کارگاه شعر با کودکان: (شعرهای پروین دولت آبادی)

شعر «کبوتر»

شعر «کبوتر» سروده‌ی پروین دولت‌آبادی بیشتر مناسب مهدکودک‌ها، پیش‌دبستانی و سال‌های اول دبستان است. شعر را برای کودکان بخوانید، بیت‌بیت بخوانید تا حفظ شوند.

وسایل کار را روی میز بریزید و از کودکان بخواهید هر کدام کبوتری درست کنند. وقتی کبوتر آماده شد، هر کودک می‌تواند آرزویش را به شما بگوید و شما روی کاغذی بنویسید و به نوک کبوترش بچسبانید. توضیح دهید که در قدیم کبوترهای نامه‌بر چگونه بودند. از کودکان بخواهید هر کدام درباره‌ی کبوتر خود صحبت کنند.

در پایان سال اول یا سال‌های دوم می‌توانید از کودکان بخواهید هرکس داستان کبوترش را بنویسد.

برای گفت‌وگو، موضوع آزادی و شادی را انتخاب کنید و از طریق بازی، نمایش و گفت‌وگو به صورت ساده مفهوم آزادی و شادی را به کودکان بیاموزید.

شعر کبوتر، سرودۀ پروین دولت آبادی

شعر «آمد بهاران»

خواندن شعر «آمد بهاران» سروده‌ی پروین دولت‌آبادی به صورت گروهی مناسب است. وقتی احساس کردید آهنگ کلمات را بچه‌ها حس کرده‌اند، فعالیت‌های زیر پیشنهاد می‌شود:

با این شعر سرود زیبایی برای مهدکودک ساخته شده؛ آن را چند بار برای کودکان پخش کنید.

برای گفت‌وگو: موضوع زندگی دوباره‌ی طبیعت و رویش را انتخاب کنید و در هر کلاس متناسب با سن کودکان درباره‌ی طبیعت، فصل‌ها و زیبایی‌های آن گفت‌وگو کنید.

چهار برگ به دیوار بچسبانید و کودکان را به چهار گروه تقسیم کنید. از هر گروه بخواهید یک قسمت از شعر را روی کاغذ با نقاشی یا کلاژ به تصویر بکشند و آن قسمت شعر را با هم بخوانند. همه دقت کنند که آنچه به وجود آورده‌اند تا چه حد بازگوکننده‌ی مفهوم است و چه چیز کم دارد و آن را کامل کنند. سپس هر گروه به نوبت قسمت خود را با هم بخوانند و بعد همگی با هم یک بار دیگر شعر را بخوانند.

بچه‌ها را به گروه‌های ۲ و ۳ نفری تقسیم کنید و از آن‌ها بخواهید فرض کنند باران هستند و «سرود باران» بسرایند و در جمع اجرا کنند.

قصه‌ی گنجشکی را که با جیک‌جیکش آمدن بهار را خبر داد، بنویسند. نوشته‌های بچه‌ها جلسه‌ی بعد در جمع خوانده شود.

شعر «گل بادام» با کودکان و نوجوانان

شعر «گل بادام» سروده‌ی پروین دولت‌آبادی برای همه‌ی گروه‌های سنی از دبستان تا راهنمایی مناسب و شوق‌انگیز است. برای ترویج این شعر پیشنهادهای زیر از سوی مروجان انجمن دوستداران کتاب کودک اصفهان داده شده است:

در گروه‌های پیش‌دبستانی و سال‌های اول دبستان، ابتدا باید مربی شعر را بخواند و بعد «ترتیب بیتی» برای خواندن و لذت بردن از این شعر مناسب‌تر است.

برای گفت‌وگو: موضوع بیت آخر برگزیده شود: «چگونه می‌توان بهار را همیشه در خانه داشت؟»

• کودکان را به کار گروهی برای به‌وجود آوردن یک تصویر بزرگ از بهار تشویق کنید.

• کودکان را به گروه‌های ۳ تا ۴ نفره تقسیم کنید و از آن‌ها بخواهید هر گروه دیوارنگاره‌هایی از بهار تهیه کنند (به صورت نقاشی یا کلاژ).

• از یک حاشیه یا نوار بلند و نازک کاغذی استفاده کنند و کتیبه‌ای درست کنند و در آن «سفر به شهر گل‌ها» را در بهار و آنچه را می‌بینند و می‌شنوند، ترسیم کنند یا بنویسند.

• نقش سنبل، نرگس، لاله، درخت نارون و بهار را بازی کنند و از جانب آن‌ها سخن بگویند. در کلاس‌های بالاتر نمایشنامه‌ای با این شخصیت‌ها آماده و اجرا کنند.

• با یک «جعبه‌ی آینه» یک فضاسازی از بهار درست کنند.

• در کلاس‌های سوم به بالا، قصه‌ی یک گل (مثلاً گل نرگس، لاله و...) را بنویسند و در جمع کلاس بخوانند.