مقاله ها و نوشته های فرهنگ و آموزش

شادی، بازی و لذت ضروری‌ترین نیاز کودکان است
مقاله
بی‌توجهی به ترجمه ادبیات کودک کشورهای هم‌جوار غلامرضا امامی در نشست «ترجمه ادبیات کودک و نوجوان گذشته، حال و آینده» گفت: در ادبیات کودک و نوجوان سه عنصر بازی، شادی و لذت اهمیت زیادی دارد و به همین...
لاک‌پشت پرنده، داوری در ترازوی نقد داوری
مصاحبه
گفت‌وگوی محمدهادی محمدی با علی‌اصغر سیدآبادی، یکی از سیاست‌گذاران جایزه لاک‌پشت پرنده  ۱. می‌خواهم این گفت‌وگو را با بخشی از بیانیه هیئت داوران لاک‌پشت که اسفندماه ۹۷ منتشر شده، شروع کنم: «...
ژان کلود مورلوا: نبرد بزرگ زندگی
مقاله
برگردان به زبان انگلیسی: کلمانتین بووه۲ در دهه گذشته، کتاب‌های ژان کلود مورلوا رویدادها را برای مردم فرانسه پیش‌بینی کرده است. خوانندگان نوجوان و همچنین بزرگ‌سال، منتظر انتشار کتاب‌های او هستند،...
یادداشتی به مناسبت روز ملی ادبیات کودک و نوجوان
مقاله
برای خاکسترنشینان کتاب چند سالیست که روز هیجدهم تیرماه، یعنی سالروز کوچ «مهدی آذریزدی»، روز ملی ادبیات کودک و نوجوان خوانده شده است. در طول این سال‌ها بعضاً این پرسش اذهان را گزیده و گاهی در خلوت...
درباره رمان رودخانه واژگون
مقاله
مسئول پرونده: مینا حدادیان آن شب پاییزی... هر وقت رمان نوجوان جدیدی را باز می‌کنم و شروع به خواندن می‌کنم، منتظر جادو هستم. منتظر جادویی که مرا با خودش بکشد و به دنیای رمان ببرد. جادویی که...
درباره رمان کودک دریا
مقاله
مسئول پرونده: مینا حدادیان ابتدا این مقاله را بخوانید: معرفی کتاب کودک دریا  مهم‌ترین ترفند نویسنده برای پیشبرد ماجراهای رمان «کودکِ دریا»، پانزده فصل در بخش اول و هیجده فصل در...
زیرنویس آثار موزه را برای کودکان بازنویسی کنیم
مقاله
سال گذشته با بچه‌های کلاس چهارم ابتدایی در قالب یک اردوی فرهنگی به موزه رفتیم. بچه‌ها وارد موزه شدند و قرار شد که از یک سمت، آثار موزه را تماشا کنیم. بازدید ما شروع شد. بچه‌ها یکی‌یکی آثار را نگاه می...
درباره زندگی ژان کلود مورلوا (نویسنده)
مقاله
مسئول پرونده: مینا حدادیان «خیال دارم که در ادبیات داستانی به حقیقت وجود آدم‌ها نزدیک شوم.»  مورلوا ژان کلود مورلوا در ۱۹۵۲ در امبرت فرانسه به دنیا آمد و در خانواده‌ی بزرگی پرورش یافت...
آموزش میراث فرهنگی به کودکان
مقاله
مدتی بود به این موضوع فکر می‌کردیم که چگونه می‌توان مفاهیم میراث فرهنگی را به کودکان آموزش داد. به همین دلیل تصمیم گرفتیم تا برنامه جامعی بنویسیم که در آن بتوان کودکان را با مفاهیم مطرح در حوزه میراث...
جهانی متنوع، نگاهی به آثار هانس کریستیان آندرسن
مقاله
کدام نویسنده مشهوری شخصیت‌های اصلی قصه‌هایش را با حوادثی چون یخ زدن در سرما، سوختن در آتش، فرو رفتن در چاله آب و ناپدید شدن می‌کُشد؟ شاید بگویید:«مطمئناً هیچ نویسنده‌ای این کار را نمی‌...
