یادداشت های فرهنگ کودکی

در این صفحه نوشته‌هایی به قلم نویسندگان و فعالان حوزه‌ی کودک آورده شده است. این نوشته‌ها با موضوعات مختلف و به مناسب‌های گوناگون نوشته شده‌اند. مطالب این صفحه دغدغه‌ی کودک و کودکی دارند و جایگاه کودکان را در مناسبت‌ها و زندگی امروزی بررسی می‌کنند.

تهران، شهر دوستدار کودک
آیا تهران شهر دوستدار کودک است یا نه. کسی می‌داند؟ خانم معصومه ‌آباد عضو شورای شهر و رئیس شورای راهبردی کودک و نوجوان شهرداری تهران درباره مصوبه «تهران شهر دوستدار کودک» گفته است: «سال ٨٨ این مصوبه با اکثریت مطلق آرا در شورای شهر تهران به تصویب رسید و همه ظرفیت‌های اجرای این پروژه در نظر گرفته شد؛...
کتابی انقلابی در کشوری محافظه‌کار
با اینکه پیش از این دست‌کم دو ترجمه از «ماهی سیاه کوچولو» به زبان انگلیسی منتشر شده است، اما ترجمه تازه آزیتا راثی که انتشارات تاینی آول در لندن آن را منتشر کرده، مورد توجه قرار گرفته و در برخی از مطبوعات و سایت‌های انگلیس و از همه مهم‌تر روزنامه گاردین بازتاب‌های مثبتی پیدا کرده است.  یکی از...
معجزه جامعه مدنی در خلق یک اثر ملی
اگر قرار باشد تلخی‌ها و شیرینی‌های خلق یک اثر مرجع که مجموعه ١٠ جلدی «تاریخ ادبیات کودکان» باشد را مرور کنم، از تلخی‌ها می‌گذرم که اگر باشد جزئی است به‌جز یکی از آنها که کلان است و ارزش ذکرکردن دارد. اما آن تلخی بزرگ که گریبان کار ما را در دولت پیش گرفت و هشت‌سال به درازا کشید، چنان کشنده و زهرناک...
شاهین ترازوی اخلاق کج افتاده!
لارنس کُلبرک، روانشناس و شناخت شناس کودک و نوجوان که ادامه دهنده راه پیاژه در زمینه تفکر و رفتار اخلاقی در این گروه سنی بود، نظریه بسیار مهمی درباره تفاوت های تفکر اخلاقی و رفتار اخلاقی و پیوند ضروری میان این دو دارد که می تواند درس های آموزنده ای برای امروز جامعه ما داشته باشد. تفکر اخلاقی آن چیزی...
مردم بهترین انتخاب‌کنندگان‌اند
برپایه بخشی از ماده ۲۶ اعلامیه جهانی حقوق‌بشر، آموزش پایه باید اجباری باشد. اکنون کم‌ وبیش در همه جهان آموزش پایه برای کودکان اجباری است. در ایران نیز آموزش پایه برای کودکان اجباری است، اگرچه هنوز بخشی از کودکان در ایران هم به سبب نیاز خانواده به نیروی کار کودک یا دور از‌ دسترس‌ بودن آموزشگاه از...
افتخاری برای هیچ‌کس نیست!
سال ٢٠١۵ رسید. ۱۵ سال از تصویب سند هزاره گذشت. اکنون این سند که در زمان تصویب، با یک هیجان رسانه ای همراه بود، می رود که در خاطره ها محو شود بی آنکه آرمان ها و هدف های زمان بندی شده آن محقق شود. این سند که هشت آرمان بلند و ١٨ هدف زمانبندی شده داشت، باید نمونه ای از ناکامی جهانی در رسیدن به جهان...
کودک آدمی، آدمی تر از آدمی است
به مناسبت هفته کتاب و کتابخوانی عنوانی که بالای این جستار می بینید از ژان ژاک روسو است؛ سخنی پربار و تفسیرپذیر که می توان درباره آن صدها صفحه نوشت که چرا کودک آدمی، آدمی تر از آدمی است. در نگاه نخست منظور روسو این بود که نهاد کودک به طبیعت نزدیک تر است، پس ذهن او از جنبه اخلاقی و اجتماعی هنوز مانده...
کتابی بردارید اگر می‌خواهید تفنگی بر زمین نهاده شود
گاهی فکر می‌کنم کاش سیاستمدارهای دنیا به جای این‌که بروند در جلسه‌های مهم چند ساعته بنشینند و به خیال خودشان مسائل دنیا را حل‌ وفصل کنند، چند وقتی همه‌ چیز را کنار بگذارند و داستان کودک بخوانند. به جای دیدن اخبار، کتاب‌های تصویری ورق بزنند و به جای تنظیم نطق‌های آتشین، شعر کودکانه از بر کنند. می‌...
شادی کودک، شادی جهان است!
