ژو یونگ‌شین: معماری که با «آموزش نوین» کتابخوانی را به قلب مدارس چین برد

در سال ۲۰۲۰، هیئت داوران جایزه «ترویج‌گر برجسته کتابخوانی IBBY-iRead»، «ژو یونگ‌شین» (Zhu Yongxin)، پژوهشگر و استاد دانشگاه را به‌عنوان یکی از برگزیدگان این جایزه معرفی کرد. انتخاب او صرفاً نه به خاطر فعالیت‌های ترویجی، بلکه به دلیل پایه‌گذاری یک مدل سیستمی و علمی در آموزش و ترویج خواندن بود.

ابتکار «آموزش نوین»: یک جنبش سراسری

ژو یونگ‌شین که به عنوان استاد و سرپرست مقطع دکتری در دانشگاه سوژو شناخته می‌شود، در سال ۲۰۰۰ میلادی پروژه‌ای را با عنوان «ابتکار آموزش نوین» (New Education Initiative/Experiment) پایه‌گذاری کرد.

بر اساس گزارش‌های رسمی، این پروژه از یک ایده آموزشی فراتر رفته و به یک جریان ملی تبدیل شده است. تا سال ۲۰۲۵، این ابتکار موفق شده است:

• بیش از ۱۱،۰۰۰ مدرسه را تحت پوشش قرار دهد.
• در ۲۲۹ ناحیه/شهرستان در سراسر چین فعال باشد.
• مشارکت بیش از ۱۰ میلیون معلم و دانش‌آموز را در فرآیند یادگیری و کتابخوانی جلب کند.

هسته اصلی این برنامه، تبدیل مدارس به «پردیس‌های کتاب‌محور» و تشویق تعامل میان معلمان و دانش‌آموزان از طریق فعالیت‌هایی مانند «نوشتن مشترک» است.

مدل عملیاتی: آموزشِ مربی (Train-the-Trainer)

ژو یونگ‌شین معتقد است که برای ترویج کتابخوانی در مقیاس ملی، نمی‌توان صرفاً به فعالیت‌های موردی اکتفا کرد. مدل کاری او و تیمش بر «آموزش معلمان» متمرکز است. آن‌ها با آموزش معلمانِ سراسر چین، این افراد را به مروجان کتابخوانی تبدیل می‌کنند تا خودشان بتوانند مسئولیت آموزش دیگران را بر عهده بگیرند. این رویکردِ «آموزشِ مربی»، باعث شده است که توانمندیِ ترویجِ کتابخوانی در بدنه نظام آموزشی تکثیر شود.

عدالت آموزشی: از مناطق روستایی تا کودکان دارای نیازهای ویژه

یکی از شاخصه‌های اصلی فعالیت‌های ژو، تمرکز بر گروه‌های آسیب‌پذیر است. برنامه‌های او با نگاهی ویژه به موارد زیر تدوین شده‌اند:

• مناطق روستایی و دورافتاده: انتقال برنامه‌های جامع کتابخوانی به مدارسی که دسترسی کمتری به منابع دارند.
• کودکان دارای نیازهای ویژه: ژو یونگ‌شین و تیمش در یک اقدام پیشگامانه، نخستین مجموعه کتاب‌های صوتی را برای کودکان نابینا در چین تولید کردند.

تعهد عملی و نقش در سیاست‌گذاری

علاوه بر جنبه‌های آکادمیک، ژو یونگ‌شین به عنوان مشاور دولت چین در تدوین سیاست‌های ملی مرتبط با ترویج کتابخوانی کودکان شناخته می‌شود. او همچنین الگویی از تعهد شخصی است؛ چرا که بخش قابل‌توجهی از حق‌الزحمه‌ها و حق‌التألیف خود و همچنین جایزه «یدان» (Yidan Prize) که در سال ۲۰۲۲ دریافت کرد را به فعالیت‌های ترویج خواندن و تأسیس بنیادهایی برای حمایت از معلمان اهدا کرده است.

فلسفه ژو یونگ‌شین

ژو یونگ‌شین در بیانیه‌های خود همواره بر یک اصل بنیادین تأکید دارد:

«من معتقدم خواندن، زیربنا و سنگ‌بنای آموزش است.»

او به عنوان یک پژوهشگر، کتاب را نه یک کالای جانبی، بلکه قلب تپنده نظام آموزشی می‌داند که می‌تواند فرصت‌های برابری برای کودکان، صرف‌نظر از شرایط جغرافیایی و اجتماعی‌شان فراهم کند.

منابع:

• IBBY-iRead Outstanding Reading Promoter Award 2020 Official Archive.
• Press Release: HKU Faculty of Education (Updated Dec 2025) - Distinguished Lecture on Transforming Education in China.