موسسه پژوهشی تاریخ ادبیات کودکان

گرچه در طول تاریخ کره‌ی زمین، اقلیم پیوسته در حال تغییر بوده و سیاره‌ی ما روزهای سرد و گرم بسیاری را از سر گذرانده است، اما در سال‌های اخیر، اقلیم با شتاب زیادی در حال تغییر است. رویدادی که دانش‌مندان و فعالان محیط‌زیست را بسیار نگران کرده است. به همین سبب است که بسیاری این روزها درباره‌ی تغییرات اقلیمی و تاثیرات آن صحبت می‌کنند. به‌ویژه‌ در منطقه‌ای از جهان که ما در آن زندگی ‌می‌کنیم تغییرات اقلیمی و گرمایش زمین احتمالاً آینده‌ی بسیاری از ما را دگرگون خواهد کرد و باعث خواهد شد تا با چالش‌های زیادی دست‌وپنجه نرم کنیم.
یکشنبه, ۶ خرداد
«با تو» اثر میلیا پراخمان، نویسنده و تصویرگر هلندی، کتاب تصویری شاعرانه‌ای است در ستایش دوستی، لذتِ رؤیا و جستجوگری. کتابی درباره‌ی فصل‌ها، گذر زمان، رفتن و بازگشتن، و دگرگونی و نوشوندگی مداوم طبیعت و زندگی. زندگی‌ای که تمام زیبایی‌اش به با هم بودن و داشتن رؤیاهای مشترک است. 
یکشنبه, ۲۹ بهمن
«اسباب‌کشی به خانه‌ی نو» داستانی درباره‌ی اسبا‌ب‌کشی جانوران است. عجیب است! مگر جانوران هم اسباب‌کشی می‌کنند؟ بله، انواع خزندگان، آبزیان، چهارپایان، پرندگان و حشرات، اسباب‌های خانه را به سر و دندان و کمرشان دارند و با هم به خانه‌ی تازه می‌روند؛ یعنی قرار است تمساح با پرندگان در یک خانه زندگی ‌کند؟! کتاب که همین را به ما می‌گوید و با تصاویرش به مخاطب نشان می‌دهد که تمام جانوران می‌خواهند از طبیعت به خانه‌ای در شهر بروند!
سه شنبه, ۱۰ بهمن
«دوستان خوب آماده‌ی ماجراجویی» منشوری است چندوجهی و رنگارنگ. اگر منشور را مقابل نوری سفید بگیریم و بچرخانیم رنگین‌کمانی از رنگ‌ها می‌بینیم. هر نور سفید یک طیف نور است و این کتاب طیفی از معانی. کتابِ «دوستان خوب آماده‌ی ماجراجویی» کتابی درباره‌ی بازی، دوستی، همکاری، مراقبت دورادور و سایه‌وار از کودک و... است. البته، بستگی به آن دارد که منشور را به کدام طرف بچرخانیم؛ زیرا در این صورت، شاید این کتاب بیش از همه یادآور کودکی از‌دست‌رفته باشد!
یکشنبه, ۸ بهمن
کتاب «من یک اسب می‌خواهم» داستانی درباره‌ی قدرت خیال‌پردازی است؛ دنیایی فانتزی که در آن همه چیز ممکن و مجاز است. داستان می‌گوید اگر بخواهی و بتوانی تصورش کنی، به دست‌اش می‌آوری؛ درست، همان‌طور که بوبی به آرزوی‌اش می‌رسد. 
یکشنبه, ۲۴ دی
زندگی‌نامه یکی از معروف‌ترین شاعران معاصر تاجیکستان که سال‌هاست برای کودکان و نوجوانان می‌سراید جوره هاشمی است. جوره هاشمی در نهم ژانویه‌ی 1948م. در شهر کانی بادام به دنیا آمد. و در حال حاضر نیز مدیر شعبه‌ی ادبیات کودکان نشریات معارف، در شهر دوشنبه، است.
چهارشنبه, ۲۰ دی
کتاب دو جلدی «به تماشای پرندگان برویم!» کتابی غیرداستانی و علمی-اطلاعاتی با موضوع پرنده‌نگری است. تماشای پرندگان یا پرنده‌نگری یعنی دیدن و چشم داشتن تفریحی به پرندگانِ زنده در زیستگاه طبیعی‌شان.
