آشنایی با کتابخانه های کودک در دانمارک

آشنایی با کتابخانه های کودک در دانمارک

 درکشور دانمارک، علاقه مندان به رشته ی کتابداری می توانند به مدت چهار سال در گرایش های مختلف: کتابخانه های دانشگاهی، مراکز آموزشی، کتابخانه های ویژه و کتابداری عمومی آموزش ببینند.

دانش آموختگان پس از پایان دوره ی چهار ساله، می توانند به تحصیل ادامه دهند و در جایگاه کتابدار کودک در کتابخانه ها به کار بپردازند. در دانمارک سرانه ی كتاب براي هر فرد بزرگسال ۹/۳۸ کرون دانمارک است. این گروه از جمعیت دانمارک، سالانه ۷۰۳۷ کتاب و دیگر محصولات فرهنگی از کتابخانه به امانت می گیرند. سرانه ی کتاب برای هر کودک ۰ ـ ۱۴ ساله ی دانمارکی، ۹/۳۸ کتاب است و سالانه ۳۰ تا ۵۳ کتاب از کتابخانه های این کشوربه امانت می گیرد.

 به این ترتیب، کودکان در این زمینه نسبت به بزرگسالان وضعیت بهتری دارند، اما باید برای آینده نیز آموزش ببینند. بنابرقانون، دو نسخه از هر کتاب یا نوشتاری که در دانمارک چاپ می شود، باید به کتابخانه ی سلطنتی و کتابخانه دانشگاه آرهوس/ جوتلند اهدا شود. نزدیک به ۳۵۰۰ مدرسه ی دولتی و بیشتر از ۷۰۰ مدرسه ی خصوصی که تأمین هزینه های آن ها به عهده ی والدین دانش آموزان است، در دانمارک وجود دارد.

برخی از مدرسه های خصوصی کتابخانه ندارند. اما برپایه ی قانون، مدرسه های دولتی باید کتابخانه داشته باشند. دانش آموزان، تاکنون بیش از ۲۳ میلیون جلد کتاب ودیگر محصولات فرهنگی از کتابخانه های مدرسه ها به امانت گرفته اند.

بنابر قانون، باید در هر بخش از دانمارک دست کم یک کتابخانه ی عمومی وجود داشته باشد. کتابدار دوم این کتابخانه ها نیز باید کارشناس کتابداری کودک باشد. دانمارک نزدیک به ۸۰۰ کتابخانه ی عمومی دارد که در همه ی آن ها بخشی به کودکان اختصاص داده شده است. کودکان تا به حال نزدیک به ۷۲ میلیون جلد کتاب و دیگر محصولات فرهنگی (لوح های فشرده ی موسیقی و داستان، فیلم، پلی استیشن، جورچین، فیلم های DVD و . . . ) از کتابخانه های عمومی به امانت گرفته اند.

کتابخانه های کودک در دانمارک

در شهر بالراپ در حومه ی کپنهاگ، از نزدیک به ۵۰۰ هزار نفر جمعیت، حدود ۵۰۰۰ نفر ایرانی تبار هستند. نزدیک به ۸۰۰۰ ـ ۹۰۰۰  نفر از آن ها کودک اند. بالرآپ ازسه ناحیه ی مختلف و بزرگ به نام های بالرآپ، اسکولوند و مالو تشکیل شده است. در هر ناحیه، کتابخانه ای وجود دارد و روی هم رفته، ۸۰ کارمند: در بالرآپ ۵۴، در اسکولوند ۱۸، در مالو ۸ نفر، در آن ها کار می کنند. برای شهردار این شهر، فرهنگ و زندگی کودکان اهمیت ویژه ای دارد.

در طول هفته، چند نشست در باره ی موضوع های گوناگون با حضور کارکنان این کتابخانه ها برگزار می شود. مؤسسات و سازمان ها و افراد بسیاری با کتابخانه همکاری می کنند، از جمله: دفتر تالار شهر، سینما که در آن فیلم هایی برای کودکان نمایش داده می شود، کارکنان مؤسسه هایی که کتاب های مهد کودک ها از آن ها خریداری می شود، ۸۰ مؤسسه در این بخش، شورای کاربران در اسکولوند و مالو، مؤسسات محلی، خانه سالمندان و دفتر بخش که در کنار کتابخانه ی اسکولوند ساخته شده است.

پنج کتابدار، مسئول امور مراجعه کنندگان بزرگسال اند و پنج کتابدار نیز به امور مراجعه کنندگان کودک رسیدگی می کنند.

موضوع ها:

در تمامی کتابخانه های کودک دانمارک، برای خرید کتاب ودیگر محصولات فرهنگی، در هر هفته یا دو بار در ماه، نشست هایی با حضور کتابداران مدرسه ها برگزار می شود. در بالرآپ ،مدیر کتابخانه های کودک هر دو هفته یکبار دراین نشست ها شرکت می کند. محصولات فرهنگی که هر هفته در این نشست ها و ملاقات های کتابداران کودک، برای خرید انتخاب می شوند شامل منابع زیرهستند:

کتاب، لوح فشرده ی موسیقی، نوار ویدئویی، فیلم دی وی دی، نرم افزارهای سرگرم کننده، پلی استیشن، جورچین، محصولات فرهنگی تقویت کننده ی زبان.

