«مرا بخوان!» یک پروژهی چندرسانهای هلندی بود که با هدف تغییر رویکرد نوجوانان نسبت به مطالعه ادبیات داستانی شکل گرفت. این طرح که بهطور مشخص مخاطبان ۱۴ تا ۱۷ ساله (مقطع havo/vwo) را هدف قرار داده بود، با ترکیب ابزارهای دیجیتال و ویدئوهای خلاقانه، تلاش کرد خواندن رمانهای ادبیات هلند را به تجربهای جذابتر برای فهرست ادبیات مدرسه تبدیل کند.
خاستگاه و شکلگیری پروژه
ایدهی اولیهی «مرا بخوان!» در اواخر سال ۲۰۰۴ میان سازمان «Viewpoint Productions» و بنیاد «Stichting Lezen» (بنیاد ترویج خواندن هلند) شکل گرفت. «سوزان راس» (Suzanne Raes) بهعنوان مبتکر این ایده، نقش کلیدی در طراحی آن ایفا کرد. این پروژه سرانجام در ۱۸ ژانویهٔ ۲۰۰۷ بهصورت رسمی آغاز به کار کرد و با حمایت نهادهایی همچون «موزه ادبیات» (Letterkundig Museum) و وزارت آموزش، فرهنگ و علوم هلند (OCW) به اجرا درآمد.
روششناسی: فیلم بهعنوان ابزار «دعوت»
تمایز اصلی «مرا بخوان!» با بسیاری از سایتهای معرفی کتاب، در نوع نگاهش به محتوا بود. سازندگان این پروژه بهجای خلاصهنویسیهای خشک و آموزشی، از فیلمهای کوتاه برای «دعوت» به خواندن استفاده کردند.
هر صفحه از کتابها در این وبسایت شامل مجموعهای از امکانات بود:
- فیلمهای کوتاه تبلیغاتی برای جلبتوجه به فضای داستان.
- اطلاعات درباره نویسنده، نقلقولهای برگزیده و نقدها.
- فایلهای صوتی و تصاویر آرشیوی.
- امکان گفتوگو با نویسندگان.
در ابتدای راه، ۱۲ فیلم کوتاه برای معرفی کتابها تولید شد که با استقبال مواجه گردید و بعدها این تعداد به ۳۶ عنوان کتاب افزایش یافت. آثار نویسندگانی نظیر و. ف. هرمانز، تامی ویرینگا، نسچیو و مانون اوفهوف از جمله آثاری بودند که در این پلتفرم بازتاب یافتند.
ارزیابی و بازخورد
بر اساس گزارش و ارزیابی منتشرشده در سال ۲۰۰۸، این پروژه در سال نخست فعالیت خود بیش از ۱۶ هزار بازدیدکنندهٔ یکتا و بیش از ۱۰۰۰ عضو ثبتنامشده داشت. بازخوردهای دریافتی از دانشآموزان مثبت بود و آنها سبک بصری سایت و ویدئوها را عامل مؤثری برای ایجاد انگیزه میدانستند. البته در همین گزارش، پیشنهادهایی برای بهبود سایت (از جمله نیاز به محیطی روشنتر و سیستم امتیازدهی به کتاب) مطرح شد که نشاندهنده تعامل فعال کاربران با این طرح بود. همچنین بر نقش حیاتی معلمان در معرفی این بستر به دانشآموزان تأکید شده بود.
وضعیت کنونی
پروژهی «مرا بخوان!» بهعنوان یکی از تجربههای پیشگام در استفاده از رسانههای تصویری برای ترویج ادبیات میان نوجوانان، جایگاه مهمی در تاریخچهی ترویج خواندن در هلند دارد. با این حال، جستوجوها نشان میدهد که فعالیت وبسایت اصلی (leesmij.nu) تداوم نیافته و منابع مربوط به آن عمدتاً به سالهای ۲۰۰۷ تا ۲۰۱۴ محدود میشوند. از اینرو، امروزه این پروژه باید بهعنوان یک «تجربهی تاریخیِ موفق» مورد مطالعه قرار گیرد، نه یک پلتفرم فعال و در حالِ بهروزرسانی.
منابع برای مطالعه بیشتر:
- Viewpoint Productions, “Lees mij! Project Overview”
- Astrid Willemsteijn, “Leesgoed”, 2008, pp. 52-53
- NRC Newspaper, “Clips als lokroep tegen ontlezing”, 2007
- Stichting Lezen, “Lezen in de klas”, 2014