یکشنبه, ۱۷ دی
کتاب «کفش‌دوزکی به نام لیلا» داستانی است درباره‌ی تفاوت و پذیرش. چه چیزهایی را در وجود خودتان یا اطراف‌تان دوست ندارید؟ اگر می‌توانستید آن‌ها را تغییر دهید، آیا شاد می‌شدید؟ حال به سؤالی مهم‌تر پاسخ دهید: اگر نتوانید آنچه را برای‌تان ناخوشایند است تغییر دهید، آن‌وقت چه‌کار می‌کنید؟!  خرید کتاب کودکان درباره پذیرش تفاوت ها
سه شنبه, ۱۲ دی
«ول‌ام کن شب بی‌کله!» داستان شبی است که یک شب قهر می‌کند و وی‌وی، شخصیت اصلی داستان، باید راهی پیدا کند تا شب را دوباره به خانه‌اش بازگرداند! این ایده‌ی شگفت، داستانی برای خردسالان است. اما چنان پرداخت ماهرانه‌ای دارد که برای بزرگسالان هم جالب و خواندنی است.
چهارشنبه, ۲۲ آذر
«دم‌بریده» داستانی درباره‌ی حل‌مسئله و چاره‌اندیشی، دوستی و همکاری است. داستان با مسئله‌ی گم‌ شدن دُم یکی از شخصیت‌ها شروع می‌شود!  حتماً برای‌ شما هم پیش آمده است که وقتی می‌خواستید از خانه بیرون بروید، یکی از وسایل‌تان سر جایش نبوده است. وقتی کیف پول، سوئیچ ماشین، یک لنگه جوراب یا حتی دکمه‌ی لباس‌تان سر جایش نیست، چه‌کار می‌کنید؟ دنبالش می‌گردید و شاید هم دکمه‌ا‌ی رنگی به‌جای دکمه‌ی سفید به لباس‌تان بدوزید! به همین ترتیب، کودکان هم ممکن است وسایل‌شان را گم کنند. 
یکشنبه, ۱۹ آذر
«ملودی و جزیره‌ی موسیقی» داستانی است درباره‌ی موسیقی و آواز، شادی و دوستی و صلح در سفری شگفت با یک کشتی شناور که حتی موتورش از سازهای موسیقی ساخته شده است!  ملودی، دختری با موی مشکی و پوستی تیره، با کشتی شناور خود به جزیره‌ای می‌رسد. مردم جزیره از دیدن او شاد می‌شوند و برایش هورا می‌کشند. اما هنگامی‌که ملودی از پل متحرک کشتی پایین می‌آید، ترومپتش بال می‌زند و از کشتی دور می‌شود! همان ترومپتی که راهِ سفر به جزیره را به او نشان داده بود! 
دوشنبه, ۱۳ آذر
کتاب «باید بروم دست‌شویی» یک کتاب بامزه برای آموزش رفتن به دست‌شویی‌ است که در آن سگ کوچولو به‌طور اتفاقی مجبور می‌شود از دست‌شویی بزرگ‌ترها استفاده کند. در این کتاب، علاوه بر آموزش غیر مستقیم رفتن به دست‌شویی، با جانوران مختلفی که در داستان حضور دارند هم آشنا می‌شویم.
شنبه, ۳ مهر
«مامان فیل کوچولو» داستان تصویری زیبایی درباره روابط ساده، عاشقانه و حمایت‌گر یک مادر و فرزندش است. نویسنده و تصویرگر این اثر با تصاویری ساده و هنرمندانه و متنی کوتاه از زاویه دید و زبان کودک خردسال و متناسب با درک او این رابطه را به زیبایی به تصویر می‌کشد. روای این داستان، فیل کوچولو در داستان از کارهایی که با مادرش انجام می‌دهند می‌گوید، آن‌ها با هم بازی می‌کنند، به خرید می‌روند و....
چهارشنبه, ۳۱ شهریور
«بابای فیل کوچولو»، داستان تصویری زیبایی‌ست درباره یک فیل کوچک که با زبان و زاویه دید کودکانه و شیرین از رابطه خود و پدرش می‌گوید، در بخش بخش این کتاب اشتیاق بالای فیل کوچولو به گذراندن وقت با پدرش هنرمندانه به تصویر کشیده شده است.
