مقاله ها و نوشته های فرهنگ و آموزش

درباره زندگی یانوش کورچاک
مسئول پرونده: مینا حدادیان برگردان: ربابه نصیری امینی «هنریک گولدشمیت» با نام ادبی «یانوش کورچاک»، (۱۸۷۹ - ۱۹۴۲ م. / ۱۲۵۸ –۱۳۲۱ ش.)، نویسنده کودک و نوجوان لهستانی، پزشک، مربی، فعّال اجتماعی، متفکر و نظریه‌پرداز آموزش و پرورش کودکان. پیش‌گفتار «یانوش کورچاک» به‌سبب تأثیرگذاری‌اش بر نظریه‌ی آموزشی و...
آشنایی با تاریخچه دوسالانهٔ تصویرگری براتیسلاوا (BIB)
از نخستین سال‌های دهه ۱۹۶۰ (۱۳۴۰ ش.) زمزمه‌های شکل‌گیری یک رقابت نمایشگاهی برای تصویرگری کتاب‌های کودک و نوجوان به گوش می‌رسید، تا آن که در سال ۱۹۶۵ رویدادی رسمی با نام «نمایشگاه ملی چکسلواکی برای تصویرگری کتاب کودک براتیسلاوا» فعّالیتش را آغاز کرد. در نخستین سال شکل‌گیری، مجریان پیشین این دوسالانه...
چگونه جهان فانتزی خود را بیافرینیم
«کرسیدا کاول»، نویسنده برجسته کتاب‌های کودکان و مجموعه «چگونه اژدهای خود را تربیت کنید؟»[۱] دربارهٔ آن‌چه الهام‌بخش او در نوشتن کتاب فانتزی‌اش «زمانِ جادوگر بودن» بوده، گفت‌وگو می‌کند و نشان می‌دهد هر چیزی الهام‌بخش ایده‌های خوب و نوآورانه می‌تواند باشد. پژوهش کنید گاهی بچه‌ها فکر می‌کنند ایده‌ها...
برندگان جایزه ادبی کودک و نوجوان آلمان DJLP ۲۰۱۹ اعلام شدند
۲۶ مهرماه ۱۳۹۸ (۱۸ اکتبر ۲۰۱۹) نامزدهای دریافت جایزه ادبی کودک و نوجوان امسال آلمان اعلام شدند. نام نامزدها، خلاصه‌ای از موضوع هر کتاب و دیدگاه هیئت داوران، پیش از این در گزارش کتابک آمده است. این جایزه از روزهای نخست برگزاری آن، جایزه‌ای بین‌المللی بوده است و در کنار کتاب‌های آلمانی کودک و نوجوان...
افسانه‌ای به نام بهره هوشی (IQ)
روان‌شناسی نو در یک سده پیش، «بهره هوشی»[۲] را معرفی کرد، و تصویری نو از «انسان هوشمند» بر تفکر مدرن چیرگی یافت. ولی تنها دو دهه است که مفهوم «هوش هیجانی»[۳] در برابر آثار آموزشی، پرورشی و فرهنگی حاصل از پذیرش همگانی مفهوم بهره هوشی، قد برافراشته است. مفهوم هوشمندی تا چند صد سال پیش در فرهنگ غرب،...
مرادی کرمانی بار دیگر برای سال ۲۰۲۰ نامزد جایزه آسترید لیندگرن شد
مؤسسه پژوهشی تاریخ ادبیات کودکان، نویسنده برجسته و سرشناس ادبیات کودک و نوجوان ایران و پدیدآورنده مجموعه «قصه‌های مجید» را نامزد دریافت جایزه آسترید لیندگرن سال ۲۰۲۰ اعلام کرد. تأثیر ماندگار بر فرهنگ خودی (تألیف)، گسترش در فرهنگ دیگری (ترجمه) برای هنرمندان و پایداری و نوآوری برای کوشندگان، سه ویژگی...
