مقاله ها و نوشته های فرهنگ و آموزش

بررسی آثار و جایگاه فرخ صادقی در ادبیات کودکان ایران، بخش سوم
پیش از مطالعه این مطلب بخش دوم آن را مطالعه کنید. ب. درباره ادبیات کودکان (نقد و بررسی و تحلیل) فرخ صادقی با خواندنِ پیوسته کتاب‌ها و مقاله‌های در پیوند با ادبیات کودکان در ایران و دیگر کشورها، و کار و فعّالیت در این زمینه، همواره در روند رخدادهای این گسترهٔ ادبی بود. او «از جمله نویسندگانی بود که...
مدرسه سازی، فقط گامی اولیه برای فقرزدایی آموزشی است
به بهانه اول مهر هندوستان اقتصادی فقیر اما با سرعت رشد بسیار بالا دارد؛ به‌نحوی‌که اقتصاددانان برآورد می‌کنند تا دو دهه آینده در بین ۳ اقتصاد برتر جهان قرار خواهد گرفت. هم دولت و هم سازمان‌های مردم‌نهاد و خیریه این کشور، در ۲۰ سال اخیر برنامه‌های متعددی در زمینه «فقرزدایی آموزشی کودکان» اجرا کرده‌...
گزارش سفر حضور در همایش بین‌المللی جامعهٔ پژوهشی ادبیات کودک (IRSCL) در سال ۲۰۱۹، بخش دوم
پیش از مطالعه این مطلب بخش نخست آن را در بخوانید. چیزی که در این سفر بیش از همه برایم دیدنی بود، رفتار مردمان کشور سوئد در مقابل مهمانان و نگاه انسانی و غیرتبعضانه‌شان در برابر مردم جهان بود. این بینش فرهنگی نه‌تنها در مردم شهر بلکه در همین تالار باشکوه به‌چشم می‌خورد. همه در این تالار به‌دور از...
بررسی آثار و جایگاه فرخ صادقی در ادبیات کودکان ایران، بخش دوم
پیش از مطالعه این مطلب بخش نخست آن را مطالعه کنید. بررسی آثار ویژه کودکان و نوجوانان الف. ۱: افسانه‌های عامیانه برای کودکان     الف. ۱. ۱: «مجموعهٔ داستان‌های محلی برای کودکان» فرخ صادقی از سال‌های آغاز جوانی به ادبیات، به‌ویژه ادبیات کودکان علاقه‌مند بود و آثاری را در این زمینه منتشر کرد. «او...
همایش بین‌المللی جامعه پژوهشی ادبیات کودک (IRSCL) در سال ۲۰۱۹،  بخش نخست
از ۱۴ تا ۱۸ آگوست (۲۳ تا ۲۷ مرداد) بیست‌وچهارمین همایش جهانی جامعه پژوهشی بین‌المللی ادبیات کودک (IRSCL)[1]‎ در شهر استکلهم کشور سوئد برگزار شد. عنوان اصلی این همایش جهانی و بزرگ «سکوت و ساکت‌سازی کودکان در ادبیات کودک» بود. این همایش در مرکز کنفرانس شهر استکهلم (نورا لتین) برگزار شد و نزدیک به...
بررسی آثار و جایگاه فرخ صادقی در ادبیات کودکان ایران، بخش نخست
فرخ صادقی، نویسنده، آموزگار، مترجم، منتقد،‌ پژوهشگر و کارشناس ادبیات کودکان ایران، در ۱۷ شهریورماه ۱۳۲۶ در شهر مراغه و در خانواده‌ای فرهنگ‌دوست، زاده شد. احمد صادقی، پدر فرخ، در آلمان درس خوانده بود و با آذربایجان شوروی دادوستد می‌کرد. مادرش زرّین‌تاج علوی نیز تحصیل‌کرده و هنرمند بود. فرخ دوره ...