 ۲۰ نوامبر یا ۲۹ آبان، روز جهانی کودک است. روزی که هر سال، با فرا رسیدن آن همگان بیش از هر چیز درباره  حقوق انسانی کودکان پافشاری می کنند. حق زنده ماندن، حق برخورداری از تغذیه خوب وبهداشت، حق برخورداری از امنیت و حق آموزش. اما چرا نام روز جهانی کودک بیش از هر چیز با مفهوم حقوق کودک پیوند خورده است...
ما می توانیم با هم فقر یا ناداری را پایان بخشیم!
از سال ۱۹۹۳ هر ساله ۱۷ اکتبر برابر با ۲۵ مهرماه به پیشنهاد سازمان های غیردولتی کوشنده برای ریشه کنی ناداری، از سوی مجمع عمومی سازمان ملل متحد، به عنوان روز جهانی ریشه کنی ناداری یا فقر شناخته شده است. ریشه های شکل گیری این روز به سال ۱۹۸۷ برمی گردد که  برای بزرگداشت تصویب منشور حقوق بشر در سال ۱۹۴۸...
جهان من را روشنی بخش!
فدراسیون جهانی ناشنوایان از ۲۱ تا ۲۷ سپتامبر (۳۰ شهریور تا ۵ مهر) سال ۲۰۰۹ را به عنوان هفته جهانی ناشنوایان اعلام کرده است. انگیزه اصلی از این کار این است که مردم عادی و جامعه هایی که ناشنوایان در آن زندگی می کنند بتوانند با فرهنگ و نیازهای ناشنوایان آشنا شوند. روز جهانی ناشنوایان چندین دهه پیشینه...
رنج تو روشنی جان من است
روز جهانی معلم، از سال ۱۹۹۴ در روز ۵ اکتبر (۱۳مهر) بزرگ داشته می شود، اما آغاز ماجرا به ۵ اکتبر سال ۱۹۶۶بر می گردد. در این روز، یونسکو و سازمان جهانی کار (ILO)، خواستار توجه بیشتر به وضعیت معلمان درسراسر جهان شدند و از آن زمان، این روز فرصتی شد برای بزرگداشت نقش مهم آموزگاران در  تامین آموزش  کیفی...
برای دوستی كه همواره دوست بچه ها ماند!
حسین ابراهیمی مترجم توانای ادبیات کودکان و نوجوانان، اکنون دو سالی است که ما را گذاشته و به سفری دور و دراز رفته است. سفری که برای بازگشت از آن امیدی و برای پایان آن نقطه ای نیست.حسین در اوج توانایی کاری در حالی که هنوز به پنجاه سالگی نرسیده بود، گرفتار بیماری بدخیمی شد که در طول سال های بعد که با...
درس مهر از روزگار آموختیم
گرامی باد یاد معصومه سهراب روزهای مهرماه که فرامی رسد، روز وداع همیشگی یکی دیگر از پیشگامان آموزش و پرورش خلاق و ادبیات کودکان در ایران است. معصومه سهراب بانویی که روزگاری در یکی از پاییزهای  همین شهر تهران به دنیا آمد، تا زمانه بگذرد و چند دهه بعد در پاییزی دیگر در همین شهر از دنیا برود. او...
مردی از تبار آگاهی و سازندگی!
در تاریخ هر سرزمینی مردان و زنانی هستند که به سبب توانایی های ذاتی یا آنچه از جامعه برگرفته اند، ‌تاثیرهای گسترده ای بر پیشرفت ها و نوسازی جامعه خود می گذارند. همایون صنعتی یکی از این مردان است که در سده اخیر در پیشرفت فرهنگی جامعه ایران و در وضعیت محدودتر فرهنگ و ادبیات کودکان نقش بسزایی داشت....
به یاد منصوره راعی، دوست کودکان ایران! سده ای که ما پشت سرگذاشته ایم ، جدای از همه تحولات اجتماعی ، سده شتاب گرفتن حضور زنان و کودکان در زندگی اجتماعی و فرهنگی ما ایرانیان بوده است. زندگی و فرهنگ ما ایرانیان در این یک سده را بسیاری از این زنان توانا ساختند. زنانی که برای گذار از حاشیه و رسیدن به...
پروین ، سرشار از بهار بود!
آری ، آری پروین سرشار از بهار بود! در یک چنین بهاری، در سال گذشته،‌ هنگامی که می رفتیم فروردین را پشت سر بگذاریم، و به ماه چون بهشت وارد شویم،‌ پروین دولت آبادی پس از دوره ای بیماری طولانی پیوند با ما زمینی ها را گسست و به آشیانه خورشید پر کشید. پروین دولت آبادی شاعر کودکان،‌ شاعر گل خورشید، شاعر...
برای دوست شازده کوچولو که دوست ما هم بود
دو سال از آن رخداد غم انگیز می گذرد. دوست خوب کودکان و ترویج گری بی همتا که عشق به کودکان در وجود او سرشار بود. در هنگامه رسیدن بهار سال ۱۳۸۵ او را از دست دادیم. او ما و همه بچه های سرزمین خود را تنها گذاشت و رفت. ساویسا مهوار فرزند رنج و فقر بود. او در زندگی نه معنای آسایش را فهمید و نه آرامش را....