کتاب کودک و نوجوان: اوشاق نغمه لری: اوشاق باغچالاری

اوشاق نغمه لری: اوشاق باغچالاری

کتاب  "اوشاق نغمه لری" –  "نغمه های کودکانه"- مجموعه شعرهایی برای کودکان مهدهای کودک، نوآموزان پیش دبستانی و دانش آموزان دبستانی به زبان ترکی است. در "سخنی با پدران، مادران و مربیان پیش دبستانی" در آغاز این کتاب، به تاکید وزارتخانه ی آموزش وپرورش بر احترام و توجه به زبان های محلی در مهدهای کودک و پیش دبستان های استان های مختلف ایران اشاره شده است.

برخی از شعرهای این مجموعه در واحدهای پیش دبستانی تبریز و دیگر شهرها و روستاهای استان آذربایجان آموزش داده شده و برای شان موسیقی نیز ساخته شده است. درهمین کتاب نیز دو شعر "یای" و "پاییز" نت دارند. از بیش¬تر این شعرها می توان در واحدهای کار پیش دبستان، مانند فصل ها و جانوران، در استان های آذربایجان شرقی و غربی، اردبیل ، زنجان، همدان و دیگر مناطق ترک نشین ایران  بهره گرفت.

شعرها همه زبان کودکانه دارند و سازگار با روحیه ی کودکان، شاد و دلنشین و گاه طنز آمیزند. برخی هم  آموزشی هستند. سراینده ی این شعرها، حبیب فرشباف آقایی، پیشینه ی چهل  و پنج ساله ی آموزگاری در روستاها و شهرهای آذربایجان دارد و چند اثر ادبی و آموزشی نیز آفریده است. تصویرهای ساده و رنگی کتاب با شعرها همخوانی دارند. در پایان کتاب، شرح "برخی واژگان، اصطلاحات و بیت های کتاب آمده است.

بلند خوانی این شعرها را برای کودکان با هدف آشنایی بیش تر آن ها با زبان ترکی و غنای گنجینه ی واژگان زبان مادری، به خانواده های ترک زبان پیشنهاد می کنیم.

چیچکلرین رنگین یالار کپنک                   پروانه، رنگ گل ها را می مکد
هر چیچکدن بیر رنگ آلارکپنک              از  هرگلی     رنگی    می گیرد
گوزه ل اولار، گویچک اولار کپنک            قشنگ  و     زیبا      می شود     
اوزو ده بیر چیچک اولار کپنک              خودش هم  مثل یک  گل می شود    

 

کاربردها و فعالیت ها

فعالیت برای کتاب "اوشاق نغمه لری"
نوع فعالیت: گروهی
 شمار مخاطبان: ۳۰ نفر
گروه سنی: نوآموزان پیش دبستانی - دانش آموزان اول و دوم دبستان
آنچه نیاز دارید: مقوای نه چندان کلفت، قیچی ایمن (مناسب برای کار کودکان) به تعداد گروه ها، مداد رنگی، ماژیک رنگی، مدادشمعی، کش خیاطی یا روبان های رنگی، کاغذ سوراخ کن
هدف: آشنایی بیش تر با زبان مادری، غنای گنجینه ی واژگان زبان مادری، تقویت هویت قومی، آشنایی با شعر کودکان به زبان ترکی، شناخت جانوران و پدیده های طبیعی.
توجه: از قبل، روی سه ورق مقوا جداگانه، صورت یک گوسفند، یک گربه، یک آدم برفی بکشید و از هر کدام ده کپی بگیرید.

 مراحل فعالیت:

  • شعرهای کتاب را بلند خوانی کنید. به پرسش های کودکان درباره ی معنای واژه هایی که نمی دانند، با استفاده از واژه نامه ی پایانی کتاب، توضیح دهید.
  •  کودکان را گروه بندی کنید. (می توانید در هرگروه ده نفر جای بدهید.)
  •  شعرهای"قویونوم"، "پیشیگیم"، "گونش و قار" را بلند خوانی کنید.
  • از هر گروه بخواهید یکی از این شعرها را انتخاب کند. (ممکن است دو گروه، یک شعر واحد را اتنخاب کنند. در این صورت می توانید بین آن ها قرعه کشی کنید و دو طرف باید نتیجه ی قرعه کشی را بپذیرند.)
  •  حالا برای هر گروه شعری را که انتخاب کرده است، دوباره با صدای شمرده بخوانید و از آن ها بخواهید شعر را بعد از شما تکرار کنند و اگر بتوانند از بر کنند.
  • به هر ده نفر اعضای یک گروه، تصویر کپی شده ی مربوط به آن گروه بدهید را بدهید تا رنگ کنند و سپس با قیچی دورش را ببرند تا به یک ماسک تبدیل شود.
  • به آن ها کمک کنید با کاغذ سوراخ کن، دو طرف ماسک ها را سوراخ کنند و کش یا روبان را از آن رد کنند و دور سرشان ببندند و صورت شان را بپوشانند.
  • بعد، شما شعر مربوط به هر گروه را بخوانید. اعضای گروهی که شعر مربوط به آن ها را می خوانید، باید به دنبال هر بیت، آن بیت را بخوانند و حرکاتی مناسب با شعر انجام دهند.
  • پس از پایان مرحله ی بالا، از هر گروه بخواهید سر جای شان بنشینند و پس از مشورت با هم، درباره ی موضوع های شعر خود: گوسفند، گربه، خورشید و برف، آنچه را می دانند (صدا، غذا، محل زندگی استفاده هایی که به انسان می رسانند و...) به دیگران بگویند.
  • از اعضای دیگر گروه ها بخواهید، اطلاعات آن ها را اصلاح و تکمیل کنند.
  • در پایان، خود شما همه ی اطلاعات را اصلاح و تکمیل  کنید.

عضویت در کانال تلگرام