كتابخانه‌‌ ی مدرسه یك فضای مرده نیست

كتابخانه‌‌ ی مدرسه یك فضای مرده نیست

پروژه ی كتابخانه‌ های آموزشگاهی «ل. آ. گ» كه در شهر هسن "اِ وِ" (لاگ) نامیده می شود، با هدف ایجاد و پشتیبانی کتابخانه در هر مدرسه، از میانه ی سال‌ ۱۹۸۰  به كمك نیروهای فعال آموزشی و والدین دانش آموزان، به گسترش كتابخانه ‌های آموزشگاهی هسن پرداخت.

این گروه نخست  با ۳۰ شركت‌ كننده تشكیل شد. آموزش پیشرفته‌ ی لاگ امروزه به عنوان "بزرگ ترین رخداد اروپایی در این سطح" مطرح است. اکنون شمار شركت‌ كنندگان در این پروژه به ۵۰۰ نفر رسیده است.

طیف موضوع‌ های فعالیت این پروژه، از روش‌ های ترویج خواندن تا سواد رسانه‌ ای، رهنمودهای عملی و شیوه ‌های سازماندهی كتابخانه را در برمی گیرد. این پروژه نخست در ایالت هسن در ۳۰ مدرسه به اجرا درآمد. تمامی این ۳۰ مدرسه به یك نرم‌افزار كتابخانه ‌ای مشترك مجهز شدند و همزمان یك مركز هماهنگ‌ كننده، از سوی  وزارت آموزش در دبیرستان ویدیگ در بوتسباخ نیز برای هماهنگی کارها تجهیز شد.

پروژه ی لاگ برپایه‌ی بررسی پژوهش های علوم اجتماعی امریكا با عنوان "مطالعات كلرادو" استواراست. نتایج مطالعات کلرادو بر اهمیت كتابخانه ‌های آموزشگاهی در خدمت آموزش موفقیت ‌آمیز تأكید داشت. بیش از هزار مدرسه در امریكا و كانادا با كتابخانه و بدون آن، سالیان متمادی در چارچوب این مطالعه بررسی شدند. در این مطالعه تمركز ویژه بر نتیجه ی تست خوانی دانش‌آموزان بود. نتایج پژوهش ثابت کرد دانش ‌آموزانی كه به یك كتابخانه ی خوب دسترسی دارند، در امتحانات موفق ترند. دستاورد این مطالعات تدوین استانداردهای یك كتابخانه ‌ی خوب شامل: ساعت كار طولانی، كاركنان آموزش دیده و هماهنگی میان كتابداران وآموزگاران، كیفیت منابع موجود و افزایش منابع جدید بود که در پروژه‌ی کتابخانه‌های لاگ نیزبه طور ویژه بر آن ها تأكید شده است.

 

... آینده‌ی چند رسانه‌ای

هر دانش‌ آموز باید بتواند در كتابخانه از رسانه‌های جدید و كامپیوتر استفاده كند. این درخواستی بود كه اعضا در بیانیه‌ ی ۱۹۹۸ خود مطرح كرده‌ بودند. پروژه ی  کتابخانه‌های آموزشگاهی لاگ، آینده ی كتابخانه ‌‌های آموزشگاهی را چند رسانه ‌ای می‌ بیند و "مطالعات كلرادو" نیز این نظررا تأیید می‌ كند.  پیشنهاد این پروژه، گذشتن از حافظه ی دانش گذشته‌ نگر و رسیدن به مركز اطلاعات و دانش فعال است. به نظر این گروه، كتابخانه ‌ی مدرن همه چیز هست، جز مجموعه‌ا ی خاك گرفته‌ از كتاب.

 كتابخانه ی  مدرسه فضایی مرده نیست، كارگاهی آموزشی است كه زندگی و آموختن در آن جریان دارد. كتابخانه باید نیازهای آموزنده را در کانون توجه خود قرار دهد و همانند یك مركز علمی چند رسانه‌ ای، خواندن، زندگی كردن و آموختن را یك جا در زیر یک سقف تامین کند.

پشتیبانی خواندن با قفسه‌های كوچك كتاب

تا اوایل سال‌ ۱۹۹۰ تقریباً هیچ  كتابخانه ی آموزشگاهی در هسن وجود نداشت. اما این وضعیت امروزه با فعالیت‌ های لاگ تغییر كرده است. پروژه‌ های لاگ، همچون «كتابخانه‌ در جعبه» كه از سو ی وزارت آموزش و هنر هسن پشتیبانی شد، امكانات ویژه‌ای برای ۳۰ كتابخانه‌ ی آموزشگاهی كوچك و آموزگاران اهل هسن و توانمندسازی آن ها ، در زمینه ی موضوع‌ های مشخص تامین کرد.