نگاهی به قصه «دختری با کفش‌های قرمز» نوشته هانس کریستین آندرسن
مقاله
خط قرمزهای آقای نویسنده هانس کریستین آندرسن نامدارترین نویسنده ادبیات کودکان در جهان، در دوره کاری خود نزدیک به صد و هفتاد قصه نوشت. بیش‌تر این قصه‌ها بخشی از فرهنگ افسانه‌ها و قصه‌های ادبیات...
اندیشه‌های انتقادی درباره هانس کریستین اندرسن، انقلاب شکست‌خورده - بخش سوم
مقاله
مسئول پرونده: مینا حدادیان پیش از خواندن این مقاله بخش نخست و دوم آن را در لینک زیر مطالعه کنید اندیشه‌های انتقادی درباره هانس کریستین اندرسن، انقلاب شکست‌خورده - بخش نخست اندیشه‌های انتقادی...
چگونه موزه‌های هدفمند برای کودکان راه‌اندازی کنیم
مقاله
موضوع راه‌اندازی موزه‌های هدفمند برای کودکان، برپایه سخنرانیِ شاون مک کوی (Shawn McCoy) در شهر پکن با عنوان «فلسفه و روش راه‌اندازی نمایشگاه‌های هدفمند برای کودکان» پایه‌گذاری شد. شاون مک کوی، معاون...
فعالیت‌های موزه هنر شهر بُن آلمان برای تقویت ذوق هنری کودکان
مقاله
در موزه هنر شهر بُن آلمان برنامه‌های بسیاری برای تقویت ذوق هنری کودکان برگزارمی‌شود. در این برنامه‌ها مربیانی که در رشته تاریخ هنر یا هنر تحصیلات عالی دارند و روش‌های پداگوژیک همراهی با کودکان...
چند راهکار ساده برای آشتی دادن کودکان با موزه
مقاله
احتمالا واژه موزه و مباحث پیرامون آن، برای خیلی از دانش‌آموزان مساوی است با تجربه حضور در فضایی کسالت‌آور و یا راهی برای فرار از کلاس درس. همان خاطره‌ مشترکی که شاید برای خیلی از ما بزرگترها هم...
به بهانه آغاز تعطیلات تابستان
مقاله
در دفاع از پرسه زدن‌های کودکانه «آغاز اندیشیدن، شک و ابهام و یا سرگشتگی است. اگر در مدرسه چنین است که اغلب نمی‌توانند دانش آموزان را به اندیشیدن واقعی بر انگیزانند، چه بسا از آن روست که نمی‌توانند...
اندیشه‌های انتقادی درباره هانس کریستین اندرسن، انقلاب شکست‌خورده - بخش دوم
مقاله
مسئول پرونده: مینا حدادیان پیش از خواندن این مقاله بخش نخست آن را در لینک زیر مطالعه کنید اندیشه‌های انتقادی درباره هانس کریستین اندرسن، انقلاب شکست‌خورده - بخش نخست اندیشه‌های انتقادی...
بیانیه انجمن نویسندگان کودک و نوجوان در خصوص همخوانی اخیر دانش آموزان در مدرسه
مقاله
«به نام خداوند کودکی» ماجرای اخیر همخوانی دانش‌آموزان در برخی از مدارس، موجی از واکنش‌های مختلف را در جامعه و فضای مجازی ایجاد کرده است. از واکنش‌های همدلانه تا پاسخ‌های پرخاشگرانه برخی از مقام‌...
ادبیات کودکان چیست؟
مقاله
مقدمه شاید در نگاه اول تعریف دادن از ادبیات کودکان و باتوجه به ماهیت آن آسان به نظر برسد ولی وقتی وارد بحث و یا پژوهش روی این پدیده می‌شویم به سرعت متوجه می‌شویم که اصلاً تعریف خود ادبیات بسیار...
اندیشه‌های انتقادی درباره هانس کریستین اندرسن، انقلاب شکست‌خورده - بخش نخست
مقاله
مسئول پرونده:  مینا حدادیان ادامه مقاله‌ اندیشه‌های انتقادی درباره هانس کریستین اندرسن، انقلاب شکست‌خورده - بخش دوم اندیشه‌های انتقادی درباره هانس کریستین اندرسن، انقلاب شکست‌خورده -...
