آثار کودک و نوجوان جانی روداری در ایران (1)

آثار کودک و نوجوان جانی روداری در ایران (۱)

آثار کودک و نوجوان جانی روداری در ایران

صدمین سال تولد «جانی روداری»، نویسنده سرشناس کودک و نوجوان ایتالیا

«اگر سنگی به میان مردابی پرتاب کنیم، امواج دایره شکلی پدید می‌آید که کم‌کم در سطح مرداب گسترده می‌شود … بدین‌گونه اگر «کلامی» را به ذهنی بیافکنیم، امواجی در سطح و در عمق پدید می‌آورد که مجموعه‌ای از واکنش‌های زنجیره‌ای را به‌دنبال خواهد داشت.»

جانی روداری

«جیوانی فرانچسکو روداری»، نامدار به «جانی روداری (رُداری)» (Gianna Rodari)، در ۲۳ اکتبر، (اول آبان‌) سال ۱۹۲۰ (۱۲۹۹ خورشیدی) در روستای «اُمه‌نیا»، نزدیک شهر «نوارا» در شمال کشور ایتالیا، زاده شد.

جانی در کودکی

جانی روداری در بیست‌ویک سالگی‌اش (سال ۱۹۵۱ /۱۳۲۰ ش.)، دو کتاب‌ «ترانه‌های کودکانه» و «ماجرای پیازچه‌» خود را برای کودکان ایتالیایی منتشر کرد. این دو کتاب در مدت کوتاهی پس از انتشار، در چند کشور اروپایی ترجمه و منتشر شد.

روداری در چهل سالگی خود، (سال ۱۹۵۹ / ۱۳۳۸ ش.) کتاب‌های «یاس در سرزمین دروغ‌گوها»، «ترانه‌های کودکانه در زمین و آسمان»، «قصه‌های تلفنی» و «سیاره درخت‌های شب کریسمس» را برای کودکان و نوجوانان منتشر کرد.

او همچنین در سال ۱۹۶۴ (۱۳۴۳ ش.) پنج کتاب «کیک آسمانی»، «امور تجارتی آقای گربه»، «کاخ بستنی»، «سفرهای جوانینوی وقت تلف‌کُن» و «داستان‌های ماشین تحریر» را انتشار داد.

روداری در پنجاه‌ویک‌ سالگی‌‌اش (سال ۱۹۷۰ / ۱۳۴۹ ش.) توانست «جایزه دوسالانه هانس کریستین آندرسن» را برای مجموعه نوشته‌هایش برای کودکان و نوجوانان دریافت کند.

روداری کتابش را برای کودکان دوستدارش امضا می‌کند.

بسیاری از اندیشمندان، جانی روداری را مهم‌ترین نویسنده کودک سده بیستم ایتالیا می‌دانند. تاکنون کتاب‌های او به بیش از شصت زبان، در جهان ترجمه و منتشر شده است.

جانی روداری در ۱۴ آوریل ۱۹۸۰ (۳۰ فروردین ۱۳۵۹) پس از یک عمل جراحی، در شهر رم درگذشت.

آثار روداری به زبان فارسی در ایران

نخستین اثری که از جانی روداری برای کودکان و نوجوانان ایران و به زبان فارسی منتشر شد، کتاب «کیک آسمانی» بود. این داستان بلند را «پیروز ملکی» به فارسی برگرداند و «انتشارات امیرکبیر، کتاب‌های شکوفه» با شمارگان ۲۲ هزار، در سال ۱۳۶۴ چاپ کرد. این کتاب پس از چهارده سال از انتشار نخست آن به زبان ایتالیایی در سال ۱۹۷۱ (۱۳۵۰ش.) به فارسی منتشر شد.

برخی از آثار جانی روداری را می‌توانید از کتاب هدهد تهیه کنید.

در بازه‌ی زمانی سال ۱۳۶۴ تا پایان سال ۱۳۹۸ (سی‌وپنج سال)، چندین اثر و مجموعه داستان کودک و نوجوان نوشته روداری به فارسی برگردانده شده است. ویژگی‌های کتاب‌شناختی این آثار به ترتیب سال انتشار آن‌ها چنین است:

سال ۱۳۶۴
کیک آسمانی، ترجمه پیروز ملکی، تهران: امیرکبیر، کتاب‌های شکوفه، ۱۲۰ صفحه.

سال ۱۳۷۱
داستان‌هایی برای سرگرمی، ترجمه چنگیز داورپناه، تهران: سفارت ایتالیا (ایران)، بخش فرهنگی، پاژنگ، ۱۳۷۱، ۱۶۸ صفحه. دربرگیرنده بیست داستان کوتاه.

