کتاب درمانی همراه با معرفی کتاب

ساده ترین تعریف کتاب درمانی، بهره گرفتن از کتاب برای ایجاد دگرگونی است.

کتاب درمانی می تواند از سوی افراد گوناگونی که با کودک در تماس هستند، برای کودکان در هر رده ی سنی و با مشکلات گوناگون استفاده شود اما می توان این گستره را به دو گروه دسته بندی کرد:

  • کتاب درمانی بالینی که از سوی کارشناسان آموزش دیده و برای درمان کودکانی که دارای مشکلات رفتاری و احساسی عمده اند به کار می رود.
  • کتاب درمانی رشدی که از سوی آموزگاران، کتابداران و والدین برای تسهیل رشد و خود شکوفایی طبیعی در کودکان سالم به کار رود.
  • توجه داشته باشید در صورتی که کودک شما با مشکل جدی رو به روست حتما با یک روانشناس مشورت کنید.
  • کتابک از کسانی که در زمینه کتاب درمانی کار کرده اند دعوت می کند که تجربه های خود را برای استفاده همگان در دسترس قرار دهند. همچنین اگر کتاب هایی را برای هدف های خاص در کتاب درمانی استفاده کرده اند و پاسخ های مناسب گرفته اند به کتابک معرفی کنند.

روش گزینش کتاب در کتاب درمانی

گزینش کتاب در جلسه های کتاب درمانی یکی از دشوارترین و حساس ترین مراحل به شمار می آید. بزرگسالانی که جلسات کتاب درمانی را برای کودکان و نوجوانان به شکل فردی یا گروهی ساماندهی می کنند، باید از یکسو با مشکلات گروه مخاطبان آشنا باشند و از سوی دیگر با شناحتی که از کتاب های کودکان و نوجوانان دارند بتوانند بهترین گزینش ها را برای کتاب درمانی داشته باشند.

کتاب هایی که مشکلات کودکان و نوجوانان را بازتاب می دهند، بی شمارند. تنها باید دانست کدام کتاب برای کدام مشکلات گزینش شود و در اختیار مخاطبان قرار گیرد.

معیارهای زیر شما را در گزینش کتاب مناسب کمک می کند:

  • کتاب ها باید در سطح درک و علاقه کودکان باشد.
  • درونمایه داستان ها با نیازهای کودکان منطبق باشد.
  • طرح داستان باید واقعگرا باشد و خلاقیت کودکان را درحل مشکلات برانگیزاند، درباره ی مشکل اطلاعات دهد و شیوه ی برخورد کودک را نسبت به مشکل دگرگون کند.
  • بینش درونی فرد را پرورش دهد.
  • تصویری درست و حقیقی از مشکل ارائه دهد، مثلا تصویری تحریف شده از معلولان نشان ندهد.
  • سبب تخلیه هیجانی کودک شود.
  • تجربه ی یک سرگرمی سطح بالا را برای کودک فراهم می کند.
  • از بار ادبی بالایی برخوردار باشد، دارای درونمایه واقعگرا، طرح منسجم، شخصیت های غیر کلیشه ای که در طول داستان رشد می کنند و متحول شوند، صحنه پردازی درست، سبکی گیرا و تخیل برانگیز باشد.
  • آموزشی، پند دهنده و اخلاقی نباشد.

کتاب درمانی چیست؟

کتاب درمانی چیست؟

کتاب درمانی یک واژه قدیمی است. مفهوم اساسی کتاب درمانی، بازپروری از راه خواندن است. فکر کتاب درمانی از آن جا بر می‌خیزد که انسان به تعیین هویت با دیگران از راه ادبیات و هنر علاقمند است. کتاب درمانی تعامل بین خواننده و ادبیات است. در روش درمان با کتاب، مطالب خواندنی که در اختیار خواننده قرار می‌گیرد، تاثیر درمانی و شفابخشی دارد.

اگرچه این مفهوم طیف گسترده‌ای از کاربری‌ها را در بر می‌گیرد، در این‌بخش ما تنها به کاربری آن در گستره کودکان و نوجوانان در بحران می‌پردازیم: زمانی که کودکان و نوجوانان با مشکلات اجتماعی، احساسی یا شخصی رو به رو هستند و نیاز به کتاب درمانی دارند.

