گوش دادن به صدای یکدیگر، با شروع از کودکان: صدای خوانندگان جوان

• تاریخ انتشار: ۲۲ ژوئیه ۲۰۲۶

• نویسنده: الیزابتا لیپولیس

نقل‌قول یک نوجوان شرکت‌کننده:

«وقتی به مونیخ می‌رفتم، فکر می‌کردم سفر خوبی خواهد بود، اما انتظار نداشتم به چنین تجربه مهمی برایم تبدیل شود. در ابتدا از بازدید از یک شهر جدید و دیدار با خوانندگان جوان آلمانی هیجان‌زده بودم، اما تنها پس از چند ساعت متوجه شدم که این پروژه چیزی بسیار فراتر از کتاب است...»

مقدمه

چهلمین کنگره جهانی «دفتر بین‌المللی کتاب برای نسل جوان» (IBBY) به سرعت نزدیک می‌شود؛ رویدادی که چشم‌اندازی هیجان‌انگیز برای گردهمایی دوباره، به‌اشتراک‌گذاری لحظات شاد، و شنیدن صداها، پروژه‌ها و ایده‌های یکدیگر فراهم می‌سازد.

کنگره‌های ایبی و کنفرانس‌های منطقه‌ای، نقاط عطفی برای ارائه بینش جهت گسترش جامعه‌ای پویا و رو‌به‌رشد هستند تا با شور و شوقی تازه و ابزارهایی مؤثر، با چالش مداوم «پیوند دادن کودکان و کتاب‌ها» روبرو شوند.

۱. رونمایی از پروژه «خوانندگان جوان» (کنگره ۲۰۲۴ تریسته)

نمونه بارز اقدامات شبکه ایبی، پروژه «خوانندگان جوان» (Young Readers) است که توسط ایبی ایتالیا در کنگره سال ۲۰۲۴ در تریسته آغاز شد. در آن رویداد، نمایندگانی از باشگاه‌های کتابخوانی ایتالیا، اتریش، اسلوونی و آلمان دعوت شدند تا در تبادلی یک‌هفته‌ای با همتایانی از زبان‌ها، خاستگاه‌های جغرافیایی و پیشینه‌های فرهنگی متفاوت به گفت‌وگو بپردازند.

از آن زمان، ضرورت گوش دادن به دغدغه‌ها و پیشنهادات کسانی که در قلب برنامه‌های آموزش خواندن قرار دارند (اما صدایشان غالباً شنیده نمی‌شود) الهام‌بخش ابتکارات گوناگونی شده است.

۲. مانیفست خوانندگان جوان و رویداد مونیخ

ایده‌های مطرح‌شده در نشست‌های اختصاصی، در «مانیفست خوانندگان جوان» جایگاه خود را یافته‌اند؛ ابزاری پویا در دست خوانندگان امروز و فردا. این مانیفست پس از گفت‌وگو با ناشران، مربیان، مروجان، کتابداران و عموم مردم در نمایشگاه‌های رم و بولونیا، به‌طور منظم به‌روزرسانی شده و به عنوان چارچوب مرجع برای اقدامات مشترک ایبی آلمان و ایتالیا به کار می‌رود.

بازدید از قلعه بلوتنبرگ (Schloss Blutenburg)

ماه گذشته به ابتکار باشگاه کتابخوانی «بازگشت به کتاب‌ها» در کتابخانه بین‌المللی جوانان مونیخ (IJB)، هیئتی از خوانندگان جوان ایتالیایی به مونیخ دعوت شدند:

• باشگاه کتابخوانی IJB بخشی از پروژه کشوری Literanauten است (پروژه‌ای از انجمن ادبیات کودکان و نوجوانان آلمان که از سال ۱۹۵۵ به عنوان بخش آلمانی ایبی فعالیت می‌کند).

• پروژه Literanauten بر رویکرد «آموزش همتا به همتا» (Peer-to-Peer) تمرکز دارد و نوجوانان را تشویق می‌کند تا خود فعالانه به مروجان کتابخوانی تبدیل شوند.

۳. برنامه‌ها و نشست‌های تخصصی در مونیخ

خوانندگان جوان در نشست‌های کاری پویایی که تماماً توسط خودشان سازمان‌دهی شده بود، به بررسی تفاوت‌های ترویج کتابخوانی در ایتالیا و آلمان پرداختند.

• مصاحبه با نویسندگان: گفت‌وگو با یوهانس هرویگ (نویسنده آلمانی) و بندتا بونفیلیولی (نویسنده ایتالیایی) افق‌های تازه‌ای را برای «مانیفست» گشود.

• اجراهای دانش‌آموزی: دانش‌آموزان دبیرستان «شروبن‌هاوزنر اشتراسه» تجربیات مطالعه خود را از طریق اجراهای زنده، تئاتر و ویدیو ارائه دادند.

• اجرای تئاتر «تا زمانی که ستاره‌ها بلرزند» (Bis die Sterne zittern): گروه بازیگران جوان تئاتر کامرشپیل (Kammerspiele) لایپزیگ، نمایشی را بر اساس رمانی از یوهانس هرویگ روی صحنه بردند. این اثر که محور پروژه مشترک سال ۲۰۲۶ بود، به پرسش‌های بنیادی می‌پرداخت:

  «بزرگ شدن زیر سایه رژیم‌های استبدادی چه معنایی دارد؟ زندگی در ترس مداوم چه حسی دارد؟»

تمامی این نشست‌ها در سالن «یلا لپمن» در کتابخانه IJB برگزار شد؛ مکانی الهام‌بخش که یادآور چشم‌انداز ایبی برای ایجاد تغییرات اجتماعی از طریق کتاب و مطالعه است.

پیام پایانی

نتایج این نشست‌ها و تجربیات به‌دست‌آمده به‌زودی از طریق وب‌سایت رسمی منتشر خواهد شد.

امید است که بازخوردهای پرشور این جوانان، تمامی بخش‌های ایبی را تشویق کند تا برنامه‌های مشترک بیشتری اجرا کنند. کودکان «آینده ما» نیستند — آن‌ها قهرمانان زمان حال خود هستند و بزرگسالان مسئولیت دارند از آن‌ها پشتیبانی کنند تا کنشگران واقعی تغییر باشند.