سال ۱۳۷۵
قطار آبی
، تصویرگر نیکل مارشسو، ترجمه مهدی ضرغامیان، تهران: امیرکبیر، کتاب‌های شکوفه، ۱۶۰ صفحه.

سال ۱۳۷۷
بنفشه‌ای در قطب، تصویرگر ایگور آلشین، ترجمه فرشته ساری، تهران: چشمه، کتاب ونوشه، ۵۲ صفحه. دربرگیرنده شانزده داستان کوتاه، از مجموعه «داستان‌های تلفنی»، «افسانه‌ها و قصه‌ها»، جلد نخست، ترجمه شده از زبان روسی.

سال ۱۳۸۱
ماجراهای پینوکیو آدمک چوبی، به روایت منظوم جانی رداری، تصویرگر رائول وردینی، ترجمه به شعر جعفر ابراهیمی (شاهد)، تهران: قدیانی، کتاب‌های بنفشه، ۶۴ صفحه.

سال ۱۳۸۳
داستان‌های تلفنی، ترجمه مسعود جواهری، تهران: آهنگ دیگر، ۲۰۸ صفحه. دربرگیرنده شصت‌وپنج داستان کوتاه.

سال ۱۳۸۶
دختری که نمی‌خواست بزرگ شود، ترجمه مهناز صدری، تهران: زمان، ۸۸ صفحه. دربرگیرنده بیست‌وپنج قصه و افسانه برای کودکان. ترجمه از متن روسی.
همه چیز با یک تمساح شروع شد، تصویرگر یان توماس، ترجمه منوچهر صادق خانجانی، تهران: سروش، ۸۲ صفحه. دربرگیرنده چهار داستان کوتاه، ترجمه شده از متن فرانسوی.

سال ۱۳۸۸
داستانک‌های آلیس
، ترجمه منوچهر صادق خانجانی، تهران: سروش، ۳۲ صفحه. دربرگیرنده هفت داستانک با شخصیت «آلیس».
ماجراهای پیازچه، تصویرگر فانچسکا گرماندی، ترجمه مرضیه شجاعی دیندارلو، تهران: نشر شهر، ۱۹۲ صفحه. مجموعه داستان‌های کوتاه با شخصیت «پیازچه». ترجمه شده از متن ایتالیایی.

سال ۱۳۸۹
جادوگر بیکار: قصه‌هایی با سه پایان
، مترجم مهناز صدری، تصویرگر مهسا منصوری، تهران: کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان، ۸۸ صفحه. دربرگیرنده نه داستان کوتاه.
ماجراهای چیپولینو، [ماجراهای پیازچه]، ترجمه آبتین گلکار، تهران: چشمه، کتاب ونوشه، ۲۶۸ صفحه. مجموعه داستان‌های کوتاه با شخصیت پیازچه، ترجمه شده از متن روسی.

سال ۱۳۹۱
داستان‌هایی برای سرگرمی، ترجمه چنگیز داورپناه، تهران: قطره، ۱۳۹۱، ۲۴۲ صفحه.

سال ۱۳۹۲
جلسومینو در سرزمین دروغ‌گوها
، ترجمه آندانیک خچومیان، تهران: افراز، ۱۵۲ صفحه. ترجمه شده از متن ارمنی.
جیب در تلویزیون و داستان‌های کُرات دیگر، ترجمه مسعود جواهری چینی‌جانی، تهران: نقد افکار، ۱۶۶ صفحه. مجموعه هجده داستان‌ کوتاه.
قصه‌ها و افسانه‌ها، ترجمه مرضیه شجاعی دیندارلو، تهران: سروش، ۶۲ صفحه. دربرگیرنده پنج داستان کوتاه: سه برادر به‌هم بسته؛ به من اعتماد کنید؛ تله‌ی زمان؛ آفتاب و صابون معطر؛ دخترکی با حلقه‌موهای طلا.
قصه‌هایی برای یک لبخند، ترجمه مرضیه شجاعی دیندارلو، تهران: سروش، ۱۰۲ صفحه. کتاب سه بخش دارد، و هریک از این سه بخش، دربرگیرنده چندین داستان کوتاه است. برای نمونه، بخش یک کتاب - «قصه‌های لینوپیکو» - متن سی‌ودو داستان کوتاه دارد.

