در این سن، کودک هنوز پیوند نزدیکی با دنیای جسم و احساس دارد. زبان در حال رشد است، تخیل شکوفا میشود، و تجربههای روزمرهاش با داستان درهم میآمیزد. کتابهایی با ریتم، تکرار، تصویرهای واضح و موضوعات ملموس (مانند خانواده، حیوانات، بدن، احساسات) به درک بهتر و لذت از شنیدن کمک میکنند.
در این بخش، کتابهایی معرفی شدهاند که به رشد واژگان، شناخت ابتدایی، تخیل و ارتباط عاطفی کودک کمک میکنند. فعالیتهای پیشنهادی نیز کودک را به بازی، تکرار، تقلید و تعامل با کتاب دعوت میکنند.
ویژگی ۱:
گنجینهی واژگان کودک کم کم تا هزار و پانصد واژه افزایش می یابد. کودکان از زبانهایی آوایی و همراه با ضربآهنگ در زبان لذت میبرند.
فعالیت پیشنهادی
بهترین راه برای همراهی با کودک در این مرحله فراهم آوردن فرصتهایی برای گوش سپردن به ضربآهنگها، شعر و چیستان و تکرار آنها است.
کتابهای پیشنهادی
ویژگی ۲:
کودکان در کاربرد زمان گذشته مهارت پیدا میکنند، اما ممکن است نشانههای گذشته و حال را درست به کار نبرند.
فعالیت پیشنهادی
از آن ها بخواهید تا بگویند دیروز چه کردند و راجع به کنشها در کتاب گفت و گو کنند.
کتابهای پیشنهادی
- عطسه ی پرماجرا
- روباه دم بریده
- مهمان های ناخوانده
- خانم حنا به گردش می رود
- داستی هر چه می بیند می خواهد بردارد
ویژگی ۳:
کودکان از زبان برای کمک به شناخت جهان استفاده میکنند.
فعالیت پیشنهادی
برای کودکان کتابهای داستانی تصویری بخوانید و زمینهی شناخت و بحث دربارهی جانوران دستآموز، خانواده، مردم و محیط را فراهم آورید.
کتابهای پیشنهادی
ویژگی ۴:
قدرت سخن گفتن با کاربرد زیادتر صفتها، قیدها، ضمیرها و حروف اضافه پیدا میکنند.
فعالیت پیشنهادی
می توانید دامنهی کاربرد واژگان توصیفی را با کتابهای تصویری و داستانهای مصور که به جزییات پرداخته باشند، گسترش دهید. امکان قصهگویی و توصیف شخصیتها و کنشهای آنها را برای کودکان فراهم آورید.
کتابهای پیشنهادی
- مجموعه ی آنا کوچولو
- خرگوشی که نمی خواست بخوابد
- به کبوتر اجازه نده اتوبوس براند
- داستی هر چه می بیند می خواهد بردارد
- عاشقتم کانگوروی آبی
- این مال من است
ویژگی ۵:
کودکان آرام، آرام، روابط و طبقهبندی اشیاء را بر پایه نشانههای ادراکی ویژه مانند رنگ، اندازه، شکل و موارد استفاده میفهمند.
فعالیت پیشنهادی
برای کودکان امکان گروهبندی اشیاء از نظر رنگ، شکل، اندازه و کارکرد فراهم آورید. از کتابهای تصویری مفهومی، با تصویرهای بزرگ رنگی استفاده کنید.
کتابهای پیشنهادی
- ماشین ها جور واجورند
- ضد ها
- لولوپی +۱
- هفت رنگ رنگین کمان
ویژگی ۶:
کودکان آرام آرام چگونگی پیوند با اشیاء را بر پایهی شماره و مقدار درک میکنند.
فعالیت پیشنهادی
کتابهای شمارش اعداد تصویری در اختیار کودکان بگذارید و آنها را به شمارش تشویق کنید.
کتابهای پیشنهادی
- اعداد در هنر
- خروس جهانگرد
- اعداد
- هفت روز هفته دارم
ویژگی ۷:
کودکان آرام، آرام دو چیز را با هم مقایسه میکنند و کوچکتر و بزرگتر را تشخیص میدهند.