مهارت‌های زندگی: مفهوم و ارزش‌گذاری نو در سوادآموزی
چالش هزاره سوم، اختراع دوباره آموزش است. اگر آموزش و مفهوم آن به شکوفایی یادگیری نیانجامد، به‌روشنی باید گفت که ماندگار نیز نخواهد بود. فروپاشی مرزهای آموزش رسمی، فرصت‌های هیجان‌انگیزی ایجاد می‌کند. در هر بخشی که فعّال هستیم، چرخشی انجام می‌شود، فراگیران در حال هدایت هستند و روش‌های قدیمی یادگیری...
بررسی آثار و جایگاه فرخ صادقی در ادبیات کودکان ایران، بخش سوم
پیش از مطالعه این مطلب بخش دوم آن را مطالعه کنید. ب. درباره ادبیات کودکان (نقد و بررسی و تحلیل) فرخ صادقی با خواندنِ پیوسته کتاب‌ها و مقاله‌های در پیوند با ادبیات کودکان در ایران و دیگر کشورها، و کار و فعّالیت در این زمینه، همواره در روند رخدادهای این گسترهٔ ادبی بود. او «از جمله نویسندگانی بود که...
مدرسه سازی، فقط گامی اولیه برای فقرزدایی آموزشی است
به بهانه اول مهر هندوستان اقتصادی فقیر اما با سرعت رشد بسیار بالا دارد؛ به‌نحوی‌که اقتصاددانان برآورد می‌کنند تا دو دهه آینده در بین ۳ اقتصاد برتر جهان قرار خواهد گرفت. هم دولت و هم سازمان‌های مردم‌نهاد و خیریه این کشور، در ۲۰ سال اخیر برنامه‌های متعددی در زمینه «فقرزدایی آموزشی کودکان» اجرا کرده‌...
گزارش سفر حضور در همایش بین‌المللی جامعهٔ پژوهشی ادبیات کودک (IRSCL) در سال ۲۰۱۹، بخش دوم
پیش از مطالعه این مطلب بخش نخست آن را در بخوانید. چیزی که در این سفر بیش از همه برایم دیدنی بود، رفتار مردمان کشور سوئد در مقابل مهمانان و نگاه انسانی و غیرتبعضانه‌شان در برابر مردم جهان بود. این بینش فرهنگی نه‌تنها در مردم شهر بلکه در همین تالار باشکوه به‌چشم می‌خورد. همه در این تالار به‌دور از...
بررسی آثار و جایگاه فرخ صادقی در ادبیات کودکان ایران، بخش دوم
پیش از مطالعه این مطلب بخش نخست آن را مطالعه کنید. بررسی آثار ویژه کودکان و نوجوانان الف. ۱: افسانه‌های عامیانه برای کودکان     الف. ۱. ۱: «مجموعهٔ داستان‌های محلی برای کودکان» فرخ صادقی از سال‌های آغاز جوانی به ادبیات، به‌ویژه ادبیات کودکان علاقه‌مند بود و آثاری را در این زمینه منتشر کرد. «او...
همایش بین‌المللی جامعه پژوهشی ادبیات کودک (IRSCL) در سال ۲۰۱۹،  بخش نخست
از ۱۴ تا ۱۸ آگوست (۲۳ تا ۲۷ مرداد) بیست‌وچهارمین همایش جهانی جامعه پژوهشی بین‌المللی ادبیات کودک (IRSCL)[1]‎ در شهر استکلهم کشور سوئد برگزار شد. عنوان اصلی این همایش جهانی و بزرگ «سکوت و ساکت‌سازی کودکان در ادبیات کودک» بود. این همایش در مرکز کنفرانس شهر استکهلم (نورا لتین) برگزار شد و نزدیک به...
بررسی آثار و جایگاه فرخ صادقی در ادبیات کودکان ایران، بخش نخست
فرخ صادقی، نویسنده، آموزگار، مترجم، منتقد،‌ پژوهشگر و کارشناس ادبیات کودکان ایران، در ۱۷ شهریورماه ۱۳۲۶ در شهر مراغه و در خانواده‌ای فرهنگ‌دوست، زاده شد. احمد صادقی، پدر فرخ، در آلمان درس خوانده بود و با آذربایجان شوروی دادوستد می‌کرد. مادرش زرّین‌تاج علوی نیز تحصیل‌کرده و هنرمند بود. فرخ دوره ...
