مقاله ها و نوشته های فرهنگ و آموزش

ترانه‌ها و آوازهای کودکان
فهرست مطالب: مقدمه سلامت جسمانی و بهزیستی کودکان رشد زبانی و شناختی در کودکان مهارت‌های ارتباطی و اطلاعات عمومی کودکان شایستگی اجتماعی کودکان بلوغ عاطفی کودکان سخن پایانی مقدمه ترانه‌ها و آوازهای کودکانه تنها ردیفی از واژه‌ها نیستند؛ بلکه باعث گسترش حوزه‌های مختلف رشد کودکان می‌شوند. ترانه‌ها و...
اریک کارل، خالق خوانندگان سیری ناپذیر و کرم ابریشم خیلی گرسنه
نویسندگان کودک و نوجوان،  از  جولیا دانلدسون[۱] گرفته تا کرسیدا کاوئل[۲]، نویسنده کتاب محبوب کرم ابریشم خیلی گرسنه را ستوده‌اند. قصه­‌های امید... کارل در موزه‌­اش[۳]، امرست[۴]، ماساچوست، عکس از بوستون گلوب، نوشته­‌ی آلیسون فلاد[۱] نویسندگان کودک و نوجوان، همواره اریک کارل فقید را به سبب خلق نسل­‌...
کلیشه زدایی ظریف از یک کلیشه بزرگ: نگاهی به کتاب «ادبیات کودک، هنر یا پداگوژی، نوشته توربن واینرایش»
برای کنش‌گران امروزی ادبیات کودک، لذت بردن کودک از آنچه می‌خواند، اصلی مسلم است. ادبیات کودک به مثابه یک هنر، با بهره گیری از عناصر زیبایی شناختی، قادر است طعم خوش این لذت را به مخاطبان خود بچشاند. اما آیا تنها ویژگی و کارکرد ادبیات کودک همین است؟ آیا نویسندگان آثار ادبیات کودک، می‌بایست تمام همت...
نگاهی به کتاب «قرون کودکی، تاریخ اجتماعی، زندگی خانوادگی، نوشته فیلیپ اریه»
زوال خانواده در یکی دو قرن اخیر و به ویژه در جوامع صنعتی و مدرن، یک باور مرسوم و پردامنه است. اما فیلیپ اریه در کتاب «قرون کودکی، تاریخ اجتماعی، زندگی خانوادگی» از زاویه دیگر بر این باور مرسوم پرتو افکنی می‌کند و آن را مردود می‌داند. در زاویه دید او، خانواده نه به مثابه یک «برساخته» و یا «تأسیس...
كتابى با پايان باز: نگاهى به كتاب «مطالعات ادبيات كودک، راهنماى روش پژوهش»
کتاب «مطالعات ادبیات کودک، راهنمای روش پژوهش» همان‌گونه که از عنوان آن بر می‌آید، درباره موضوع پژوهش در ادبیات کودک و نقد ادبی در این حوزه است. کتاب را در یک تقسیم‌بندی کلی می‌توان شامل دو قسمت کاربردی و نظری دانست. قسمت نخست، شامل فصل‌های اول تا سوم، اختصاص به معرفی روش‌ها و تکنیک‌های کاربردی در...
فردوس وزیری، بانوی شکوهمند قصه‌ها
نام فردوس وزیری در تاریخ ادبیات کودکان ایران یادآور سال‌ها تلاش پیگیرانه و عاشقانه برای ادبیات کودکان این مرز و بوم است. شخصیتی که زلالی چشمه‌ساران کودکی در وجودش جاری بود و عشق راستین به کودکان در قلب‌اش شعله می‌کشید. و همین بس تا همه جوانی و زندگی‌اش را وقف آموزش کودکان و قلم زدن برای آنان کند....
