متل‌های کودکانه

متل به قصه‌های کوتاه سرگرم‌کننده با مضامین لطیف و آموزنده گفته می‌شود که تمام یا قسمتی از آن قافیه‌دار، شعرگونه یا مانند بحر طویل باشد. قهرمان متل‌ها اغلب حیوانات‌اند، ولی گاهی انسان‌ها یا مظاهر طبیعت هم هستند. امروزه متل به داستان‌های منظوم کودکانه گفته می‌شود و معمولاً مصرع‌های متل کوتاه است. دویدم و دویدم و اتل متل توتوله از متل‌های معروف فارسی است. متل‌ها به دلیل آهنگین بودن و تکرار کنش‌ها در ذهن ماندگاری دارند و به راحتی به خاطر سپرده می‌شوند. یکی از خصوصیات برجسته در متل‌ها کنش‌های حرکتی است که در جان بخشیدن به تصویرسازی کودکانه در شعر کودک موثر است.

متل گنجشک آشی مشی
مقاله
گنجشک آشی مشی  (متل کازرونی) یه گنجشک (گنجشک آشی مشی)تو صحرا داشت دونه جمع می‌کرد، یه خار رفت تو پاش. آ گنجیشکه فوری پر زد و رفت و رفت و رفت تا رسید به یه دکان نونوائی، خار را داد به...
لی لی، لی لی حوضک
مقاله
لی‌لی، لی‌لی حوضک لی‌لی، لی‌لی حوضک شعر-متل‌های قدیمی است که در هر منطقه به طور متفاوتی روایت ‌می‌شود. لی‌لی، لی‌لی حوضک گنجیشکه اومد آب بخوره افتاد تو حوضک این یکی درش اورد این یکی...
متل خره خراطی می‌کرد
مقاله
متل خره خراطی می‌کرد (متل یزدی)  یک روزی بود و روزگاری، پشت خونه ما یک گودالی، موش ماسوره می‌کرد، بچه موش ناله می‌کرد، شتر نمد مالی می‌کرد، خره خراطی می‌کرد، گاو گو بازی می‌کرد،...
دختر دارم انار و به
مقاله
دختر دارم انار و به برگرفته از کتاب جم جمک برگ خزون (ثمینه باغچه بان) دختر دارم انار و به ! چادر زده کنار ده، به کس کسونش نمی‌دم، به همه کسونش نمی‌دم، به راه دورش نمی‌دم،  به...
متل مرغ زرد پا کوتاه
مقاله
متل مرغ زرد پا کوتاه (ترانه مسجد سلیمان) آهای آهای آب اومد کدوم آب؟ همون آب که تش خاموش کرد. کدوم تش؟ همون تش که چوب روشن کرد. کدوم چوب؟ همون چوب که پشت در بود. کدوم در؟ همون در که شب نبستی. کدوم...
متل دویدم و دویدم
مقاله
متل دویدم و دویدم (روایت تهرانی) بازآفرینی محمد‌هادی محمدی دویدم و دویدم سر کوهی رسیدم دوتا خاتونی دیدم یکیش به من نون داد یکیش به من آب داد  نونو خودم خوردم  آبو دادم به...
ای داد و بیداد
مقاله
متل ای داد و بیداد ای داد و بیداد! تخمه بو می داد. به همه می داد، به من نمی داد،‌ وقتی که می داد، مغزشُ‌ می خورد،‌ پوستاشو می داد! منم تخمه مو، وقتی بو بدم،‌ به او نمیدم، اگرم بدم، پوستاشو میدم!...
جم جمک برگ خزون
مقاله
متل جم‌جمک برگ خزون از افسانه شعبان‌نژاد جم‌جمک برگ خزون مادرم زینت خاتون،  گیس داره قد کمون،‌ از کمون بلندتره،  از شبق مشکی تر، گیس اون شونه می خواد،  شونه فیروزه...
صفحات فرعی
فهرست جم جمک برگ خزون ای داد و بیداد دختر دارم انار و به یکی بود یکی نبود دویدم و دویدم یک "اوسنه ی" قدیمی از زبان مردم خراسان مرغ زرد پا کوتاه (ترانه مسجد سلیمان)...