چهارشنبه, ۳۱ شهریور
«فضانوردها در کوره آجرپزی»، داستان دو پسر مهاجر از خراسان جنوبی است که کارگران کورهٔ آجرپزی هستند. «سبزعلی»، یکی از پسران، پای‌اش در میان خاک به چیزی تیز گرفته و زخمی شده و گرفتار بیماری مهلک کزاز شده‌ است. «چمن»، پسر دیگر، می‌خواهد او را نجات دهد؛ اما از این بیماری خلاصی نیست. سبزعلی بیمار است و هذیان می‌گوید: «بی‌بی من رفتم توی کوزه شنا کنم. آن‌قدر به من نگو سوسک سیاه! ببین ماهی شدم!... نه مرا نیاندازید توی تنور!» چمن که می‌خواهد او را زنده نگه دارد، به یاد فیلمی می‌افتد که در تلویزیون دیده‌اند: فیلمی درباره‌ی سفر به ماه: «مگر قرار نیست با هم به کره ماه برویم؟ فضانوردها را یادت رفته؟ کره ماه را چه؟ نگاه‌اش کن، از پنجره پیداست! آن سیاهی‌های روی‌اش را ببین! آن‌جا آب و درخت است!» اما سبزعلی آرام نمی‌گیرد و مرتب تکرار می‌کند که می‌میرد. او از مرگ می‌ترسد: «من که مردم، زیر خاک‌ام می‌کنید! مثل بابا غریب! چمن نگذار مارها گوشت تن‌ام را بخورند!» چمن با تصویرهایی که از سفر به ماه برای سبرعلی می‌سازد، تلاش می‌کند او را تا سحر بیدار نگه دارد؛ زیرا گفته‌اند سبزعلی، سحر را نخواهد دید و این درد، درمانی ندارد: «درمان‌اش مرگ است!»
یکشنبه, ۱۰ مرداد
کتاب «ای هم‌زبان خاموش» مجموعه شعری در ستایش هم‌زبان خاموش ما، کتاب، است.
چهارشنبه, ۲۶ خرداد
تا به‌حال بلبل خرما از نزدیک دیده‌‌اید؟ آوازش را که انگار از خود بهشت می‌خواند شنیده‌اید؟ پرنده‌ کوچکی که تاجی سیاه و گونه‌هایی به سپیدی برف دارد و آواز رویایی‌اش، در تصاویر کتاب «دختر انار» جاری است! انگار که موسیقی زندگی است در دل داستانی درباره سوگ.
شنبه, ۹ اسفند
دارکوب‌ها بهانه‌اند، بهانه‌ای برای داستانی کردن روایت کودکان کم شنوا و ناشنوا که به سبب این کم توانی، همیشه از جامعه کنار گذاشته شده‌اند و آن جا هم که به آن‌ها توجه شده، نیازهای واقعی‌شان برآورده نشده است. چرا ۱۸ و چرا ۲؟ این شکستن عددها و بعد دوباره جمع بستن‌شان چه معنایی دارد؟ چرا نویسنده برای بیان نیازها و خواست های این گروه از کودکان به داستانی نمادین و استعاری روی آورده است؟ داستان‌پردازی از راه تمثیل و استعاره در فرهنگ بشری پیشینه‌ای چندین هزار ساله دارد. از آن هنگام که بزرگسالان متوجه شدند که کودکان در قالب داستان‌های تمثیلی و استعاری بهتر می‌توانند معنای نهفته در روایت را بفهمند.
شنبه, ۱۸ بهمن
داستان‌های کودکان کارکردهای متفاوتی دارند. گاهی داستان در ظاهر برای سرگرمی کودک است، اما به توان زبان گفتاری کودک کمک می‌کند. به همین دلیل باید گفت که داستان‌های کودکان به ویژه وقتی که تصویری هستند، کارکردهای چندگانه‌ای دارند.
سه شنبه, ۱۴ بهمن
کاری برجسته از یکی از نامدارترین نویسندگان ادبیات کودکان جهان، آسترید لیندگرن که در ضمن یکی از تاثیرگذارترین در حوزه ادبیات کودکان و فانتزی بوده است.  
شنبه, ۲۷ دی