گروه کتابک
در این صفحه می توانید اطلاعاتی از لیست کتاب ها، مقالات، خبرهای مرتبط با گروه کتابک را مشاهده کنید.
کتاب مرجع A Critical Handbook of Children's Literature (دستنامه انتقادی ادبیات کودک) یکی از برجستهترین و ماندگارترین آثار دانشگاهی در حوزه تحلیل و ارزیابی داستانهای کودک و نوجوان است. نویسنده این اثر ماندگار، ربکا جی. لوکنز (Rebecca J. Lukens)، استاد برجسته ادبیات انگلیسی در دانشگاه میامی (Miami University in Oxford, Ohio) است که بهعنوان یکی از نظریهپردازان پیشگام در حوزه نقد دانشگاهی ادبیات کودک و نوجوان شناخته میشود.
دوشنبه, ۶ مهر
اتیوپی، سرزمین باستانی که مهد تمدن بشری و زادگاه انسانهای اولیه است، با بیش از ۸۰ زبان زنده و فرهنگهای بیهمتا، همواره سرزمینی از روایتهای پرفراز و نشیب بوده است. در کشوری که بسیاری از کودکان با چالشهای اقتصادی و جغرافیایی دستوپنجه نرم میکنند، دسترسی به کتابهایی که به زبان مادری خودشان نوشته شده باشند، یک رؤیای دوردست به نظر میرسید. اما امروز، شورای کتاب کودک اتیوپی در قالب پویش جهانی «شادی، کنشی برای مقاومت است»، نشان میدهد که چگونه میتوان با سلاح کلمات و حفظ هویت زبانی، یک انقلاب فرهنگی آرام را در دل شاخ آفریقا برپا کرد.
شنبه, ۴ مهر
با انتشار کتاب «سواد ادبی و ادبیات کودکان در عمل» نوشتهی زهره قایینی، آخرین حلقه از سهگانه سوادی که نویسنده پیش از این از آن سخن گفته بود، کامل میشود. پس از انتشار دو اثر «سواد شکوفایی: از پژوهش تا عمل» و «سواد فرهنگی و ترویج خواندن در عمل»، اکنون اثری پیشروی ماست که به یکی از نیازهای ضروری و مطالعاتی هر ترویجگر، مربی، آموزگار و علاقهمند به ادبیات کودکان پاسخ میگوید.
شنبه, ۴ مهر
جمهوری دومینیکن، سرزمین ریتمهای گرم کارائیبی، سواحل بینظیر و تاریخ پر فراز و نشیب، جایی است که شادی در تار و پود فرهنگ آن تنیده شده است. اما در حاشیه این زیباییها، جوامع آسیبپذیر و کودکان دورافتاده با چالشهای عمیقی برای دسترسی به حقوق اولیه خود از جمله مطالعه روبرو هستند. در ویدیوی «شادی، کنشی برای مقاومت است»، IBBY جمهوری دومینیکن نشان میدهد که چگونه میتوان با سلاح کلمات، در برابر فراموشی و محرومیت ایستاد. در این جزیره، کتاب خواندن تنها یک فعالیت اوقات فراغت نیست، بلکه پلی است برای عبور از مرزهای جغرافیایی و اجتماعی.
چهارشنبه, ۱ مهر
کوبا، جزیرهی آفتاب، موسیقی و تاریخ پرفراز و نشیب، همواره در جهان به عنوان نمادی از ایستادگی در برابر امواج سهمگین شناخته میشود. اما در میان تمام روایتهای کلان از این جزیره کارائیبی، داستانی لطیفتر اما قدرتمندتر در جریان است: داستانِ مقاومت از راه شادی. همانطور که در ویدیوی «شادی کنشی برای مقاومت است» (Joy Is An Act of Resistance) از سوی شورای کتاب کودک کوبا روایت میشود، این بخش ملی مأموریتی عمیق بر عهده دارد: «استفاده از کتابها برای ساختن پلها و رساندن شادی به کودکانی که با چالشهای بزرگ روبرو هستند».
شنبه, ۲۸ شهریور
کرواسی، سرزمین قلعههای باستانی، سواحل فیروزهای دریای آدریاتیک و تاریخ پرفراز و نشیب، همواره مهد پرورش شاعران و داستانسرایان بزرگ بوده است. در کشوری که به افتخار «گریگور ویتز» (Grigor Vitez)، شاعر محبوب کودکانش، یکی از معتبرترین جوایز ادبی منطقه را بنیان نهاده، ادبیات کودک تنها یک سرگرمی نیست، بلکه ابزاری است برای تفکر انتقادی و ساختن آینده. ویدیوی «شادی، کنشی برای مقاومت است» از سوی شورای کتاب کودک کرواسی، نشان میدهد که چگونه در این کشور اروپایی، کودکان نه فقط خواننده، بلکه منتقدان و داوران دنیای کتاب شدهاند.