متخصصین رشد و پرورش کودکان، بارها، کتاب درمانی را برای مواردی که کودکان در فشارهای روحی مانند بستری بودن در بیمارستان، از دست دادن دوست و جدایی والدین، ‌ یا در شرایط جنگ و رخداد‌های طبیعی همچون سیل و زلزله قرار می‌گیرند، توصیه کرده‌اند. ادبیات می‌تواند کودکان را در درک عواطف خود، همذات‌پنداری با شخصیت‌هایی که احساس‌های مشابه را تجربه می‌کنند و نیز کسب بینشی نوین نسبت به چگونگی برخورد دیگران با همان مشکلات، یاری رساند. کتاب می‌تواند نقشی همچون آینه را برای کودکان بازی کند؛ به این معنا که بازتاب‌دهندهٔ ویژگی‌های ظاهری، روابط، احساس‌ها، اندیشه‌های آن‌ها در پیرامونشان باشد. همچنین کتاب می‌تواند چون پنجره‌ای رو به جهان باشد که کودکان را به نگاه فراتری از خود و پیرامون‌شان دعوت کند تا با شخصیت‌ها و شرایط پیوند برقرار نمایند.

تجربه‌هایی برای کتاب درمانی

"پیشخوانِ کتاب" برای کودکان بستری در بیمارستان‌ها

"پیشخوانِ کتاب" برای کودکان بستری در بیمارستان‌ها

گروه مبتکر و پیشگامِ "زمانی برای خواندن" (Zeit Punkt Lesen) در ایالت شمال شرقی اتریش (Lower Austria) با همکاری بیمارستان‌های منطقه به جای برنامه‌ی همیشگی تماشای تلویزیون در بخش‌های کودکان بیمارستان‌ها، برنامه جالب دیگری ارائه داده است. "پیشخوان‌های کتاب" در بخش‌های بیمارستان که در‌برگیرنده‌ی  کتاب و بازی‌های فکری است جان تازه‌ای در روال ملال‌آور حضور ناچار کودکان در بیمارستان دمیده است و خلاقیت و روابط دوستانه در بخش‌ها گسترده شده  و نتیجه‌ی آن بهبود و شفای سریع‌تر آن‌ها بوده است.

کتابخانهٔ مدرسه یک فضای مرده نیست

کتابخانهٔ مدرسه یک فضای مرده نیست

پروژهٔ کتابخانه‌های آموزشگاهی «ل. آ. گ» که در شهر هسن "اِ وِ" (لاگ) نامیده می‌شود، با هدف ایجاد و پشتیبانی کتابخانه در هر مدرسه، از میانهٔ سال ۱۹۸۰  به کمک نیروهای فعال آموزشی و والدین دانش آموزان، به گسترش کتابخانه های آموزشگاهی هسن پرداخت.

چیرگی بر مرزبندی های فرهنگی و مذهبی و رسیدن به درک و همدلی در افغانستان

پروژه مهارت های زندگی و ترویج خواندن در کشورهای در حال توسعه(۲): افغانستان

چیرگی بر مرزبندی های فرهنگی و مذهبی و رسیدن به درک و همدلی در افغانستان 

مقاله‌ها و نوشته‌هایی درباره کتاب درمانی

مفهوم و ارزش کتاب درمانی (۱)

مفهوم و ارزش کتاب درمانی (۱)

برای این که داستانی در دستیابی به ذهن کودک اعجاب کند،باید برای سرگرم کردن او، به جای شیوه های مستقیم منطقی روشهای غیر مستقیم شهودی و احساسی را به کار گرفت.اسمیت(۱۹۸۹)

قسمت دوم مقاله را اینجا بخوانید: مفهوم و ارزش کتاب درمانی (۲)

مقدمه

مقالات، کتاب درمانی را به عنوان نوعی از «کودک درمانی» که می تواند هم آموزش دهنده و هم شفابخش باشد، شرح می دهند.

فلسفه برای کودکان

فلسفه برای کودکان

 فلسفه برای کودکان، بیشتر به عنوان برنامه‌ی مهارت در تفکر یا تفکر خلاق و منتقدانه توصیف می‌شود.

ضرورت آشنایی با روان شناسی رشد در ادبیات کودکان

ضرورت آشنایی با روان شناسی رشد در ادبیات کودکان

روان شناسی رشد، رشته ای از روان شناسی است که به توصیف، توضیح و راهنمایی در زمینه ی رشد کودک می پردازد.

فهرست موضوعی کتاب‌های کتاب درمانی

ديدگاه شما

کپچا
این پرسش برای آزمایش این است که آیا شما یک بازدید کننده انسانی هستید یا خیر و نیز برای جلوگیری از ارسال خودکار هرزنامه.