گذری به داستان اِدسون آرانتِس دوناسیمِنتو و خرگوش هیمالیایی‌اش
«اِدسون آرانتِس دوناسیمِنتو و خرگوش هیمالیایی‌اش» نوشته جمشید خانیان؛ بر اساس نظام تخیل از منظر ژیلبر دوران «امر واقع اگر می‌خواهد باقی بماند، باید داستان شود.» (اسکولز، عناصرداستان) ... و «داستان قصه‌ای بَرساخته است.» (همان) داستان، به امر واقع زندگی دوباره می‌بخشد و آن را در ذهن و ضمیر آدمیان،...
سفر به ایرانک، بخش نخست
کودکی در پیش از طلوع تاریخ موزه کودکی ایرانک، سرانجام پس از رخ‌نمایی‌های اندک و گهگاه در اینجا و آنجا؛ دست کم برای یک سال آتی در تالار گنجینه اسناد ملی ایران به آرامش رسید و درهای خود را به روی عموم گشود. نوشتن از ایرانک به مصداق «شنیدن (بخوانید خواندن) کی بود مانند دیدن»، دشوار است و جذابیتی برای...
همیار موزه
عدم اقبال مردم و خصوصاً کودکان به بازدید از موزه‌ها یکی از دغدغه‌هایی است که همواره در حوزه میراث فرهنگی وجود داشته و دارد، مشکلی که می‌تواند با اجرای طرح‌های مختلف اعم از به کارگیری راهنمای تخصصی کودک، تغییر زیرنویس‌ها و برپایی کارگاه‌های آموزشی جذاب در موزه تا حد زیادی بهبود پیدا کند. علاوه بر...
سلسله تأملاتی درباره کتاب جزیره شادی، بخش دوم
الگوپذیری کودکانه دخترکِ بَلَمسوار داستان جزیره شادی، پس از ورود به مرحله جامعه‌پذیری، به رشد فردی‌اش در میان جمع ادامه می‌دهد. روند زمانی این رشد در هشت تصویر پیاپی «تلخیص» و روایت می‌شود. تصویر نخست، کنار هم بودن چندین قایق و کشتی است که نشان از اجتماع دارد. دو تصویر بعدی با دو روساخت «مطالعه» و...
درباره رمان کودک دریا نوشته ژان کلود مورلوا
مواظب باش همه چیز سرجایش باشد قرار بود برای پرونده ژان کلود مورلوا و رمان تحسین‌شده «رودخانه واژگون» یادداشتی بنویسم، اما خواهش کردم اجازه داشته باشم تا به‌جای آن، درباره کتاب محبوبم از او، «کودک دریا»۱، بنویسم. کودک دریا، روایت یک سفر ناگهانی و بدون برنامه به سوی دریاست؛ یان، پسر کوچک خانواده...
از دماوند تا سعد آباد
دفتر کودک و نوجوان پژوهشگاه میراث فرهنگی به مناسبت روز ملی ادبیات کودک و با همکاری مرکز بازدید هدفمند کودکان مجموعه سعد آباد جشن تیرگان برگزار نمود. این برنامه با بلندخوانی بخش‌هایی از کتاب دو جلدی آرش کماندار اثر محمد هادی محمدی آغاز شد. در ابتدا کودکان به همراه مادران حاضر در برنامه تیرهای کاغذی...
شادی، بازی و لذت ضروری‌ترین نیاز کودکان است
بی‌توجهی به ترجمه ادبیات کودک کشورهای هم‌جوار غلامرضا امامی در نشست «ترجمه ادبیات کودک و نوجوان گذشته، حال و آینده» گفت: در ادبیات کودک و نوجوان سه عنصر بازی، شادی و لذت اهمیت زیادی دارد و به همین دلیل آثار ترجمه در کشورمان مورد توجه قرار گرفته است. به مناسبت روز ادبیات کودک و نوجوان، نشست «ترجمه...