زندگینامه اریش کستنر
مقاله
اریش کستنر در تاریخ ۲۳ فوریه ۱۸۹۹ در شهر درسدن بدنیا آمد و در تاریخ ۲۹ ژوئن ۱۹۷۴ در مونیخ دیده از جهان فرو بست. اریش کستنر به علت فعالیت‌های سیاسی مجبور بود که نوشته‌هایش را غالباً با اسم مستعار...
تأثیر دوران تحصیل هانس کریستین اندرسن بر شخصیت و آثار او
مقاله
  هانس کریستین آندرسن در شهر ادنس[۱] دانمارک شروع به تحصیل کرد و در شهر کپنهاگ[۲] سه سال درجا زد. سپس تحت نظر معلمانش در شهرهای اسلیگلس[۳] و هلسینگر[۴] ادامه تحصیل داد....
مقاله شناسی آثار هانس کریستین آندرسن
مقاله
(بر اساس منابع موجود در کتابخانه مرجع کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان) عنوان و نام پدیدآور : آثار هوشنگ مرادی کرمانی به عنوان آثار برگزیده انتخاب شد، برندگان جایزه جهانی...
ناگفته‌هایی از زندگی پدر تعلیمات عشایری، گمان مبر که به پایان رسید کار مغان!
مقاله
به گزارش خبرنگار خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) در فارس، خانه به یک چادر عشایری می‌ماند که فقط در و دیوار دارد. غروب بود که به خانه زنده‌یاد بهمن‌بیگی رسیدم. سکینه کیانی که عشایر، «بی‌بی» صدایش می‌زنند...
معرفی فیلم زیر خط کودکی
مقاله
موسسه پژوهشی تاریخ ادبیات کودکان در سومین بخش از پروژه پژوهشی تاریخ فرهنگ کودکی در ایران، پس از انتشار کتاب – فیلم‌های توران دختر ایران (توران میرهادی) و زیستن برای روشنگری (معصومه سهراب و یحیی مافی...
خانم خزوک نود ساله شد
مقاله
نود سال پیش، در نوزدهم اسفندماه ۱۳۰۷، نمایش‌نامه‌ای «برای کودکستانها و اطفال کلاسهای ابتدائی»، چاپ و انتشار یافت که سرآغاز شکل‌گیری ادبیات نوین نمایشی برای کودکان ایران شد. نخستین نمایش‌نامه منتشر...
مردی از جنس زبان، مهدی آذریزدی
مقاله
پرنده‌ای که در قفس سر زیر بال‌های خود گذاشته و غمگین اسارت خویش است، یکسره جسم است هیچ بخشی از این جسم نمی‌تواند از میله‌های قفس گذر کند اما همین پرنده، هنگامی که آواز می‌خواند، تنها...
عباس سیاحی، آن که رنگرز واژه‌ها بود
مقاله
عباس سیاحی مردی که در اسفند چشم به جهان گشود (۲۵ اسفند ۱۳۱۱) و در اسفند (۷ اسفند ۱۳۹۶) چشم از جهان فرو بست، همان کسی است که محمد بهمن‌بیگی از او یاری گرفت تا آموزش سواد پایه به عشایر فارس را...
مشق شب از منظر یک دوست‌دار کتاب: گفت‌وگو با یزدان منصوریان
مصاحبه
درباره یزدان منصوریان تابستان ۱۳۵۲ در کرمانشاه متولد شدم. دو ساله بودم که خانواده‌ام به مشهد مهاجرت کرد و سه مقطع دبستان، راهنمایی و دبیرستان را در مشهد گذراندم. در کنکور سراسری ۱۳۷۰ در رشته زراعت...
مروری بر احوال، آثار و افکار هانس کریستیان اندرسن
مقاله
چهره سرمدی جهان قصه گویی هانس کریستیان آندرسن (به زبان دانمارکی آنرسن)، نمایشنامه نویس، شاعر، رمان نویس، داستان پرداز و نویسنده محبوب دانمارکی، بزرگ‌ترین «داستان گوی کودکان»(۱) است. او در دوم...
