مراحل اجرای «تور قصهگویی در مدرسه»
این پروژه را میتوان در طول یک ترم یا به صورت یک رویداد خاص در مدرسه برنامهریزی کرد.
مرحله ۱: آمادهسازی در کلاس مبدأ (کارگاه قصهگویی)
-
انتخاب قصههای عامیانه: از دانشآموزان بخواهید از پدربزرگ، مادربزرگ یا والدین خود قصههای قدیمی و محلی (فولکلور) را جمعآوری کنند. قصههایی مثل «دختر و کوزه»، «ماهی سیاه کوچولو»، «روباه و زاغ» یا قصههای محلی هر منطقه.
-
تمرین در کلاس: کلاس درس به یک "کارگاه قصهگویی" تبدیل میشود. هر دانشآموز فرصت پیدا میکند جلوی دوستانش بایستد و قصه خود را تعریف کند.
-
ایجاد فضای امن: در این مرحله، هدف اصلی افزایش اعتماد به نفس است. باید فضایی دوستانه ایجاد کرد که بچهها از اشتباه کردن نترسند و بازخوردهای مثبت و سازنده از طرف معلم و همکلاسیها دریافت کنند.
-
آموزش تکنیکهای ساده قصهگویی: به آنها نکات سادهای مثل چگونگی استفاده از لحن صدا برای شخصیتها، زبان بدن (حرکت دستها)، برقراری ارتباط چشمی با مخاطب و استفاده از سکوت برای ایجاد هیجان را آموزش دهید.
مرحله ۲: تشکیل گروهها و آمادهسازی نهایی
-
گروهبندی: وقتی دانشآموزان در قصهگویی انفرادی اعتماد به نفس کافی پیدا کردند، آنها را به گروههای ۳ یا ۴ نفره تقسیم کنید.
-
انتخاب قصه گروهی: هر گروه میتواند یکی از قصههای اعضای خود را انتخاب کند و برای اجرای گروهی آن را آماده کند.
-
نقشها و هماهنگی: قصهگویی گروهی میتواند اشکال مختلفی داشته باشد:
-
روایت مشارکتی: هر کدام از اعضا یک بخش از قصه را تعریف کند.
-
قصهگو با همیار: یک نفر راوی اصلی باشد و بقیه با صداها یا حرکات ساده (مثل صدای باد یا راه رفتن شخصیتها) او را همراهی کنند.
-
نمایشی کوتاه: قصه را به صورت یک نمایش بسیار ساده و کوتاه با دیالوگ اجرا کنند.
-
مرحله ۳: اجرای تور و قصهگویی برای کلاسهای دیگر
-
هدفگیری مخاطب: گروهها را به کلاسهای دیگر، به خصوص کلاسهای بچههای کوچکتر بفرستید. قصهها برای این گروه سنی جذابیت بیشتری دارد و تأثیر عمیقتری میگذارد.
-
اجرای قصه: گروه قصهگویان به کلاس مورد نظر میروند و با هماهنگی معلم آن کلاس، به اجرای قصه خود میپردازند.
-
تعامل با مخاطب: تشویق کنید که قصهگویان با بچههای کوچکتر تعامل داشته باشند. مثلاً در لحظات هیجانانگیز از آنها بپرسند: «به نظر شما الان چی شد؟» یا «فکر میکنید قهرمان داستان باید چیکار کنه؟»
مرحله ۴: بازخورد و قدردانی (نقاشی و تشکر)
-
فعالیت پس از قصه: پس از پایان قصهگویی، معلم کلاس کوچکتر از دانشآموزانش میخواهد بر اساس موضوع قصهای که شنیدهاند، یک نقاشی بکشند.
-
هدیه نقاشیها: بچههای کوچکتر نقاشیهای خود را به قصهگویان مهمان هدیه میدهند. این کار چند هدف را دنبال میکند:
-
تشکر: یک تشکر خلاقانه و ملموس از زحمات قصهگویان است.
-
سنجش درک: نقاشیها نشان میدهد که بچههای کوچکتر چقدر قصه را متوجه شدهاند و چه بخشی از آن برایشان جذابتر بوده است.
-
ایجاد انگیزه: برای قصهگویان، دریافت این نقاشیها یک پاداش عاطفی و انگیزهبخش است.
-
چرا این ایده ارزش اجرا دارد؟ (اهداف و دستاوردها)
برای قصهگویان (دانشآموزان بزرگتر):
-
تقویت اعتماد به نفس: ایستادن در مقابل مخاطب ناآشنا و قصه گفتن، بزرگترین دستاورد این طرح است.
-
پرورش مهارتهای ارتباطی و سخنوری: آنها یاد میگیرند چگونه با کلام و بدن خود ارتباط برقرار کنند و توجه مخاطب را جلب کنند.
-
مسئولیتپذیری: آنها در قبال گروه و اجرای موفق خود احساس مسئولیت میکنند.
-
آشنایی با ادبیات عامیانه: با ریشههای فرهنگی و قصههای بومی خود آشنا میشوند.
برای مخاطبان (دانشآموزان کوچکتر):
-
تقویت قدرت تخیل و شنیدن: شنیدن قصه بدون دیدن تصویر، قوه تخیل آنها را فعال میکند.
-
الگوسازی مثبت: دیدن دانشآموزان بزرگتر که برایشان قصه میگویند، برای آنها الهامبخش است و در آینده خودشان را در آن نقش تصور میکنند.
-
ارتباط عاطفی با مدرسه: این تعامل، حس مثبت و دوستانهای نسبت به مدرسه و دانشآموزان بزرگتر در آنها ایجاد میکند.
-
تلفیق هنر (نقاشی) با ادبیات: آنها آموختههای شنیداری خود را به یک اثر هنری (نقاشی) تبدیل میکنند.
برای فضای کلی مدرسه:
-
ایجاد پیوند بین مقاطع: این طرح دیوارهای بین کلاسهای مختلف را برداشته و فضایی سرشار از همدلی و دوستی ایجاد میکند.
-
ترویج فرهنگ مطالعه و کتاب: قصهگویی بهترین راه برای علاقهمند کردن بچهها به کتاب و داستان است.
-
یادگیری فعال و پویا: دانشآموزان به جای حفظ کردن مطالب، در حال تجربه کردن و یادگیری مهارتهای زندگی هستند.
نکات تکمیلی برای اجرای بهتر
-
هماهنگی قبلی: حتماً با معلم کلاس مقصد هماهنگ کنید و زمان مناسبی برای این فعالیت در نظر بگیرید.
-
وسایل کمکآموزشی: قصهگویان میتوانند از یک وسیله ساده مثل یک عروسک یا یک نقاشی کوچک به عنوان کمک استفاده کنند تا قصه برای بچههای کوچکتر جذابتر شود.
-
گواهی تقدیر: میتوانید برای گروههای قصهگو، "گواهی قصهگوی افتخاری" یا کارت امتیاز تهیه کنید تا این تجربه برایشان ماندگارتر شود.
-
نمایشگاه نقاشیها: پس از اتمام تور، میتوانید نقاشیهای بچههای کوچکتر را در راهروی مدرسه یا کلاس قصهگویان به نمایش بگذارید.
