در سده‌ای که به دنیا آمده بود، از دنیا رفت. در سده‌ای که رو به پایان و چرخش به سده دیگر است، هر روز از شمار این کوشندگان کم و کم تر می شود. این قانون و جبر زندگی است و چاره ای جز پذیرش آن وجود ندارد. کیانوش در جهش شعر کودک در ایران، نقشی...
پایگاه ترویج خواندن کتابک 12 ساله شد
کتابک، تنها نهاد ترویجگر مجازی کتاب کودکان و نوجوانان و ادبیات کودکان در ایران ۱۲ ساله شد. ۱۲ سال برای ماندگاری و پایداری چنین نهادی آن هم در ایران که به سبب اوضاع ناپایدار و شکننده اقتصادی که بزرگترین درگیری هر سازمانی تأمین منابع مالی بوده است، آسان به دست نیامده است. ۱۲ در فرهنگ ایران، عدد...
نوسازی زبان قصه «خرگوش باهوش» در کتاب« قصه‌های خوب برای بچه‌های خوب»
نوسازی زبان در بستر بازنویسی وبازآفرینی در کارهای آذریزدی هنگامی به درستی روشن و شکافته می‌شود که مانند نمونه روایت‌هایی که از داستان «شیر و خرگوش»، داده شد، این بار همان روایت را در کار خود آذریزدی و در سنجش با روایت‌های پیشین از همین داستان بسنجیم. خرگوش باهوش روزی بود و روزگاری بود. در یک جنگل...