طرح آرامگاه آذر یزدی خاک می‌خورد
مقاله
پس از درگذشت استاد مهدی آذر یزدی در تیر ۱۳۸۸، جلسات گوناگونی در دفتر معاون سیاسی استانداری یزد، چه در دولت دهم و چه در دولت یازدهم با حضور مدیران و نمایندگان ادارات فرهنگ و ارشاد اسلامی، شهرداری،...
مشق شب، این‌بار از منظر فلسفه برای کودکان
مصاحبه
فلسفه برای کودکان و نوجوانان (فبک) یا فکرپروری برای کودکان و نوجوانان برنامه‌ای برای آموزش تفکر عمیق فلسفی است که به پرورش قدرت استدلال، داوری و تمیز در کودکان و نوجوانان...
فلسفه برای کودکان (فبک) و پرورش تفکر مراقبتی
مقاله
وقتی از برنامه فلسفه برای کودکان سخن به میان می‌آید سه حوزه تفکر پر رنگ می‌شوند: تفکر انتقادی، تفکر خلاق و تفکر مراقبتی. حوزه سوم از نیازمندی‌های جامعه امروز ایران ماست. تفکر مراقبتی یعنی رجوع...
آذر کولا، چند خاطره کوتاه و خواندنی از استاد مهدی آذر یزدی
مقاله
چند خاطره کوتاه و خواندنی از استاد مهدی آذر یزدی به قلم حسین مسرت تقدیم به دوستداران آذر یزدی  یال و کوپال سال‌های ۱۳۶۵ تا ۱۳۷۰ بود که با آقای آذر یزدی چندین مکاتبه داشتم، بدون آنکه...
هویت یا احساس تعلق، سخنرانی شهرداد میرزایی در شب شاهنامه کودک و نوجوان
مقاله
۱. پرسیدم برای کودکان چرا شاهنامه؟ گفت «فرزندان ما باید پُر بشوند از فرهنگ خودشان و خالی بشوند از هر آن‌چه غیر است». زنده یاد توران میرهادی ‌گفته بود، مهمترین چهره آموزش و پرورش قرن حاضرِ...
فلسفه برای کودکان
مقاله
خیلی‌ها از دیدن این تیتر تعجب می‌کنند، چون عنوان فلسفه، برای بزرگ‌ترها هم گاهی سخت و پیچیده و دور از ذهن است و آدم فکر می‌کند باید خیلی مطالعه کند، دقت کند تا بتواند مطالب فلسفی را بفهمد تا چه رسد به...
آثار استاد مهدی آذر یزدی
مقاله
سال‌هاست که کودکان و نوباوگان دیروز و امروز ایران با نام مهدی آذر یزدی آشنایند. نامی که با رؤیاها و خاطرات خوش کودکی آن‌ها، همراه شده و با نام قصه‌های ایرانی پیوند خورده است. این نام همان‌قدر برای...
پیدایش و تحول ادبیات کودک در ایران و جهان
مقاله
اشاره ای به پیدایش و تحول ادبیات کودک هر پدیده‌ای تاریخ خاص خود را دارد. «ادبیات کودک» نیز از این اصل فراگیر پیروی می‌کند. امروز «ادبیات کودک» را در گسترده‌ترین مفهوم آن می‌توان کلیهٔ متن‌هایی به...
کودکان ایرانی در مدارس شبانه روزی اروپایی‌های مهاجر
مقاله
پس از اشغال کانادا توسط اروپایی‌ها، قانونی وضع شد تا کودکان ساکنان اولیه کانادا به اجبار به مدارس شبانه روزی فرستاده شوند. هدف از این کار آموزش زبان انگلیسی و همین‌طور فرهنگ انگلیسی به این کودکان بود...
دبستان خدادادی خرمشاه یزد
مقاله
آرزوی بر دل مانده آذر یزدی۱ در پس‌کوچه‌های باریک و پیچ‌درپیچ برزن خرمشاه یزد که شمار زیادی از همشهریان خوب و خون‌گرم زرتشتی یزدی باشنده آن هستند، دبستانی کهن و تاریخی با نام «دبستان خدادادی خرمشاه...