ایرج کابلی، امتدادی روشن در تحول خط فارسی برای آموزش کودکان - بخش دوم
بخش نخست مقاله: ایرج کابلی، امتدادی روشن در تحول خط فارسی برای آموزش کودکان آیا چیدمان بلوکی پدیده‌ای رایج در میان خط های زبان ها است؟ نگرش ایرج کابلی به خط فارسی، نگاهی بود که در زبان‌های لاتین‌تبار و خط‌های پیوست آن برای سده‌های بلندی انجام شده است و آن نگرش بلوکی در چیدمان خط است. در خط‌های...
ایرج کابلی، امتدادی روشن در تحول خط فارسی برای آموزش کودکان - بخش نخست
استاد ایرج کابلی که در بهمن ماه ۱۳۹۹ درگذشت، یکی از سرآمدان تحول خط فارسی برای آموزش به کودکان یا بزرگ‌سالان، یا غیرفارسی زبان‌ها بود. او یکی از آموزش‌گران برجسته و امتداد منطقی تحول خط فارسی از دوره مشروطه تا امروز به شمار می‌رود. ارزش‌های او در این زمینه در دوره زندگی‌اش به درستی شناخته نشد، شاید...
پشت این خنده‌ها، فروپاشی فرهنگ کودکی است!
در جامعه‌ای که ارزش کودک در ندیدن ارزش‌ها و حقوق اوست، جای هیچ شگفتی نیست که برنامه‌سازانی با حضور چهره‌های سینمایی و غیرازآن پس از انگشت رساندن به هر چیزی که در دسترس‌شان است، این بار بیایند انگشتی هم به ترانه‌های کودکانه بزنند و با تفسیرهایی ناخوشایند در بی‌معنایی آن سخن بگویند. من دلم برای آن‌که...
اسباب‌بازی‌ها چه کمکی به رشد کودک می‌کنند؟
بازی پازل همیشه در پس بازی‌ها و اسباب‌بازی‌هایی که برای کودکان خود تهیه می‌کنیم، علمی نهفته است و پازل نیز از این قاعده مستثنی نیست. شما پس از حل یک مسئله‌ی چالش‌برانگیز یا معمایی پیچیده، احساس رضایت می‌کنید. این رضایت همان چیزی است که ما را به یادگیری بیشتر درباره جهان پیرامون سوق می‌دهد و این حسی...
نوسازی زبان قصه «خرگوش باهوش» در کتاب« قصه‌های خوب برای بچه‌های خوب»
نوسازی زبان در بستر بازنویسی وبازآفرینی در کارهای آذریزدی هنگامی به درستی روشن و شکافته می‌شود که مانند نمونه روایت‌هایی که از داستان «شیر و خرگوش»، داده شد، این بار همان روایت را در کار خود آذریزدی و در سنجش با روایت‌های پیشین از همین داستان بسنجیم. خرگوش باهوش روزی بود و روزگاری بود. در یک جنگل...
بررسی زبان‌سازی آذریزدی در یک داستان از کلیله و دمنه
 با توجه به این که در ادب فارسی سه متن کهن وجود دارد که بازنویسی آذریزدی از آخرین آن‌ها یعنی انوار سهیلی برگرفته شده است، نیاز است که روند دگرگونی متنی در آن‌ها به درستی دیده شود تا پدیده زبان‌سازی آذریزدی در دوره معاصر به درستی شناخته شود. به منظور این که توانایی‌های آذریزدی و کار بزرگی که در...
آذریزدی، بازآفرین یا بازنویس ادبیات کودکان ایران
آذریزدی در نوشتن مجموعه «قصه‌های خوب برای بچه‌های خوب»، بازنویس یا بازآفرین است؟ تفاوت بازنویسی و بازآفرینی چیست؟ بسیاری کوشیده‌اند که با یاری گرفتن از اندیشه‌های خود یا دیگری این دو مقوله را روشن و مرزهای آن را مشخص کنند. از یک نگاه اما بازنویسی یا بازآفرینی هرچه که هست و در تعریف آن آورده‌اند به...
