عاشقانه های یونس در شکم ماهی

کتاب کودک و نوجوان: عاشقانه های یونس در شکم ماهی
شناسنامه کتاب
نویسنده: 
جمشید خانیان
ویراستار: 
بابک آتشین جان
سال نشر: 
۱۳۸۹
توضیح تکمیلی نگارنده: 
قسمت نخست: فاطمه مرتضایی فرد. قسمت دوم: پژوهشنامه ادبیات کودک و نوجوان سال چهاردهم شماره ی ۱

سارا دختر نوجوان سیزده ساله ایست که با خانواده اش در آبادان زندگی می کند. پدر او تعمیر کار پیانو است و موسیقی را خوب می شناسد و با دیدن دستان کشیده سارا آینده درخشانی را در نواختن پیانو برای او پیش بینی می کند. سارا هم با موسیقی و عشق به موسیقی بزرگ شده و به پیانوی دست دومش بنام کوکو عشق می ورزد.

زمانی که پدر برای گذراندن یک دوره به آلمان می رود جنگ شروع می شود. سارا به همراه مادر و برادرش سامان و عمو غازی و خانمش عنقا خانم راهی اهواز می شوند. در بین راه با یونس پسر نوجوان و بی بی، مادربزرگش روبرو می شوند. با شدت گرفتن بمباران آنان ناچار می شوند پیانو را از وانت خارج کرده تا یونس و بی بی را سوار کنند. سارا از آن پس احساس دو گانه ای به یونس دارد از یک طرف از او دلخور است چون او را مسبب از دست دادن پیانوی خود می داند و از طرفی هم نسبت به او کنجکاو و حتی دلبسته است، او را پنهانی تعقیب می کند و مایل است دوست او را بشناسد، از او بسیار می آموزد و در عین حال به ظاهر خود را به او بی توجه نشان می دهد. یونس پسری است کمی از سارا بزرگتر و رفتار عجیبی دارد. خیلی چیزها می داند، ارونه حرف می زند، شعر می گوید و نگاهی زیبا به طبیعت، موسیقی وعشق دارد. زمانی که او ناچار است برای کمک خرج خود و بی بی به کار چاه کنی بپردازد جان خود را از دست می دهد. سارا و سامان تصمیم می گیرند به باغ مورد علاقه او بروند و خبر مرگ او را به دوست نادیده اش برسانند. وقتی سارا با زحمت زیاد بالای دیوار می رود با راز و حقیقت عجیبی روبرو می شود!؟ رازی که به هیچوجه فکرش را نمی کرد.

داستان ویژگی های نوجوانان و عشق های این سن و عواطفی که با آن روبرو هستند و پدیده جنگ و دشواری های آن و آواره شدن های ناشی از آن را به زیبایی ولطافت بیان می کند. داستان با پایان غم انگیز و لحظات سرشار از ارزش های انسانی و عاطفی بسیاری برای خواننده نوجوان جذاب است.
 


اگر کسی پیدا شود و بپرسد که چرا باید این کتاب را بخواند، می گویم به خاطر آن که، آن قسمت داستان که سارا، بعد از ساعت های توی صف ایستادن برای آب، از خستگی سطل را زمین می اندازد و همه ی آب را می ریزد. درست است که حسابی گریه می کند، اما حضور یونس و حسی که سارا از این اتفاق تجربه می کند، به این ها می ارزد، عاشقانه های ظریف کتاب توی همین صحنه ها خودش را نشان می دهد. وقتی یونس نه تنها به جای کوکو همسفر سارا و خانواده اش می شود، بلکه کم کم جای پیانو را هم در دل سارا می گیرد.
سارا نوجوان نوازنده ای است که با پدر و مادر و برادرش، سام، در خوزستان زندگی می کند و پیانویش« کوکو» را مثل یکی از اعضای خانواده اش دوست دارد، اما جنگ این حرف ها را نمی فهمد و سارا از همان اوایل داستان و هنگام فرار از شهر باید بین بردن کوکو و نجات دادن یونس و بی بی یکی را انتخاب کند وانتخاب سارا البته کوکو است. این وسط غریبه هایی مثل یونس و بی بی چه اهمیتی دارند، وقتی کوکو همه ی زندگی و آرزوهای سارا به حساب می آید؟ اما فشار روحی آن لحظه، به خاطر نگاه ها و حرف های مادر و خمپاره هایی که دم به دم به فاصله ی نزدیک تری از آن ها به زمین می خورند، سارا را مردد می کند؛ آن قدر که آن چه می خواهد و آن چه دوست دارد را زیر آن باران آتش رها کند تا نویسنده بعدا به او عشق تازه ای بدهد. حتی با این که سارا اول از یونس بدش می آید که یکهو سر راه شان سبز شده، و بعد هم از کارهای عجیبی که بلد است و همه ی بچه ها را دور خودش جمع می کند حرصش می گیرد، اما کم کم آن قدر راحت در دل سارا جا باز می کند که یک باره سارا به خودش می آید و می بیند به سلما، دختری که یونس از او حرف می زند، غبطه می خورد.
راستی! سلمای شعرهای یونس همان ساراست؟
هنوز فکر می کنم این کتاب را باید به خاطر همین عاشقانه ی ظریفش خواند و بعد از آن به خاطر این همه نزدیک شدن به حس های درونی سارا، و جا انداختن کوکو در زندگی اش، و به تصویر کشیدن رابطه ی بدون اغراق و خوب سارا و خانواده اش، و البته به خاطر معمایی که در آخر کم و بیش حل نشده می ماند: یونس واقعا چه کسی بود که یک باره از آسمان سر راه سارا سبز شده و یک روز صبح دیگر از خواب بیدار نشد؟

گزیده ای از کتاب

بلافاصله آهسته گفت:« من موسیقی رو دوست دارم، ولی خیلی سر
از موسیقی در نمی آرم. اگه نتونستی از روی صندلی بلند بشی، یه موسیقی بساز،
اسمشو بذار« عاشقانه های یونس در شکم ماهی» . مهم نیست کی می سازی.
مهم اینه که قول بدی اونو بسازی.»

راهنما

عضویت در کانال تلگرام