گذری به داستان اِدسون آرانتِس دوناسیمِنتو و خرگوش هیمالیایی‌اش
«اِدسون آرانتِس دوناسیمِنتو و خرگوش هیمالیایی‌اش» نوشته جمشید خانیان؛ بر اساس نظام تخیل از منظر ژیلبر دوران «امر واقع اگر می‌خواهد باقی بماند، باید داستان شود.» (اسکولز، عناصرداستان) ... و «داستان قصه‌ای بَرساخته است.» (همان) داستان، به امر واقع زندگی دوباره می‌بخشد و آن را در ذهن و ضمیر آدمیان،...
سفر به ایرانک، بخش نخست
کودکی در پیش از طلوع تاریخ موزه کودکی ایرانک، سرانجام پس از رخ‌نمایی‌های اندک و گهگاه در اینجا و آنجا؛ دست کم برای یک سال آتی در تالار گنجینه اسناد ملی ایران به آرامش رسید و درهای خود را به روی عموم گشود. نوشتن از ایرانک به مصداق «شنیدن (بخوانید خواندن) کی بود مانند دیدن»، دشوار است و جذابیتی برای...
همیار موزه
عدم اقبال مردم و خصوصاً کودکان به بازدید از موزه‌ها یکی از دغدغه‌هایی است که همواره در حوزه میراث فرهنگی وجود داشته و دارد، مشکلی که می‌تواند با اجرای طرح‌های مختلف اعم از به کارگیری راهنمای تخصصی کودک، تغییر زیرنویس‌ها و برپایی کارگاه‌های آموزشی جذاب در موزه تا حد زیادی بهبود پیدا کند. علاوه بر...
سلسله تأملاتی درباره کتاب جزیره شادی، بخش دوم
الگوپذیری کودکانه دخترکِ بَلَمسوار داستان جزیره شادی، پس از ورود به مرحله جامعه‌پذیری، به رشد فردی‌اش در میان جمع ادامه می‌دهد. روند زمانی این رشد در هشت تصویر پیاپی «تلخیص» و روایت می‌شود. تصویر نخست، کنار هم بودن چندین قایق و کشتی است که نشان از اجتماع دارد. دو تصویر بعدی با دو روساخت «مطالعه» و...
درباره رمان کودک دریا نوشته ژان کلود مورلوا
مواظب باش همه چیز سرجایش باشد قرار بود برای پرونده ژان کلود مورلوا و رمان تحسین‌شده «رودخانه واژگون» یادداشتی بنویسم، اما خواهش کردم اجازه داشته باشم تا به‌جای آن، درباره کتاب محبوبم از او، «کودک دریا»۱، بنویسم. کودک دریا، روایت یک سفر ناگهانی و بدون برنامه به سوی دریاست؛ یان، پسر کوچک خانواده...
از دماوند تا سعد آباد
دفتر کودک و نوجوان پژوهشگاه میراث فرهنگی به مناسبت روز ملی ادبیات کودک و با همکاری مرکز بازدید هدفمند کودکان مجموعه سعد آباد جشن تیرگان برگزار نمود. این برنامه با بلندخوانی بخش‌هایی از کتاب دو جلدی آرش کماندار اثر محمد هادی محمدی آغاز شد. در ابتدا کودکان به همراه مادران حاضر در برنامه تیرهای کاغذی...
شادی، بازی و لذت ضروری‌ترین نیاز کودکان است
بی‌توجهی به ترجمه ادبیات کودک کشورهای هم‌جوار غلامرضا امامی در نشست «ترجمه ادبیات کودک و نوجوان گذشته، حال و آینده» گفت: در ادبیات کودک و نوجوان سه عنصر بازی، شادی و لذت اهمیت زیادی دارد و به همین دلیل آثار ترجمه در کشورمان مورد توجه قرار گرفته است. به مناسبت روز ادبیات کودک و نوجوان، نشست «ترجمه...