روند زبان‌سازی آذریزدی در تاریخ ادبیات کودکان ایران
زبان‌سازی آذریزدی در امتداد نوسازی زبان فارسی بود که از دوره مشروطه آغاز شده بود. آذریزدی باید روند زبان‌سازی خود را برپایه تجربه‌هایی انجام می‌داد که از دوره مشروطه شکل گرفته بود. بدون این محور، کار آذریزدی چیزی می‌شد، در اندازه همان کار عبدالله البخاری داستان‌های بیدپای که در دوره خود شاهکاری...
نقش آذریزدی در تاریخ ادبیات کودکان ایران
پیش از مطالعه این مطلب بخش نخست آن را مطالعه کنید. روند انتقالی در پدیداری ادبیات کودکان مدرن در جهان نوشتن ادبیات برای کودکان، بدون روندی که به آن روند انتقالی می‌گویند ممکن نیست. وقتی که به تاریخ ادبیات کودکان غرب نگاه می‌شود، روندی از گردآوری افسانه‌ها تا بازنویسی دیده می‌شود. در این روند...
نقش آذریزدی در زبان‌سازی ادبی و ادبیات کودکان ایران
آذریزدی برجسته‌ترین بازنویس و بازآفرین ادبیات کودکان در ایران است. برجستگی بازنویسی یا بازآفرینی‌های او یکی به اقبال مخاطبان و روند زنده و جاری انتشار کتاب‌های او بعد از بیش از ۶۰ سال باز می‌گردد و دیگر توانایی ویژه او در شکل دادن به زبان کودکانه در ادبیات کودکان. به گفته حسین مسرت یزدشناس برجسته و...
 ناگفته‌های ماه‌پیشانی و همتایانش
هر افسانه برای رسیدن به امروز راهی دراز را پیموده است؛ راهی که پیش از دوره‌ی غارنشینی انسان‌ها آغاز شده، از میان فرهنگ‌های گوناگون گذر کرده، با مردمان گوناگون همنشین شده، تن‌پوش آیین‌ها و اسطوره‌های‌شان را پوشیده و باز رهسپار شده است تا دیگر بار، در جایی دیگر، زمانی دیگر و به فراخور مردمانی دیگر،...
پنج پرسش درباره‌ی حقِ کودکان برای داشتن آموزگارانِ شایسته
در روز جهانی آموزگار در سال ۲۰۱۸، به موضوع حقِ داشتن آموزگار شایسته توجه شد. این موضوع به مناسبت هفتادمین سالگرد اعلامیه‌ی حقوق بشر مطرح شد؛ زیرا آموزش‌ و‌ ‌پرورش کودکان و داشتن آموزگارِ شایسته، یکی از حقوق اساسی بشر است. اما «آموزگار شایسته» دقیقاً چه ویژگی‌هایی باید داشته باشد؟ آموزگار شایسته...
اهمیت سرعت خواندن متن در کودکان
«تیموتی شاناهان»[۱] کارشناس آموزش، بهترین روش‌های آموزش خواندن و نوشتن را (در وبلاگش) به اشتراک می‌گذارد. دکتر شاناهان، استاد شناخته‌شده‌ی آموزش شهری و پژوهشگر موضوعات در پیوند با خواندن است، و تجربه‌های گسترده‌ای با کودکان در مدارس درون‌شهری و کودکان با نیازهای ویژه دارد. همه‌ی پُست‌ها آمده در این...
ترویج فرهنگ مهرورزی در کلاس درس با بلندخوانی کتاب‌های نقطه و نقاشی‌های مچاله
با بلندخوانی دو کتاب شناخته شده‌ی «نقطه» و «نقاشی‌های مچاله» و انجام‌دادن فعالیت‌های سرگرم‌کننده در پیوند با آن‌ها، دانش‌آموزان‌تان را تشویق کنید انگیزه‌ بخشیدن به دیگران را تمرین کرده و خلاقیت‌شان را شکوفا کنند. آموزگاران نقش‌های گوناگونی در کلاس دارند، برای نمونه، آن‌ها آموزشگر، مشاور و راهنما...