درخت زندگی (تنوع زیستی)

درخت زندگی (تنوع زیستی)

اگر هر نوع موجود زنده شناخته شده بر کره زمین برگ یک درخت باشد، این درخت ۱۷۵۰۰۰۰ (یک میلیون و هفتصد و پنجاه هزار) برگ خواهد داشت. در حالی‌که ما انسان‌ها تنها یکی از برگ‌های این درخت هستیم، لازم است نکات زیادی درباره میلیون‌ها شکل دیگر حیات که در کنار آن‌ها روی زمین زندگی می‌کنیم بیاموزیم. کتاب درخت زندگی با تصویرهای گویا، مقدمه‌ای برای آشنایی با تنوع زیستی موجود بر کره زمین است و نشان می‌دهد چگونه موجودات زنده کره زمین به پنج گروه اصلی طبقه‌بندی می‌شوند و چگونه جانداران هر گروه در در بقای حیات بر کره زمین نقش دارند.

درخت زندگی شبیه یک درخت خانوادگی (شجره‌نامه) برای تمام موجودات زنده است و تنوع زیستی حیرت‌انگیز کره زمین را به شکلی سازمان‌دهی شده ارائه می‌کند. کتاب درخت زندگی به ما نشان می‌دهد تمامی موجودات زنده از باكتری، كه كوچک‌ترین آن‌هاست و نمی‌توان بدون ابزار آن را دید، تا بزرگ‌ترین پستاندار، كه نهنگ آبی است، با یکدیگر ارتباط دارند.

نسخه زبان اصلی کتاب درخت زندگی که توسط انتشارات Kids Can Press منتشر شده است، یکی از کتاب‌های مجموعه «شهروند-کودک Citizenkid» است. کتاب‌های این مجموعه برای کودکان ۸ تا ۱۲ ساله منتشر می‌شوند و کودکان را با موضوعات مختلف دنیا آشنا می‌کنند تا الهام بخش آن‌ها در تبدیل به یک شهروند جهانی باشند.

نویسنده کتاب، روشل استراوس، یک مشاور محیط‌زیستی است و تجربه بیش از ۱۵ سال طراحی و اجرای فعالیت‌های آموزشی و ارتباطی محیط‌ زیستی دارد.

کتاب درخت زندگی تاکنون در جوایز متعددی جزء فهرست نامزدهای نهایی بوده است و یا برنده لوح تقدیر و جایزه اصلی شده است. همچون برنده جایزه بهترینِ بهترین کتاب‌های کتابخانه عمومی شیکاگو در سال ۲۰۰۴، تقدیر شده در جایزه کتاب زمین سبز در سال ۲۰۰۵ و منتخب آموزگاران در فهرست موسسه جهانی خواندن در سال ۲۰۰۶.
 

 

کاربردها و فعالیت ها

۱)
نوع فعالیت: گروهی یا فردی
گروه سنی مخاطب:  ۱۰-۱۲ 
هدف: آشنایی با پنج گروه اصلی جانداران
 
برای انجام این فعالیت به ۵ مقوا یا کاغذ بزرگ و تعدادی مجلات و روزنامه‌های قدیمی نیاز دارید. از کودکان بخواهید حداقل  ۸ تا ۱۰ تصویر از موجودات زنده مختلف را در داخل مجلات و روزنامه‌ها پیدا کنند و ببرند. به دانش‌آموزان توضیح دهید لازم است به دنبال تصویر عجیب‌ترین موجودات تا آشناترین آن‌ها باشند. پس از آن‌که کودکان تصاویر را جمع‌آوری کردند از آن‌ها پنج گروه اصلی جانداران را نام ببرند (ارجاع به کتاب درخت زندگی) و نام هر یک را روی یکی از ۵ مقوا یا کاغذ بزرگ بنویسید. سپس از کودکان بخواهید ویژگی‌های مهم هر گروه را نام ببرند و آن‌ها را بالای هر پوستر بنویسید. سپس کودکان را به گروه‌های کوچک تقسیم کنید و از هر گروه بخواهید با هم‌فکری هم تصاویرشان را سر جای خود در هر گروه بچسبانند. در انتها با کودکان درباره دلایل انتخاب گروه هر جاندار گفتگو کنید.

۲)
نوع فعالیت: گروهی یا فردی
گروه سنی مخاطب:  ۱۰- ۱۲ و ۱۳ سال به بالا
هدف: تفکر کودکان درباره نقشی که می‌توانند در حفظ و بهبود شرایط محیط‌زیست جانداران ایفا کنند

تمام موجودات زنده برای ادامه حیات به پناه، غذا، هوا و آب پاکیزه نیاز دارند. از کودکان بخواهید به محیط‌زیست اطراف خود به محدوده مدرسه، به محله و به منطقه‌ای از کشور که در آن زندگی می‌کنند، فکر کنند. موجودات زنده کجا زندگی می‌کنند؟ دانش‌آموزان لازم است بفهمند موجودات زنده تقریبا همه جا هستند، اما موجودات زنده بزرگ‌تر مانند جانوران یا درختان بزرگ، فضای بزرگتری برای زندگی نیاز دارند. در مرحله بعدی، از کودکان بخواهید به کارهایی که می‌توانند انجام دهند تا محیط‌زیست برای زندگی جانوران شرایط مناسبی داشته باشد فکر کرده و آن‌ها را فهرست کنند. به کودکان فرصت فکر کردن و بیان پیشنهاداتشان را بدهید. برای پیش‌برد بحث می‌توانید این سرفصل‌ها را مطرح کنید: نحوه دفع زباله‌ها، استفاده از منابع انرژی جایگزین، حمل و نقل و فعالیت‌های که به حفاظت حیات وحش کمک می‌کند. به نسبت سن و توان کودکان، از آن‌ها بخواهید ۵ تا ۱۰ مورد فعالیت پیشنهادی خود را فهرست کنند. به عنوان مثال، اگر دانش‌آموزان می‌خواهند پرندگان را به زندگی در محله خود تشویق کنند، می‌توانند مکان‌هایی را برای ریختن غذا، یا نصب لانه در نظر بگیرند و با شیوه‌هایی آلودگی هوا، خاک و آب را کاهش دهند یا برای بهبود محیط‌زیست برای انسان، دانش‌آموزان ممکن است پیشنهاد دهند استفاده از سوخت فسیلی محدودتر شود (انسان از نظر زیست‌شناسی در گروه جانوران قرار دارد و در واقع یکی از برگ‌های درخت زندگی است و سرنوشتش جدا از دیگر موجودات زنده نیست).

۳)
نوع فعالیت: فردی
گروه سنی مخاطب: ۱۰- ۱۲ و ۱۳ سال به بالا
هدف: آشنایی با روابط میان جانداران و اثر حذف هر موجود زنده از طبیعت

از هر کودک بخواهید یک گیاه یا جانور که با آن آشنایی دارد را انتخاب کند. سپس متنی بنویسد و در آن توضیح دهد اگر این گیاه یا جانور وجود نداشت، دنیا چه تغییراتی می‌کرد. کودکان لازم است به تاثیرات و روابط آن موجود زنده بر جانداران دیگر (شامل انسان) فکر کنند. 

منبع: bookcentre.ca

شناسنامه کتاب:
نویسنده
Rochelle Strauss, روشل استراوس
برگردان
  • محمدرضا داهی
تصویرگر
  • Margot Thompson
  • مارگو تامپسون
فهرست کتاب های ماه
سال نشر
۱۳۹۲

عضویت در کانال تلگرام