ایجاد "كتابخانه‌ ی كوچك" به سنت ‌های قرن ۱۹ هسن بر می‌ گردد، زمانی كه كرمرها با كتابخانه‌ ی شهری كه به قفسه‌ های كوچك كتاب مجهز شده بودند، ادبیات را در  مناطق دور افتاده ترویج می‌ كردند. امروزه درهای قفسه‌ های كوچك كتاب رنگی است و شكل آن برای این كار مناسب‌ سازی شده است. در این مجموعه، از خوك صورتی كوچك كه برای جانور ‌شناسی در دوره‌ ی دبستان پیش‌ بینی شده گرفته، تا كتاب "خروس گالی" كه در آن داستان ‌های كودكان و نوجوانان فرانسوی گرد آمده اند، یافت می ‌شود.

پروژه ی كتابخانه‌ های كوچك را  نیروهای آموزشی علاقه مند، هر بار برای مدت ۸ هفته از لاگ امانت می گیرند. بیش از ۱۵۰۰ كلاس درسی و كتابخانه تاکنون از این خدمات استفاده كرده‌اند. بنیان گذاران كتابخانه‌ های کوچک سیار همچنین جایزه‌ ای برای خواندن با نام "جایزه‌ی ترویج خواندن لاگ"  گذاشته اند. گروه «قفسه كوچك كتاب هسن» به الگوهای موفق ترویج خواندن در كتابخانه‌‌ های آموزشگاهی، جایزه‌ای برابر هزار یورو می‌ دهد. در فهرست برندگان این جایزه، پروژه‌ های "پانتومیم خواندن" یا "درخت كریسمس ادبی" قراردارند.

پیشتاز در آموزش پیشرفته و ارتباطات

به نظردست‌اندرکاران این پروژه، كتابخانه‌ های آموزشگاهی می‌ توانند فضاهای مدرن آموزشی برای جست ‌وجوی فعال اطلاعات و پردازش آنها باشند. رسانه‌ های جدید، همچون كتاب‌ های گویا، سی‌ دی‌ ها و دی‌ وی ‌دی ‌ها و اینترنت نیز نباید كتاب را واپس بزنند، بلكه تنهاباید خدمات‌ كتابخانه‌‌ های آموزشگاهی را با امكانات جدید توسعه  دهند. زمانی كه دانش‌آموزان بتوانند به اطلاعات درست آنلاین دستیابند و با رسانه‌ های جدید تمرین كنند، كتابخانه‌ های مجهز، افزون بر ارتقای توانایی خواندن، می‌ توانند در پیشرفت مهارت‌ ها و دانش استفاده از رسانه‌ ها نیز مؤثر باشند. در جامعه‌ی دانش مدار جدید، چرخ ‌های نوآوری  هرچه تند تر می‌ چرخند.  اکنون دیگر آموزش در روند زندگی نیازی طبیعی و ضروری به شمار می ‌رود. بنابراین، آموزش پیشرفته‌ ی پایدار برای مسئولان "لاگ" موضوع  مهمی است.  مسئولان كتابخانه‌‌ های آموزشگاهی لاگ در هسن دریافته اند كه رسانه ی  سنتی كتاب با وجود رسانه‌ های جدید و شبكه‌ های اینترنتی كه امكان ارتباط دو سویه را ایجاد می ‌كنند، هنوز جایگاه با ارزش خود را در میان دانش‌آموزان دختر و پسر حفظ کرده اند.

آقای گونتر بر (رئیس هیئت مدیره ی  کتابخانه‌های آموزشگاهی لاگ) می ‌گوید: «من همیشه وقتی به دانش‌آموزی برمی خورم  كه در اینترنت یك ساعت دنبال یك كلیسای دور‌ه ی باروك می‌ گردد و بعد از من سؤال می‌ كند، آیا كتابی در این‌ باره برای من دارید؟ خوشحال می‌ شوم».

هسن در موضوع كتابخانه‌‌ های آموزشگاهی نه فقط  در سطح ملی، بلكه در سطح منطقه‌ ای نیز دارای شبكه‌ ی ارتباطی است. لاگ  از طریق این مركز به همسایگان اروپایی می‌ پیوندد. در فرانسه و انگلستان چنین شبكه‌ هایی مدتی است كه  وارد مدرسه ‌ها شده  اند. دست اندرکاران این پروژه از سال ۱۹۹۳در نمایشگاه كتاب فرانكفورت حضور دارند. در سال ۲۰۰۸ نیز آقای گونتر بر رئیس هیئت مدیره و آقای گونبر شلابمپ، رئیس هیئت مؤسس، سخنرانی ‌ای درباره ی  پروژه ی  "ترویج خواندن با تأكید بر اهمیت نهاد كتابخانه ی آموزشگاهی" در سالن نمایشگاه كتاب فرانكفورت ایراد کردند و در نشست آموزشی این نمایشگاه حضور داشتند. همچنین این پروژه ۳ بار مهمان نمایشگاه كتاب لایپزیك بود. لاگ در خارج از كشور نیز  شناخته شده است  و سازمان‌ دهندگان آن برای سال ۲۰۰۹ به اتریش دعوت شدند.

اطلاعات:
تاریخ انتشار: ۱۳۸۷-۰۹-۰۴ ۲۲:۳۰
برگردان:
ثریا میرهادی
نویسنده:
ماتياس دنكه
متن سفارشی:

عضویت در کانال تلگرام