فعالیت پیشنهادی
با کودکان کتابهای را در میان بگذارید که آنها را به مقایسهی اندازهها برانگیزاند.
کتابهای پیشنهادی
ویژگی ۸:
کودکان آرام، آرام میاندیشند که هویتی جدا از دیگر اعضای خانواده دارند. کودکان به اعتماد به نفس نسبی دست مییابند. آنها خود را به عنوان "من" میشناسند و احساساتی نسبت به خود پیدا میکنند.
فعالیت پیشنهادی
کودکان را در درک هویت مستقل و ارزش ویژهی خود یاری رسانید. خودباوری کودکان تحت تاثیر نگرشها و رفتار اطرافیان قرار میگیرد؛ از این رو باید شرایطی فراهم آورد که احساس کنند دیگران به آنها توجه دارند، آنها را قبول دارند و برای آنها ارزش قائلند.
کتابهای پیشنهادی
- بهترین کاری که مامان ها و باباها بلدند
- آبی کوچولو زرد کوچولو
- عاشقتم کانگوروری آبی
ویژگی ۹:
کودکان از شرایط ناراحتکننده خود را دور میکنند. آنها اشتباه را یا انکار میکنند و یا آن را به گردن دیگری میاندازند.
فعالیت پیشنهادی
کودکان را، بی آنکه احساس کنند از ارزششان کاسته میشود، راهنمایی کنید تا اشتباه خود را بپذیرند
کتابهای پیشنهادی
ویژگی ۱۰:
کودکان سامان دادن و بازنمایاندن دنیای کودکانهی خود را یاد میگیرند؛ آنها از راه مشاهده، شیوهی حرکات و رفتار دیگران را تقلید میکنند.
فعالیت پیشنهادی
کودکان را به بازیهای نمایشی تشویق کنید تا بتوانند نقطهنظرهای دیگران را درک کنند و در مورد شیوهی رفتار دیگران آگاهی پیدا کنند.
کتابهای پیشنهادی
- غاز نادان، بز لجباز
- عاشقتم کانگوروی آبی
- دستی که بوسه می زند
- خشم قلمبه
- جوجه کوچولو! تی تاپ، تی تاپ، بدو
- هر وقت خوک ها پرواز کنند
ویژگی ۱۱:
کودکان اشیاء را به صورت چیزهای باورپذیر میبینند: نوار یا چوب مدرج اندازهگیری ممکن است اسب بشود.
فعالیت پیشنهادی
اشیاء و کتابهایی تهیه کنید که زمینهی تعبیرهای خلاق را فراهم آورند.
کتابهای پیشنهادی
- گوریل
- ای آلفونس ابری ناقلا!
- تولدت مبارک ای ماه قشنگ
- من هم ببرم
ویژگی ۱۲:
کودکان آرام، آرام به این تشخیص میرسند که دیگران هم، همانند آنها، دارای احساسهای هستند.
فعالیت پیشنهادی
کودکان را به گفت وگو دربارهی اینکه اگر اتفاق مشابهی برای آنها بیفتد چه احساسی پیدا میکنند، تشویق کنید، کتابهایی فراهم آورید که بیانگر احساسهای گوناگون باشند.
کتابهای پیشنهادی
ویژگی ۱۳:
کودکان از بازی کردن با یکدیگر لذت میبرند و نسبت به هم دلبستگی عمیق احساس میکنند.
فعالیت پیشنهادی
برای رشد مهارتهای اجتماعی زمینهی مناسب فراهم آورید تا کودکان مشارکت، رعایت نوبت و بازیهای دستهجمعی را تجربه کنند.
کتابهای پیشنهادی
- فرانکلین رئیس می شود
ویژگی ۱۴:
کودکان آرام، آرام با مشاهدهی حالت چهرهها احساسهای دیگران را تشخیص میدهند.
فعالیت پیشنهادی
کودکان را با گفتوگو دربارهی احساسهایی که همراه با حالت چهرهها در کتابها مطرح میشوند، به حساس شدن نسبت به احساسهای خود و دیگران تشویق کنید.
کتابهای پیشنهادی
- قیافه های بامزه
- خرگوش کوچولوی خوشحال
- خرگوش کوچولوی غمگین
- خرگوش کوچولوی عصبانی
- خرگوش کوچولوی ترسو