سال ۱۳۹۳
آواره‌های کوچک
، تصویرگر یویس بئوجارد، ترجمه منوچهر صادق خانجانی، تهران: قطره ۱۷۶ صفحه. دربرگیرنده یک داستان بلند.
داستان‌های ماشین تحریر، ترجمه ابوالحسن حاتمی، تهران: قطره، ۲۳۲ صفحه. دربرگیرنده شانزده داستان کوتاه.
نقاش، تصویرگر والریا پترونه، ترجمه فاطمه کاوندی، تهران: نظر، ۳۶ صفحه.
داستان‌های مارکو و میرکو (دوقلوها)، تصویرگر آنالورا کانتونه، ترجمه ابوالحسن حاتمی، تهران: قطره، ۱۱۴ صفحه.

سال ۱۳۹۴
داستان‌های تلفنی
، ترجمه مرضیه شجاعی دیندارلو، تهران: ذکر، کتاب‌های قاصدک، ۱۷۶ صفحه، ۱۳۹۴.
کشور دروغ‌گوها، تصویرگر ایگور آلیوشین، ترجمه مهناز صدری، تهران: آفرینگان، ۲۰۰ صفحه.

سال ۱۳۹۵
قصه‌ها و داستان‌های جانی رُداری
، ترجمه مهناز صدری، تهران: ثالث، ۲۷۲ صفحه. دربرگیرنده پنجاه‌وچهار داستان کوتاه جانی روداری، که از چهار مجموعه داستان به نام‌های «اشتباه‌های جورواجور»، «قصه‌های جادویی»، «قصه‌های رنگارنگ» و «قصه‌های تلفنی» انتخاب و به فارسی ترجمه شده‌ است.

سال ۱۳۹۸
روزی که در میلان از آسمان کلاه می‌بارید و چند داستان دیگر، تصویرگر آنا لائورا کانتونه، ترجمه چنگیز داورپناه، تهران: هوپا، ۱۹۰ صفحه.
فروشگاه ساحره، تصویرگر نیکولتا کُستا، ترجمه محبوبه خدایی و هما میرزایی، تهران: هوپا، ۱۵۲ صفحه.
یاس در دیار دروغ‌گویان، تصویرگر والریا پترونه، ترجمه محبوبه خدایی، تهران: هوپا، ۲۱۲ صفحه.
یکی بود که خودش نبود، تصویرگر خاویر سابالا، ترجمه غلامرضا امامی، تهران: هوپا، ۱۶۲ صفحه.

مقاله‌شناسی

  •  پارسایی، حسن. «داستان‌هایی که با انسان حرف می‌زنند، نقد و بررسی کتاب "داستان‌های تلفنی"»، کتاب ماه کودک و نوجوان، آذر ۱۳۸۳، شماره ۸۶، ص ۵۹ – ۶۲ .
  •  نعیمی، زری. «لذّت استراق سمع! نقد و بررسی کتاب "داستان‌های تلفنی"»، کتاب ماه کودک و نوجوان، اردیبهشت ۱۳۸۴، شماره۹۱، ص ۶۴ – ۶۸ .
  •  میرغیاثی، ربابه. «معرفی کتاب "ماجراهای چیپولینو"، کاخ در دست کودکان»، کتاب ماه کودک و نوجوان، فروردین ۱۳۹۰، شماره ۱۶۲، ص ۹ -۱۲.

منابع

  • طاهری قندهاری، فرزانه، شهرزاد طاهری لطفی، میترا طاهری لطفی (گردآورندگان)، «کتابشناسی توصیفی کتابهای کودکان و نوجوانان (۱۳۵۷ – ۱۳۷۵)»، سه جلد، تهران، کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان، چاپ نخست ۱۳۷۴.
  • قایینی، زهره، محمدهادی محمدی، فرزانه طاهری قندهاری (گردآورندگان)، «کتابشناسی کتاب‌های کودک و نوجوان (۱۳۵۷ – ۱۳۰۰)»، دو جلد، تهران، کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان، چاپ نخست ۱۳۸۵.
  • پایگاه اطلاعاتی «پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک)»؛
  • پایگاه اطلاعاتی «خانه کتاب»؛
  • پایگاه اطلاعاتی «سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران»؛
  • پایگاه مجلات تخصصی نور (نورمگز).
  • پرتال جامع علوم انسانی
اطلاعات:
تاریخ انتشار: ۱۳۹۹-۰۴-۲۴ ۰۹:۲۵
نویسنده:
مسعود میرعلایی
متن سفارشی:

ديدگاه شما