آیا کتابخانه شما کودک پسند و دوست داشتنی است؟

آیا کتابخانه شما کودک پسند و دوست داشتنی است؟

چکیده: چگونه میتوان توجه دانش آموزان را به کتابخانه جلب نمود و دیدگاه آنها را درباره کتابخانه ـ که به نظر ایشان محیطی کهنه  و منسوخ و خسته کننده است ـ تغییرداد؟  چگونه میتوان این محیط را برای آنها دلپذیر و دوست داشتنی نمود؟

مقدمه:
تاکنون در تاریخ کودکان، چنین رقابت شدیدی در جلب توجه کودکان وجود نداشته است. کودکان در عین حال که در ورزش، بازی و دیگر فعالیت های پس از مدرسه فعال هستند، به بازی ها و سرگرمی های الکترونیکی بسیاری از طریق تلویزیون خانه (و ماشین!) و حتی وسایلی همچون zbox , wiitm ، پلی استیشن، بازی های کامپیوتری، تلفن های شخصی و خانگی، Ipod ها، دسترسی دارند. ارسال پیام های شخصی و متنی، وبلاگ ها، سایت های چت و سایت های اشتراکی ویدیویی، مفاهیم مورد نظر آن ها را مورد علاقه، شخصی، مرتبط و وابسته به شخص می نماید. چگونه می توان توجه دانش آموزان را به کتابخانه جلب نمود و دیدگاه آن ها را از کتابخانه که محیطی کهنه و منسوخ و خسته کننده است، تغییرداد؟ چگونه می توان این محیط را برای آن ها دلپذیر و دوست داشتنی نمود؟
این کار را می توان با الهام از زندگی الکترونیکی کودکان نجام داد. بازی های کتابخانه ای فراهم کنید. دانش آموزان را تشویق به چت کردن (گفتکو) کنید. به کمک وسایل شنیداری و دیداری تدریس کنید و کتاب ها را شخصی و قابل پذیرش کنید. به همه الگوهای یادگیری توجه کنید. از تفاوت های میان سلیقه دختران و پسران در خواندن، آگاه باشید تلاش کنید در خواندن و توانایی نوشتن کلمات رقابت رو به پیشرفتی  فراهم گردد. زیرا اگر فردی قادر به خواندن نباشد، فعالیت هایی همچون ایجاد متن، وبلاگ نویسی و  ایجاد صفحات کمکی چه سودی دارد؟
البته اینجانب (نویسنده) از این موضوع که تام بودجه کتابخانه به وسایل و لوازمات الکترونیکی اختصاص یابد جانبداری و دفاع نمیکنم، بلکه طرفدار این مطلب هستم که بهترین شیوه استفاده از ابزارهای الکترونیکی را در کتابخانه خود فراهم آورید. این ابزارهای سنگین و پیچیده همراه و انرژی و شوق شما هستند. این ابزار کمکی را ورای کتابخوانی، گفتگوی خوانندگان، داستان گویی و خیمه شب بازی (اجرای نمایش) بازی های جذاب خلاقانه، موسیقی و ابزارهای تکنولوژیکی قرار دهید. تا کودکان، کتابخانه را در زمره پنج زمینه مورد علاقه خود در کنار صرف غذا، استراحت، گردش و بازی در روزهای برفی قرار دهند.

  • فضایی هیجان انگیز از کتاب ها را به وجود آورید:

دانش آموزان اغلب غرق در تعداد کمی از گزینه ها و امکانات موجود در کتابخانه مدرسه شان می شوند. علیرغم وجود هزاران کتاب به دقت انتخاب شده باز هم دانش آموزان این سؤال را میپرسند که کتاب خوب کجاست؟ یا با حالت نا امیدی شکوه و شکایت می کنند که کتاب خوبی را در کتابخانه پیدا نمی کنند. حال برای متقاعد کردن و جلب توجه چنین دانش آموزانی به سوی کتابخانه و همچنین برای دور نگه داشتن آنها از عاداتی چون نقاشی کردن و با جستجوی تصاویر کتاب ها، بهتر است برگزیدهای از سخنان یک نویسنده و یا عناوینی مرتبط با آن را برای چنین دانش آموزانی بیان نمائید. به آنها درباره کتاب هایی که دوست دارید، اطلاعات بدهید و یا در خصوص کتاب های ترسناک، هیجان انگیز و جالبی که در کتابخانه خوانده اید مواردی را بازگو نمایید و از آنها نیز چنین کاری را بخواهید. سعی کنید آن ها را با اولین پاراگراف به دام بیندازید و سپس کتاب را ببندید. چنین کاری را می توانید برای دیگر کتابها نیز تکرار نمایید. و یا آن که کار مشابه ای را در تابلو اعلانات یا دفترچه ای ذکر کرده و دانش آموزان را ترغیب به مراجعه به آن در هفته های بعدی نمایید.
متون مربوط به اجرای نمایش تئاتر از سوی خواننده را از طریق آنلاین بیابید و یا آنکه در کتاب ها و روزنامه ها به دنبال آن باشید. سعی کنید دانش آموزان مرکز و کانون توجه باشند و عشق و علاقه مندیهای اجرایی آنها را کشف نمایید. لذت آن ها را برای ستاره بودن بیابید این امر موجب می شود که خواندن برای آنها جذابتر و جالبتر گردد.
گفتگو در مورد کتابها، بلندخوانی و اجرای نمایش ا را همراه با شیوه داستان گویی خود، متنوع کنید. یک افسانه و داستان ملی جذاب را یاد بگیرید و خوانندگان خود را به خواندن و شنیدن این داستان ها دعوت و تشویق نمایید. از آنها بخواهید آن چه در ذهن خود دارند، پس از شنیدن داستان از سوی شما، به صورت نقاشی ترسیم کنند. به آنها بیاموزید که چگونه داستانی را بازگو کنید و هنگامی که آنها آماده اجرای داستان می باشند شنوندگانی را برایشان فراهم کنید.

  • پادشاهان و ملکه های نمایشی

از عروسک ها برای اجرای داستان ها، برای معرفی یک مطلب علمی، با موضوع تاریخی و به عنوان سمبل و نشانه یک موضوع و مفهوم استفاده نمایید. امسال برنامه جالبی برای آشپزی در مدرسه داریم و من با استفاده از یک عروسک، که آن را سرآشپز بوکی نام نهادم، این برنامه را اجرا کردم، عروسکها میتوانند به صورت تصویر ساده ای بر روی مشت دست با پاکتهای بزرگ کاغذی و یا عروسکهای حرفه ای باشند. آنها میتوانند لطیفه ها و بندها را بازگو نمایند. شعر بخوانند و یا آنکه کودکان خجالتی را تشویق به مشارکت در خواندن آواز و یا دیگر کارهای اجرایی نمایید. مجموعه ها و داستانهای کلاس را جمع آوری کنید (www.orientaltrading.com ) تا دانش آموزان در اجرای آن ها همراه شما باشند و با آن که می توانید آنها را تشویق به نوشتن و اجرای یک تئاتر عروسکی براساس کتابی دلخواه نمایید.
برای اجرای نمایش های خلاقانه، لزوماً نیازی به عروسک ها ندارید. تعدادی از دانش آموزان به کمک به «اجرای یک داستان» مشتاق می باشند. به کودکان اجازه دهید تا با هم در اجرای نمایش همکاری کرده و هنگامی که دو نفر با یکدیگر همراه می شوند، دریابید که کودک خجالتی و در نمایش های دو نفره مشارکت می کند و یا خیر، گاهی شعری را همخوانی کنند، اجرای ریتمیک از آوازها داشته باشید و با کلمه های خاص و میمون های نمایشی به اجراهایتان جذابیت بدهید.
از علاقه مندی های دانش آموزان به موسیقی با استفاده از آوازها در زمان اجرای نمایش و روایت داستان ها، بهره ببرید. تعدادی از این آوازها عاشقانه و رمانتیک در اینترنت و سایت های خاص وجود دارد که می توان بخش های خاص از آن را خریداری نمود. یک منبع جالب برای مطالب جذاب و شنیدنی برای کودکان، جعبه جوک و لطیفه راب ربد است که شامل موضوعات انتخابی و راهنمایی های لازم برای ضبط موسیقی های کودکانه می باشد.