فعالیت ها:  (این فعالیت ها به شکل های مختلف در سراسر دانمارک اجرا می شوند.)

جست و جوی رد پا

از دانش آموزان سال های بالاتر مدرسه دعوت می شود از کتابخانه دیدن کنند. رد پاهایی رنگارنگ در اطراف کتابخانه ترسیم می شود تا دانش آموزان آن ها را دنبال کنند. برای نمونه، رد پاهایی به شکل دست نوشته های کودکان، جانوران و کتاب. همه در اتاقی که در گذشته مجسمه ی مار آناکوندا در آن ساخته شده است، جمع می شوند و درباره ی جانوران وحشی حرف می زنند. پس از آنکه جست و جو به پایان رسید، دوباره به "اتاق بازی" بر می گردند . در آنجا از کودکان با سیب و آب میوه پذیرایی می کنند. در پایان مراسم ، داستان "سفیدبرفی" خوانده می شود.

جست وجوی گنج

از دانش آموزان دبستان ها دعوت می شود از کتابخانه بازدید کنند. آن ها نخست به مدت ۲۰ ـ ۳۰ دقیقه، بخش های مختلف کتابخانه را می بینند و با شیوه ی کار و جست وجوی  کتاب ها و محصولات فرهنگی گوناگون آشنا می شوند. سپس در "اتاق کار" که دکوری ترسناک دارد، جمع می شوند. در این اتاق، اسکلت آموزگاری را که به تازگی پیدا شده است، روی یک صندلی می نشانند. این اسکلت مربوط به ماجرای جست وجوی گنج در سال های گذشته است. سپس داستانی خوانده می شود.

این بار، آموزگار کودکان ناپدید می شود. بچه ها باید او را پیدا کنند. آن ها به هفت گروه تقسیم می شوند. هر یک از این گروه ها موظف اند هفت کتابی را که به یافتن آموزگارشان کمک می کند، بیابند. هنگامی که کتاب هارا پیدا کردند، دوباره در "اتاق کار" جمع می شوند و با رمز گشایی از ناپدید شدن آموزگارشان، او را پیدا می کنند. مراسم با خواندن یک داستان و پذیرایی از کودکان به پایان می رسد.

اجرای نمایش 

این نمایش ها بیشتر برای کودکان ۱/۵ ـ ۶ ساله اجرا می شوند.

کتابخانه های کودک در دانمارک

کارگاه

کتابداران تلاش می کنند چیزهای گوناگونی با کاغذ بسازند و نمایش های زنده و کارگاه های مختلف برگزار کنند.

بازار مکاره

هر ساله کودکان می توانند در بازارچه ای که برپا می شود، اسباب بازی های قدیمی خود را بفروشند. برخی از آن ها نیز جانوران خانگی خود همچون مار، خرگوش، موش، ماهی و عنکبوت را به نمایش می گذارند.

اجرای موسیقی

هر سال چندین نوازنده در ده اجرا، ترانه های کودکانه را برای کودکان ۳ ـ ۶ ساله می خوانند.

قصه خوانی

کودکان ۳ ـ ۶ ساله در حالی که لباس خواب پوشیده اند و عروسک های خواب شان را به همراه دارند، با والدین شان، شب هنگام به کتابخانه می آیند. کتابدار نیز با پیراهن خواب و عروسک خوابش روی صندلی می نشیند و برای آن ها قصه می خواند. پس از آنکه داستان به پایان رسید، از کودکان با آب نبات، میوه و آب میوه پذیرایی می شود. سپس، دندانپزشک مدرسه به گروه می پیوندد و به تعداد کودکان به آن ها مسواک می دهد تا همگی دندان های شان را مسواک بزنند. در پایان، کودکان باهم خداحافظی می کنند و همراه والدین شان به خانه می روند تا بخوابند.

ملاقات با نویسندگان

هر ساله دانش آموزان سال پنجم یک مدرسه با دو نویسنده در کتابخانه دیدار می کنند. هماهنگی این دیدارها به عهده ی مدرسه است.

کتابخانه های کودک در دانمارک

دیدار با تصویرگران

کودکان از دیدار با تصویرگران و تهیه ی تصویر برای کتاب ها بسیار لذت می برند.

فراموش نکنیم که :

 ادبیات، مهمترین بخش فعالیت ماست.
ادبیات، شور و حرارت و نیروست.
ادبیات، زندگی است.
ادبیات، زبان است.
زبان، تجربه و تبادل است.

هنگامی که کتابی را باز می کنید، گویی دری را به دنیای دیگری گشوده اید که می توانید آن را بشناسید و از آن بیاموزید.
ممکن است در برخورد با مردم سرزمین های گوناگون و فرهنگ و راه و رسم زندگی شان، درهایی به دنیاهای جدید به روی شما باز شود.
زمانی که کودک خواندن یک کتاب را به پایان می رساند، داناتر و شکیباتر می شود. 

منبع عکس ها: herning-public-library 

اطلاعات:
تاریخ انتشار: ۱۳۸۹-۰۵-۰۱ ۰۷:۰۲
برگردان:
رامینه رضا زاده
نویسنده:
یان تود
کلیدواژه:
کتابخانه ی عمومی؛کتابدار کودک؛کتابخانه کودک؛ اتاق بازی؛اجرای نمایش
متن سفارشی:

عضویت در کانال تلگرام