حضور چشمگیر ادبیات کودک چین در ایتالیا
بیش از ۲,۵۰۰ عنوان کتاب کودک چینی، از جمله رمان کودکانه «به سوی آبِی» (To Abei) که با الهام از سنتهای قوم «لی» در چین نوشته شده است، در شصتودومین نمایشگاه بینالمللی کتاب کودک بولونیا (BCBF) در ایتالیا به نمایش درآمدند.
این آثار توسط هیأتی متشکل از بیش از ۴۰ ناشر داخلی به این رویداد آورده شدهاند. «هان یی»، کارشناس صنعت نشر در نمایشگاه بولونیا، به گلوبال تایمز گفت:
«آنچه غرفه چین را از آیپیهای تجاری جهانی یا شخصیتهای کاملاً خیالی متمایز میکند، این است که آیپیهای کتاب کودک چین از ابعاد گوناگون فرهنگ این کشور سرچشمه میگیرند.»
تجلی فرهنگهای قومی در داستانهای کودکانه
«فرهنگهای قومی» چین یکی از نقاط عطف این رویداد بود. همانطور که کتاب «به سوی آبِی» از میراث زریبافی و پارچهبافی قوم «لی» پرده برمیدارد، رمان کودکانه «قایق پوستی توس» (The Birchbark Canoe) که با الهام از سنت قایقسازی قوم «اوروچن» (Oroqen) به رشته تحریر درآمده، توجه ناشران خارجی را در نمایشگاه جلب کرده است.
«شوه تائو» (Xue Tao)، نویسنده کتاب «قایق پوستی توس»، پس از امضای قرارداد حق انتشار (کپیرایت) در محل نمایشگاه، به گلوبال تایمز گفت که ترجمه ایتالیایی و اسپانیایی این کتاب بهزودی رونمایی خواهد شد. این اثر توسط «گروه انتشاراتی آنهوئی» منتشر شده است. شوه تائو با اشاره به علاقه عمیق خود به داستانهای بومی شمال چین افزود:
«امیدوارم با روایتهای معصومانه در کتابهای کودکان، مخاطبان جوان خارج از کشور را به درکی واقعی و ملموس از چین برسانم.»
تمدن محیطزیستی و رابطه انسان با طبیعت
علاوه بر فرهنگهای قومی، هیأت نشر چین آثار دیگری با موضوعات «تمدن محیطزیستی چین»، «رابطه انسان و طبیعت» و «حکمت و دانش روستایی» را به نمایش گذاشت که به موضوعاتی پرطرفدار در حوزه کتاب کودک تبدیل شدهاند. به عنوان نمونه:
- کتاب «پاندا شیائوسی» (Panda Xiaosi): «یه گوانگلینگ» (Ye Guangling) در این کتاب پیوند یک کودک با پاندایی به نام شیائوسی را دنبال میکند تا عشق و دلمشغولی عمیق کودکان چینی به طبیعت را به تصویر بکشد.
- مجموعه «کتابهای تصویری چینِ وحشی» (Wild China Picture Books): شامل داستانهای متعددی است که نشان میدهد چگونه کشاورزان، دامداران، صیادان و روستاییان کوهستان در چین، دانش و حکمت زیستن در محیطهای گوناگون را توسعه دادهاند.
«هان یی» با اشاره به اینکه چنین موضوعاتی زمانی برای کتابهای کودک بسیار پیچیده و سنگین تلقی میشدند، تاکید کرد که صنعت نشر چین اکنون دگرگونی الگویی (پارادایم) جدیدی را پذیرفته است. در این الگوی جدید، ادبیات کودک دیگر صرفاً داستانی ساده برای بچهها تعریف نمیشود، بلکه «داستانهای عمیق با مفاهیم جهانی هستند که با لحنی قابلفهم برای خوانندگان جوان روایت میشوند.» هان یی افزود:
«صنعت نشر چین درک کرده است که کتابهای کودکان باید حامل عمق فرهنگی باشند و میتوان از آنها به عنوان کانالی برای به اشتراکگذاری داستانهای کشور در سطح جهانی استفاده کرد.»
جاده ابریشم؛ پلی برای تبادلات میانفرهنگی
در نمایشگاه بولونیا، کتاب «بیایید جاده ابریشم را بازخوانی کنیم» (Let’s Retrace the Silk Roads) نشان داد که کتابهای کودک چینی تنها به دنبال ترویج فرهنگ داخلی نیستند، بلکه برای تبادلات میانفرهنگی نیز ارزش قائلند. این کتاب داستان یک پسر چینی، یک دختر ایتالیایی و یک بچهگربه جادویی را روایت میکند که در طول جاده باستانی ابریشم و جاده ابریشم دریایی به ماجراجویی میپردازند. آنها از شهرهایی چون ونیز در ایتالیا و دونهوانگ و چوانژو در چین (که از مراکز حیاتی جاده ابریشم بودند) بازدید میکنند. در این مسیر، دو کودک از دو فرهنگ متفاوت بهتدریج با سنتهای یکدیگر آشنا میشوند.
این کتاب با پشتیبانی یونسکو توسط «پرس چینی» منتشر شده است. «کانگ چینشین»، مترجم نسخه چینی کتاب، به گلوبال تایمز گفت امیدوار است خوانندگان جوان با ورق زدن صفحات کتاب، پیوند و همگرایی فرهنگهای شرق و غرب را حس کنند و دریابند که «تمدنهای جهان با وجود فاصلههای جغرافیایی، به یکدیگر متصل هستند.» او اشاره کرد که ناشران ایتالیایی کنجکاوی و استقبال زیادی نشان دادهاند و این کتاب پیش از نمایشگاه بولونیا به زبانهای عربی، انگلیسی و غیره نیز ترجمه شده است.
نشستهای تخصصی و نگاه بینالمللی به نشر چین
علاوه بر کتابهای برجسته، هیأت چین نشستها و تالارهای گفتوگویی درباره توسعه و ترویج آیپیهای کتاب چینی در فرامرزها برگزار کرد. سخنرانان کلیدی مانند «گوانتسا جوبوا» (Gvantsa Jobava)، رئیس اتحادیه بینالمللی ناشران (IPA)، دیدگاههای خود را درباره چگونگی ایجاد مسیرهای نوآورانه توسط کتابهای کودک چین برای تبادلات میانفرهنگی ارائه دادند.