گروه دارای تکنولوژی (فناوری)

درست هنگامی که شما تصور می کنید دارای اپک، پایگاه های داده و اطلاعات خاص و ابزارهای لازم موجود را برای استفاده از فناوریها در مدرسه دارا می باشند. صحبت از وب ۳ به میان می آید . این مورد حالت ارتقا و پیشرفتی از آنچه داریم نمی باشد؛ بلکه انقلابی نامیده میشود که وب ۳ آن را سبب شده است. وب۳ کاربردهایی همچون پیشگویی ها، تصورات و خیال، شبکه های اجتماعی، آر،اس،اس. وبلاگها و سایت های دریافت و ارسال فایل های ویدیویی و حتی محیطهای سه بعدی آنلاین همانند teen second life.Second life را فراهم میآورد. استفاده از این ابزارها گاهی در کلاسها بسیار مشکل میباشد. ولی برای نسل دیجیتالی کلاسهای ما، لزوم کاربری آنها را اجتناب ناپذیر میسازد. این همان نکتهای است که من آن را در کنار فناوری ساختاری و معلمان و دانش آموزان آگاه و توانا فرا می دهم.
هرچند من آگاهی چندانی از تکنولژی آر.اس. اس. ندارم اما اجزای دیجیتالی از نسخههای صوتی و ویدیویی وجود دارد  که تمایل من را به استفاده از  موارد جدید چندین برابر میکند. اغلب دانش آموزان نیز از آنچه بزرگترها تمایل به دانستن آن دارند. استقبال می کنند و علاقمند به این مطلب هستند که چگونه از کاربریهای جدید تکنولوژی استفاده کنند و ارتباط آن را با دانسته ها و مطالب قبلی شان بیابند.

پسران و کتابها

دقت و درک دانش آموزان پسر نیاز به توجه ویژهای دارد. دقت کنید آنها را آن گونه که مارک آرنسن تحت عنوان «دختران ناقص و شکست خورده» می نامد. درنظر نگیرید. در پسرها نیازها، علایق و حتی روند مطالعاتی در مغز آنها در هنگام خواندن متفاوت می باشد. خود من در مورد چشم پوشی از اهمیت ایجاد کتابخانه مورد علاقه و مورد توجه هر دو جنس (دختر و پسر) متنفر هستم.
برای هفته کتاب کودکان من به دانش آموزان یک راهنما با موضوع مشخص کردن پنج کتاب مورد علاقه معلمان دادم من از معلمان در حالی عکس گرفتم که آن کتاب ها را جهت عرضه در تابلو اعلانات در دست داشتند. تصور من بر این است که این کتاب ها از قفسه بیرون آمده و سبب ایجاد گفتمان میان کودکان و معلمانشان می شود. بیاید کمی به عقب برگردیم، زمانی که یک پسر کلاس چهارمی هنگام جستجو برای نمایش کلاس از من پرسید که: «همه این ها خوبه ولی برای پسرها کتاب ندارید؟» من از حرف او متعجب شدم. 

سلیقه های جنسیتی

بدون درک و آگاهی از این مطلب معلمان و کتابداران، کتاب هایی را معرفی می کنند که شاید تنها «به دلایلی دخترانه» جالب و جذاب می باشند. کتاب هایی با عناوین جذاب و پرکشش، با احساسات عمیق با زبانی زیبا که اغلب نیز دارای فهرست هایی از عناوین کتاب های با ارزش باشند.
تحقیقات نشان می دهد چنین نوعی از کتاب ها مورد علاقه اغلب پسرها نمی باشند. آنها هیجان و تحرک، رشد شخصیت های کوچک،‌ طنز و خشونت، جنگ و جدل، ماشین های تندرو و غیرتخیلی خصوصاً همراه با عکس را ترجیح می دهند. رو راست باشید. اگر شما یک خانم هستید و کودکی از شما در خصوص فدراسیون جهانی کشتی کتابی می خواهد مجبور نیستید او را مثلاً  به سمت چیز بهتری همانند کتابی درباره کشتی های واقعی هدایت کنید.من اعتراف میکنم هنگامی که یکی از پسرها درباره کتابی جنگی از من پرسید که «حاوی تسلیحات نظامی و افراد مرده و جسدهای واقعی باشد» شرمنده اش شدم. من تنها نیستم در مقاله نشریه ای بیان شده بود که «در بعضی از موارد معلمان زن به این نتیجه میرسند که فرهنگ متداول میان پسرها آن است که عنصری نامطلوب و یا دست کم یک دشمن باشند. یعنی دشمنی که مدرسه باید علیه آن اقدامات لازم را انجام دهد و از این موضوع هم لذت میبرند»