چهارشنبه, ۲۵ شهریور
کاستاریکا، سرزمین جنگلهای مهآلود، آتشفشانهای آرام و تنوع زیستی بینظیر، کشوری است که دهههاست سلاحها را زمین گذاشته و «صلح» را به عنوان هویت ملی خود انتخاب کرده است. اما در این بهشت سبز آمریکای مرکزی، مقاومت شکل و شمایل دیگری دارد. ویدیوی «شادی کنشی برای مقاومت است» که از سوی شورای کتاب کودک کاستاریکا منتشر شده، نشان میدهد که چگونه در کاستاریکا، کلمات و داستانها همپای طبیعت میتپند. همانطور که در ابتدای این ویدیو با صدایی گرم میشنویم: «در هر گوشه از کاستاریکا، داستان و قصهای میتپد... که از صفحات یک کتاب آغاز میشود.»
شنبه, ۲۱ شهریور
تحلیل ساده و ملموس (سطح روایی و اخلاقی)
داستان «اب و کریستینای کوچک» یک حکایت زیبای عامیانه دربارهی قناعت، صبر، وفاداری و پاداش نهایی نیکوکاری است. آندرسن در این داستان دو مسیر متفاوت زندگی را در کنار هم قرار میدهد:
۱. مسیر کریستینا (زیادهخواهی و ظواهر): کریستینا دختری است که به دنبال آرزوهای بزرگ، ثروت ناگهانی و زندگی مجلل میرود (کالسکهی طلا و لباسهای فاخر). اما چون این ثروت بدون ریشه، تدبیر و برکت است، خیلی زود او و شوهرش را به نابودی، ورشکستگی و فقر مطلق میکشاند.
چهارشنبه, ۱۸ شهریور
اگر روزی گذرتان به ارتفاعات سر به فلک کشیده آند و دشتهای پهناور بولیوی افتاد، صدایی را خواهید شنید که با وزش باد در میان قلهها گره خورده است؛ صدای قصههایی که از زبان پیرزنان و مادران کچوا و آیمارا به گوش کودکان میرسد. اما این روزها، در دل همین جامعه رنگارنگ و پرچالش بولیوی، گروهی از عاشقان کتاب گرد هم آمدهاند تا ثابت کنند خواندن تنها یک سرگرمی نیست، بلکه سلاحی است در برابر فراموشی و ابزاری است برای بقا. ویدیوی «شادی کنشی برای مقاومت است» که از سوی هیئت بینالمللی کتاب برای نسل جوان (IBBY) منتشر شده، پرده از همین جنبش بیصدا اما عمیق در جامعه بولیوی برمیدارد.
چهارشنبه, ۱۸ شهریور
تحلیل جامع پژوهشی: افسانهشناسی انسانشناختی و جامعهشناختی
در این تحلیل، به جای الگویهای کلاسیکِ پراپ یا یونگ، روایت از دو زاویهی تحلیلی بررسی میشود: «انسانشناسی نمادین و معیشتی» (Symbolic & Economic Anthropology) بر اساس نظرات ماری داگلاس (Mary Douglas) در زمینه آلودگی و مرزهای اجتماعی، و «نظریهی بازیها و فریب ساختاری» (Game Theory & Structural Deceit) با نگاهی به دیدگاههای اروینگ گافمن (Erving Goffman) در نمایش شناختی رفتارهای متقلبانه.
دوشنبه, ۱۶ شهریور
جواد مجابی (مهر ۱۳۱۸- شهریور ۱۴۰۵) شاعر، نویسنده، منتقد ادبی و هنری، روزنامهنگار و طنزپرداز و در پایان یا آغاز همه اینها البته یکی از نویسندگان ادبیات کودکان ایران بود. او از پیشگامان نقد مدرن هنر و ادبیات در ایران به شمار میرفت و نقش مهمی در معرفی و تحلیل آثار نقاشان و نویسندگان معاصر ایران داشت. مجابی چون خصلت دوگانه روزنامهنگار- نویسنده داشت، بنابراین سرشت پژوهشی بخشی از معماری وجود او را میساخت. به همین دلیل کارنامه حرفهای او روی چهار محور استوار است.
یکشنبه, ۱۵ شهریور
آرژانتین، سرزمین تانگو، پامپاهای بیانتها و داستانهای جادویی، این روزها میزبان یکی از زیباترین و عمیقترین جنبشهای فرهنگی در دل جامعه خود است. در کشوری که فراز و نشیبهای اقتصادی و اجتماعی همواره سایهای بر زندگی روزمره انداختهاند، شعبه آرژانتینِ هیئت بینالمللی کتاب برای نسل جوان (ALIJA) ثابت کرده است که ادبیات کودک تنها یک سرگرمی نیست، بلکه پناهگاهی امن برای «همدلی، کرامت انسانی و امید» است.
شنبه, ۱۴ شهریور
۱. تحلیل ساده و کاربردی
این بخش به مفاهیم و پیامهای عمیقتری میپردازد که در زیرپوست این قصه قدیمی روسی نهفته است:
متن قصه «روباه و گرگ» از الکساندر آفاناسیف
چهارشنبه, ۱۱ شهریور
داستان «گلوگاه بطری» یکی از شاهکارهای درخشان هانس کریستین آندرسن در سبک «شیءانگاری» (Object Personification) است. آندرسن در این داستان، بیآنکه شعار بدهد، درامی تکاندهنده از تقاطعِ زمان، سرنوشت، حافظه و گمنامی خلق میکند.
