تغذیه با شیر مادر – بخش دوم

تغذیه با شیر مادر – بخش دوم

موانع تغذیه پستانی

باورهای نادرست، برگشت به کار و ملاحظات اجتماعی همگی بازدارنده هایی برای تغذیه پستانی هستند.

باورهای نادرست

 احتمالاً بزرگترین بازدارنده برای تغذیه پستانی این فکر اشتباه است که گاهی پستان های مادر کوچک اند و مناسب برای شیردهی نیستند. خوشبختانه در طول سال های گذشته بر تعداد مراکزی که مشاوره های شیردهی میدهند افزوده شده است. در این مراکز مشاورین می توانند به نو مادران برای همسازی با تغذیه پستانی کمک کنند. اگر مادری علاقه مند به تغذیه پستانی باشد باید با زنانی که با موفقیت این کار را انجام داده اند گفت و گو کند. مادران باتجربه می توانند به مادرانی که اولین فرزند خود را شیر می دهند کمک زیادی بکنند. در بسیاری از جوامع گروههایی سازماندهی شده اند که برای آموزش تغذیه پستانی کلاس تشکیل می دهند و به آن هایی که مشکلاتی در این زمینه دارند، مشاوره می دهند.

برگشت به کار

 کارکردن در خارج از منزل می تواند تغذیه پستانی را با مشکل روبرو کند. یک راه حل این است مادر بعد از این که یک یا دو ماه از تولد کودکش گذشت، سینه ها را بدوشد و شیر خود را جمع کند. او می تواند این کار را با شیردوش انجام دهد یا آن را بدوشد و در یک بطری پلاستیکی استریل جمع کند. ذخیره کردن شیر مادر نیازمند رعایت دقیق نکات بهداشتی و خنک کردن سریع است. این شیر می تواند تا ۳ روز در یخچال بماند.

دوشیدن شیر هم خود مهارت ویژه ای است که باید یاد گرفته شود. البته به زحمتش می ارزد زیرا در این صورت دیگران هم می توانند شیرمادر را در شیشه به کودک بدهند. پیروی از برنامه دوشیدن شیر مادر و همزمان بکارگیری توأم شیرخشک کمکی، وقتی موفقیت آمیز است که بعد از گذشت یک یا دو ماه منحصراً شیرمادر به نوزاد داده شود. نوزاد بعد از گذشت یک یا دو ماه کاملاً با شیرمادر سازگاری پیدا می کند و احتمالاً احساس امنیت کرده و سودمندی های هردو نوع شیرخواری را درک خواهد کرد.

بعضی از زنان می توانند با هوشیاری ازعهدة هر دو کار یعنی هم شغل و هم شیردهی برآیند، اما عده ای دیگر آن را مشقت بار یافته و تصمیم می گیرند به نوزاد، تنها شیر خشک بدهند. در این مورد آمیخته ای از شیرمادر و شیرخشک (شاید صبح زود و عصرها شیرمادری، و شیرخشک در طول روز) نیز ممکن است عملی شود. اما وقتی در نوبت های متعدد به نوزاد شیرخشک داده می شود از تولید شیرمادر کم می گردد.

ملاحظات اجتماعی

یک مشکل دیگر برای بعضی خانم ها این است که از شیردادن به نوزاد در اجتماع ناراحت میشوند. از دیدگاه تاریخی احساس شرم از این کار در زنان مورد تأیید قرار گرفته است .

بعضی مشکلات پزشکی که بازدارنده از تغذیه با شیر مادر می شود

در بعضی موارد که نوزاد یا مادر مشکلات پزشکی دارند، نباید تغذیه پستانی انجام گیرد. به عنوان مثال هر نوزادی که مبتلا به گالاکتوزمی است، ( یعنی نمی تواند گالاکتوز که عمده ترین قند موجود در شیر مادر است، بشکند و تجزیه کند.) اگر با شیرپستانی تغذیه شوند رشد نمی کنند و غالباً از استفراغ و اسهال رنج می برند. اگر بیماری آن ها درمان نشود بالاخره به بیماری کبدی، آب مروارید و عقب ماندگی ذهنی مبتلا می شوند. تغذیه این کودکان باید با شیرخشکی که فاقد گالاکتوز است انجام گیرد. تغذیه پستانی همچنین ممکن است برای نوزادانی که فنیل کتونوری دارند زیان داشته باشد. وجود مقادیر زیاد فنیل آلانین در شیر پستانی بر اختلال متابولیسم این اسید امینه فائق آمده و منجر به جمع شدن مقادیر سمی از این ماده در خون نوزاد می گردد.

آن دسته از مادران که بعضی از داروهای خاص مصرف می کنند که در شیر مادر وارد شده و سلامتی نوزاد را به مخاطره می اندازد ممکن است از تغذیه پستانی منع شوند. علاوه بر این در ایالات متحده و سایر کشورهای توسعه یافته زنانی که دچار بیماری مزمن و وخیم هستند مانند سل و ایدز و نیز آن هایی که شیمی درمانی می کنند، نیز نباید تغذیه پستانی انجام دهند. و بالاخره گروهی از مادران که رشد کافی نکرده اند یا مشکلات روانی دارند.