لاک‌پشت پرنده، داوری در ترازوی نقد داوری
گفت‌وگوی محمدهادی محمدی با علی‌اصغر سیدآبادی، یکی از سیاست‌گذاران جایزه لاک‌پشت پرنده  ۱. می‌خواهم این گفت‌وگو را با بخشی از بیانیه هیئت داوران لاک‌پشت که اسفندماه ۹۷ منتشر شده، شروع کنم: «میان انبوه کتاب‌هایی که در سال ۱۳۹۶ در ایران نوشته و منتشر شده است، به ندرت می‌توان کتاب‌هایی را پیدا کرد که...
ژان کلود مورلوا: نبرد بزرگ زندگی
برگردان به زبان انگلیسی: کلمانتین بووه۲ در دهه گذشته، کتاب‌های ژان کلود مورلوا رویدادها را برای مردم فرانسه پیش‌بینی کرده است. خوانندگان نوجوان و همچنین بزرگ‌سال، منتظر انتشار کتاب‌های او هستند، از آن‌ها چشم برنمی‌دارند، چشم امید به انتشار آن‌ها دارند، و یا دلواپس هستند که آیا کتاب بعدی مورلوا به‌...
یادداشتی به مناسبت روز ملی ادبیات کودک و نوجوان
برای خاکسترنشینان کتاب چند سالیست که روز هیجدهم تیرماه، یعنی سالروز کوچ «مهدی آذریزدی»، روز ملی ادبیات کودک و نوجوان خوانده شده است. در طول این سال‌ها بعضاً این پرسش اذهان را گزیده و گاهی در خلوت و زمانی در جلوت بر زبانها نیز جاری شده است که «چه نسبتی می‌توان برقرار کرد میان سالروز مرگ یک نویسنده...
درباره رمان رودخانه واژگون
مسئول پرونده: مینا حدادیان آن شب پاییزی... هر وقت رمان نوجوان جدیدی را باز می‌کنم و شروع به خواندن می‌کنم، منتظر جادو هستم. منتظر جادویی که مرا با خودش بکشد و به دنیای رمان ببرد. جادویی که نفس‌گیر باشد، نتوانم کتاب را زمین بگذارم و پیش‌بینی کنم که چه مسیری را طی می‌کند. این روزها، این حس دارد کم‌...
درباره رمان کودک دریا
مسئول پرونده: مینا حدادیان ابتدا این مقاله را بخوانید: معرفی کتاب کودک دریا  مهم‌ترین ترفند نویسنده برای پیشبرد ماجراهای رمان «کودکِ دریا»، پانزده فصل در بخش اول و هیجده فصل در بخش دوم کتاب است. سی‌وسه راوی به شیوه اول شخص (منِ راوی)، ماجرا را از دید خود تعریف می‌کنند. ماجرایی که از همان فصل اول با...
زیرنویس آثار موزه را برای کودکان بازنویسی کنیم
سال گذشته با بچه‌های کلاس چهارم ابتدایی در قالب یک اردوی فرهنگی به موزه رفتیم. بچه‌ها وارد موزه شدند و قرار شد که از یک سمت، آثار موزه را تماشا کنیم. بازدید ما شروع شد. بچه‌ها یکی‌یکی آثار را نگاه می‌کردند و بعضاً توضیحاتی که برای هر اثر نوشته شده بود را می‌خواندند و پیش می‌رفتند. در همین حین و بین...
درباره زندگی ژان کلود مورلوا (نویسنده)
مسئول پرونده: مینا حدادیان «خیال دارم که در ادبیات داستانی به حقیقت وجود آدم‌ها نزدیک شوم.»  مورلوا ژان کلود مورلوا در ۱۹۵۲ در امبرت فرانسه به دنیا آمد و در خانواده‌ی بزرگی پرورش یافت. او در استراسبورگ، تولوز و پاریس تحصیل کرد و در اشتوتگارت آلمان مشغول پژوهش شد. مورلوا پس از تحصیلاتش برای مدت...