۱. گردش دایرهای سرنوشت و طنز تلخ روزگار (Irony of Fate)
بزرگترین شگرفی این داستان در تقاطعهای ناشناخته است. سه عنصر اصلی داستان یعنی:
دوشنبه, ۲ شهریور
ژوزفین غرق در افکار تلخ و پریشان خویش است. او در مدرسه خیلی چیزها یاد میگیرد! چند روزی است که مرتباً به مدرسه میرود و از قبل میداند چگونه چند کلمهٔ ساده را بخواند. اما او در زنگ تفریح و ساعاتِ پس از کلاس، چیزهای بسیار بیشتری آموخته است. اینها پرسشهایی هستند که اهمیت و وزنی بهمراتب بیشتر دارند… سوالاتی ناگهانی که قبلاً هرگز به ذهنش خطور نکرده بودند.
دوشنبه, ۲ شهریور
داستان «ناقوس» یکی از عمیقترین و نمادینترین آثار هانس کریستین آندرسن است که در لایههای زیرین خود به انسانشناسی، حقیقتجویی و مفهوم معنویت میپردازد.
پنجشنبه, ۲۹ مرداد
در کوچههای تنگ و باریک شهری بزرگ، مردم هنگام غروب خورشید — درست زمانی که آخرین پرتوهای آفتاب، رنگی طلایی به دودکشها میبخشید — صدای عجیبی شبیه به زنگ یک کلیسا میشنیدند. این صدا تنها یک لحظه دوام داشت؛ چرا که زود در میان هیاهوی مداوم رفتوآمد و همهمهٔ مردم شهر گم میشد. مردم میگفتند: «صدای ناقوس غروب میآید، خورشید دارد غروب میکند!»
تحلیل و بررسی داستان «ناقوس» از هانس کریستین آندرسن
پنجشنبه, ۲۹ مرداد
داستان کوتاه «فرشته» اثر هانس کریستین آندرسن، روایتی عمیقاً انساندوستانه و تسلیبخش دربارهٔ ارزش معنوی رنج، عشق به جلوههای کوچک زندگی و دگرگونی اندوه به شادی ابدی است. آندرسن در این اثر، نگاه رایج به زیبایی و ارزش را به چالش میکشد.
پنجشنبه, ۲۹ مرداد
داستان کوتاه «بر لب پنجره خانه سالمندان» اثر هانس کریستین اندرسن، روایتی لایهلایه از پیوندِ میان حال و گذشته، شادی و رنج، و پایداریِ حیات است. اندرسن در این اثر با چیرهدستی، پنجرهٔ یک خانه سالمندان را به مرزی میان جهانِ درون (خاطرات و زوال) و جهانِ بیرون (کودکی و طراوت) تبدیل میکند و خواننده را به تأملی عمیق درباره ماهیت هستی فرامیخواند.
همنشینی افسانه، تاریخ و معصومیت
روایت با سه لایهٔ زمانی بر روی خاکریزِ کوپنهاگ شکل میگیرد که هرکدام بخشی از حقیقتِ زیستن را آشکار میکنند:
پنجشنبه, ۲۹ مرداد
انگار ژوزفین اصلاً نمیدانست یک معلم مدرسهٔ واقعی چه شکلی است! او مدتها بود که روی این موضوع دقیق شده بود و تمرکز میکرد... از همان زمانی که سال گذشته آن عکس را در مجلهٔ مصورِ مندی دید. هر هفته، مجلهای تازه برای مندی میرسید.
چهارشنبه, ۲۸ مرداد
اولین روز مدرسه است و دروازههای آن گشوده میشود. مامان و ژوزفین شانه به شانهٔ هم به سوی مدرسه گام برمیدارند. هوا بینهایت درخشان و زیباست؛ خورشید پرفروغ میدرخشد، حشرات در گوشهوکنار وزوز میکنند و نسیمی ملایم میوزد.
ژوزفین روبانی زرقوبرقدار به موهایش بسته و کفشهای نو و درخشانی به پا کرده است. ناگهان باد کمی شدت میگیرد و گردوغبار خاکی را از زمین بلند میکند. ژوزفین تا جایی که میتواند خود را عقب میکشد تا گردوغبار بر لباسهایش ننشیند و فوراً دستش را به سمت موهایش میبرد تا مطمئن شود روبان آراستهاش سر جایش محکم است.
دوشنبه, ۲۶ مرداد
مقدمه
یکشنبه, ۲۵ مرداد
تقویم کودکان آلمان ۲۰۲۷ منتشر شده است و شعری از کتاب «شالگردنی با رنگهای تابستانی» سروده صفورا نیری با تصویرگری سلیمه باباخان برای ماه آوریل این تقویم انتخاب شده است. «شالگردنی با رنگهای تابستانی» در سال ۱۴۰۲ از سوی مؤسسه پژوهشی تاریخ ادبیات کودکان (کتابتاک) منتشر شده است.
شنبه, ۲۴ مرداد