آلوده کننده های محیطی در شیر انسانی

بعضی از مادران از این که تغذیه پستانی سالمی انجام می دهند یا خیر در تردیدند. اگر چه برای انواع آلوده کنندههای محیطی که در شیر مادر وارد می شود یک حد مجاز وجود دارد، اما منافع حاصله از شیرمادر آن قدر شناخته شده اند که بر خطرات آلوده کننده های محیطی که بیشتر در حد یک تئوری اند غلبه می کنند. بنابراین بهترین کار این است که تغذیه پستانی تداوم یابد تا این که تحقیقات کافی قوّیاً عدم تغذیه شیرپستانی را توصیه نمایند.

مادران شیرده می توانند با بعضی شیوه های رفتاری، خطرآلوده کننده های محیطی را خنثی سازند. برخی از این عوامل عبارتند از:

۱. از خوردن ماهی های آب شیرین و آب های آلوده اجتناب کنند.
۲. میوه ها و سبزیجات را به دقت شستشو و پوست آن ها را بگیرند.
۳. لبه های چرب مواد گوشتی را جدا نمایند چون سموم و داروها بیش تر در این محل ها تجمع می کنند.

علاوه بر این مادران شیرده نباید در هنگام شیردهی به کاهش وزن سریع تلاش کنند (یعنی بیش از نیم کیلو در هفته) زیرا مواد آلوده کننده که در ذخایر چربی مادر جمع شده اند در این صورت با کاهش وزن سریع مادر وارد جریان خون او می شوند و شیر او را آلوده می سازند. اگر مادری نسبت به این موضوع که شیر او سالم است یا نه مشکوک است، مخصوصاً اگر در مناطقی زندگی می کند که غلظت آلاینده های محیطی بیش از حدّ است در این صورت او باید با مرکز بهداشتی محلی خود مشاوره نماید.

آیا نوزاد نارس می تواند از شیر مادری تغذیه نماید

برای این سؤال که آیا مادر می تواند به نوزاد نارس شیر پستانی بدهد جواب روشنی وجود ندارد. در بعضی از موارد که بستگی به وزن نوزاد و طول زمان حاملگی دارد، شیر مادر مناسب ترین شکل تغذیه است. در این صورت، معمولاً شیر باید از پستان دوشیده شود و از طریق لوله به او داده شود. البته این نوع تغذیه از خود گذشتگی بیشتری از سوی مادر می طلبد. گاهی غنی سازی شیرمادر با مواد مغزی نظیر کلسیم، فسفر، سدیم، پروتئین برای تأمین رشد سریع نوزاد لازم است.

در موارد دیگر، به علت وجود مشکلات تغذیه ای نوزاد نمی تواند از شیرمادر تغذیه کند . در این مورد باید شیرمادر همزمان با شیرخشک تکمیل گردد. حتی در بعضی مواقع تنها راه تغذیه وریدی کامل است. در چنین مواردی همکاری گروهی متخصصین کودکان، پرستار شیرخوار و کارشناسان تغذیه می تواند والدین را در تصمیم گیری یاری دهند.

توجه: مادران شیرده قبل از هرگونه اقدام به ورزش سنگین باید از پزشک خود اجازه بگیرند. مادران شیرده باید مراقب باشند هم قبل از ورزش و هم بعد از ورزش به مقدار کافی از مایعات بنوشند و از ورزش کردن در هنگام خستگی اجتناب نمایند.

دستورکار سازمان بهداشت جهانی به بیمارستان ها در ارتباط با تغذیه پستانی

  • برنامه تغذیه پستانی را به صورت مکتوب به همه ی کادر بیمارستان ابلاغ کنید.
  • به همه ی کادر بیمارستان مهارت های لازم را برای اجرای این برنامه آموزش دهید.
  • به همه ی زنان باردار در مورد سودمندی های تغذیه پستانی و چگونگی انجام آن اطلاعات لازم را ارائه دهید.
  • به همه ی مادران کمک کنید در مدت نیم ساعت پس از تولد نوزاد ، تغذیه پستانی را آغاز کنند.
  • به صورت عملی به مادران نشان دهید چگونه از پستان شیر دهند و چگونه شیردهی را حفظ کنند، حتی اگر باید برای مدتی از نوزادان شان جدا باشند.
  • به نوزادان جز شیرپستانی هیچ غذا یا نوشیدنی دیگری ندهید، مگر این که از نظر پزشکی تجویز شده باشد.
  • اجازه دهید مادران و نوزادان در تمام ۲۴ ساعت در یک اتاق با هم باشند.
  • مادر را تشویق کنید هر مقدار نوزاد شیر می خواهد به او بدهد.
  • هیچ نوع پستانک به نوزادانی که شیرپستانی می خورند، ندهید.
  • تشکیل گروه های حمایتی از تغذیه پستانی را ترویج کنید و مادران را هنگام ترخیص از بیمارستان به این گروه ها ارجاع دهید.

عضویت در کانال تلگرام