روایتی دل‌نشین از مترجم کتاب «زیر درخت زالزالک»
مقاله
محبوبه نجف‌خانی یکی از حرفه‌ای‌ترین مترجمان ادبیات کودک و نوجوان ایران است. نزدیک به سه دهه است که نجف‌خانی برای کودکان و نوجوانان ترجمه می‌کند و همیشه نام او به عنوان یک مترجم مطرح که خوب انتخاب می‌...
آدم‌های خوب آذر یزدی، یادداشتی از حسین مسرت
مقاله
زنده یاد مهدی آذر یزدی، یک پیمانه و پیمونی برای سنجش آدم‌ها داشت که بیشتر آن‌ها را به دو دسته خوب و بد تقسیم می‌کرد. وی به رغم آن‌ که به گفته خودش درس نخوانده و گوشه گیر و منزوی بود و کمتر با...
بررسی کاربرد نمایش در تعلیم و تربیت
مقاله
کاربرد نمایش در تعلیم و تربیت، موضوع یادداشتی است که مسلم قاسمی، عضو هیئت مؤسس بنیاد نمایش کودک ایران، به مناسبت روز جهانی کودک و گرامی‌داشت صدمین سال نخستن اجرای نمایش در مدرسه، از سوی جبار باغچه‌...
نویسنده باید بمیرد تا قدرش دانسته شود
مقاله
بی‌توجهی بنیاد ملی نخبگان به نویسندگان کودک برگزیدگان ادبی کشور در برخی حوزه‌ها، بر اساس آئین‌نامه‌های موجود در بنیاد ملی نخبگان، به عنوان نخبه شناخته می‌شوند و می‌توانند در ردیف اعضای بنیاد ملی...
چیدمان بلوکی در آموزش خواندن و نوشتن به کودکان اول دبستان(قسمت دوم)
مقاله
آسیب‌شناسی سوادآموزی پایه در ایران - بخش پنجم بالش پر از پر است سرگذشت زبان‌آموزی به کودکان این سرزمین و همه کودکانی که می‌خواهند خواندن و نوشتن زبان فارسی را بیاموزند مانند این جمله یا عبارت...
گفت‌وگوی دو نسل
مقاله
این ویدیو گفت‌وگوی دو نسل است. کودک: عاشق شدی؟ عشق شبیه چی بود؟ پیرمرد: بله، برای من متفاوت با بقیه بود. من دیر عاشق شدم. کودک: باهاش ازدواج کردی؟ پیرمرد: نه متاسفانه، کسی که دوست‌اش داشتم...
چیدمان بلوکی در آموزش خواندن و نوشتن به کودکان اول دبستان(قسمت اول)
مقاله
آسیب‌شناسی سوادآموزی پایه در ایران - بخش چهارم در سه جستار پیشین (۱)، (۲) و (۳) موضوع ساده‌سازی خط فارسی از کژنگار تحریری به راست‌نگار آموزشی و برگشت دوباره آن به کژنگار تحریری باز شد. مهم این است...
درست نویسی بر زیبانویسی تقدم دارد
مقاله
آسیب‌شناسی سوادآموزی پایه در ایران - بخش سوم در دو جستار پیشین نقطه پایانی بر رسمیت کاربرد خط تحریری در کتاب فارسی اول دبستان و سوادآموزی پایه و شکل‌گیری خط راست‌نگار در برابر خط...
تاریخ به کارگیری کژنگاری یا خط شکسته در فارسی اول دبستان
مقاله
آسیب‌شناسی سوادآموزی پایه در ایران - بخش دوم کاربرد خط تحریری برای کودک دبستانی، شکست کاری نابجا سوادآموزی پایه و شکل‌گیری خط راست‌نگار در برابر خط کژنگار تحریری در ادامه جستار پیشین باید...
حق چپ‌ دستی ، رهایی کودک از بندهای پدرسالاری
مقاله
حق چپ دستی میان جامعه پدرسالار و مناسبات تولیدی شبانی یا چوپانی پیوند سرراست وجود دارد. جامعه پدرسالاری زاییده مناسبات چوپانی است. چوپان همواره خدایگان رمه است و به هر سو و به هرجا که بخواهد رمه...

پرسش و پاسخ