آگاهی اولین مرحله است

  • پسرها مقید به خواندن و نوشتن همانند «یک مورد دخترانه» می باشند. مادران نسبت به پدران علاقه بیشتری برای خواندن مطالب برای فرزندانشان دارند. معلمان مدارس ابتدایی و کتابداران و کارکنان کتابخانه های ابتدایی نیز بیشتر خانم می باشند. برای رفع این سوء تفاهم که پسران بایستی مثل یک دختر بخوانند، مدارس از روشهایی همچون بهره گیری از مردان در خواندن برنامه ها با صدای بلند، آوردن نویسندگان و نقاشان مرد و حمایت از پسران در خرید کتاب های مورد علاقه شان استفاده می کنند. من با یشتر از ۲۵ سال سابقه حرفه ای به همین مطالبی توجه دارم که شما و دیگر محققان دارند. به نکات کلی ذیل در هنگام گردآوری مطالب و طراحی دروس خود توجه کنید:
  • پسرها نسبت به دختران بیشتر تمایل به خواندن و مطالعه بیشتر برای کسب اطلاعات دارند تا کسب لذت بخصوص زمانی که به سالهای متوسطه و راهنمایی میرسند.
  • پسرها تمایل به خواندن روزنامه ها ، مجلات، داستانهای کمدی و تصویری دارند.
  • پسرها تمایل به خواندن مواردی در خصوص سرگرمیها، ورزشها، هنرها و مطالبی دارند که با خود میتوانند انجام دهندو با دیگران اجرا میکنند.
  • پسرها از داستان های طنز، حقایق کم اهمیت، مخاطره آمیز و دارای قتل و خونریزی لذت میبرند.
  • اغلب پسرها علاقهمند به جمع آوری اشیاء هستند. بنابراین کتاب های مجموع های برای آنها همچون دیگر مجموعه ها و نوشته های آشناست.
  • پسرها به تخیلات، واکنش فعال نشان می دهند. آنها ترجیح می دهند به شما بگویند که فلان شخص این کار را انجام داده  یا خود چه کاری را انجام دادهاند. یا این که آن فرد چه احساسی دارد و یا فلان رویداد در او چه احساسی ایجاد می کند.
  • در مورد پسرها، این گفته نویسنده که «باید نشان داد. نه آن که گفت » به عنوان یک دستورالعمل مصداق پیدا می کند باید برای آن ها از فعالیت ها و عناصر بصری همراه با ساختارهای شفاهی استفاده نمود.

مراحل گام به گام تغییر کتابخانه:   
براساس مشاهدات و مطالب خوانده شده، کتابخانه خود را به شیوه های زیر تغییر داده ام تا برای تمام خوانندگان محیطی دوستانه و شوق برانگیز ایجاد کند:

  • ایجاد جذابیت برای دانش آموزانی که تمایل به جمع آوری کلکسیون دارند. من از برچسب ها و نشانه ای فلزی به عنوان جایزه برای دانش آموزانی استفاده کردم که نیازهای خواندنی خود را تأمین می کنند و یا از یک نویسنده مجموعه و با موضوع، ۳ کتاب را بخوانید.
  •  از صندوق نظرات و پیشنهادات برای دانش آموزانی استفاده نمودم که یا خود میخواهند عنوانی را پیشنهاد کنند یا از عناوین و داستانهای توصیه شده توسط دوستانشان بهره میگیرند.
  •  قفسه ای جالب (با علامت WOW ) از کتاب های سفارشی دانش آموزان ایجاد گردید. به معلمان نیز کتاب هایی با جلد دارای wow جهت ارائه به دانش آموزان داده شد تا در هنگام بازگرداندن کتاب ها از آن استفاده کنند.
  •  صدها لوح و مطلب تصویری و غیرتصویری از ناشرانی همانند استون آرچ خریداری شد.
  • مجموعه جدیدی گردآوری شد که دانش آموزان را قادر به بررسی کتابها بر روی CD و  یا نوارهای شنیداری می کرد. این مجموعه جذاب و جالب شامل یک کتاب در قالب MP3 پلیر است که بدور گردن آویخته میشود و همانند یک MP3  پلیر نیز مورد استفاده قرار میگیرد.
  • نوارها و دی.وی.دی ها را که آموزگاران برای آموزش استفاده نمی کنند در دسترس دیگر دانش آموزان قرار دهید. هر روز نبوغ خوانندگان موجب خرسندی بیشتر شما می شود و این میل و رغبت را ایجاد می کند تا به تعداد بیشتری از آنها دست یابید. از یک فرد غیرانگلیسی زبان گرفته تا کودکی با هر سطح و درجهای از دانش و خواندن مطمئناً شما سایت ها و کتاب هایی را در این زمینه میتوانید برای آنها بیابید.

توانمندی های هوشی و ذهنی دانش آموزان تان را علاوه در مهارت های زبانی آنها درنظر بگیرید و فعالیت هایشان را براساس این موارد برنامه ریزی نمائید. بدین ترتیب شما می توانید با ایجاد علاقه و برانگیختن هوش منطقی، موسیقیایی و پویایی افراد غیر خواننده، به آنها دسترسی پیدا کنید. یعضی همان روش هایی که کمتر در کتابخانه ها مورد استفاده قرار میگیرند.
نیازهای خاص خوانندگان مرد خودتان را مورد توجه قرار دهید. به ویژه اگر شما یک زن باشید و از تنوع در رسوم و فرهنگ های گوناگون در مطالب خوادنی و فعالیت ها استفاده کنید. خواه در جمعیت دانش آموزی مدرسه شما انعکاس یافته باشد و یا خیر.
این فعالیت ها مطمئناً در آینده دانش آموزان منعکس می گردد . دانش آموزانی که اکنون به آنها تدریس میکنیم موسوم به نسل دیجیتالی هستند. آنها زندگی را بدون تلفن های همراه، کامپیوتر، آیفون ها، ارسال و دریافت پیام نمی شناسند. هرچند که مهارتهای قدیم یتر همچون بازگویی داستان و روایت آن، عروسک ها و خیمه شب بازی هنرهای نمایشی نیز هنوز موجب تسهیل در فراگیری این پیچیدگی های  تکنولوژیکی می شود. به آنها مهارت های خواندن و نوشتن را بیاموزانید که فردا به آن نیاز دارند. بهترین آرزو در کلیه حالات که هر روز برای آن کار می کنید رسیدن به آن چیزی است که خوانندگان شما میخواهند.

منابع
Baxter,Kathleen,and  Marcia Agness Kochel, Gotcha for Guys!‎ Nonfiction Books to Get Boys Excited About Reading.‎ Westport, CT : Libraries Unlimted, 2006.‎
Booth, David.‎ Even Hockey Players Read: Boys, Literacy and Leaming.‎ Markham, ON : Pembroke, 2002 .‎
Cole, Sonja and Brian kim .‎ Bookwinks.‎ (www.bookwink.com/02. grade- level- a.html).‎
Gurian, Michael and Kathy Stevens.‎ The Minds of Boys.‎ Saving our Sons From Falling Behind in School and Life.‎ San Ftancisco: gossey – Bass,2005.‎
Keane,Nancy.‎ Booktalks  Quik and Simple.‎(www.nancykeane.com/boolks).
Scieszka,jon.Guys Read.‎(www.guysread.com)
Sullivan,Michael.‎ Connection Boys with Books: what Libraries Can Do .‎  Chicago: American.‎ Library Association , 2003.‎
Books for Boys (www.Talestoldtall.com/BooksforBoys.html).
University of Central  Florida School of Filmand Digital Media .‎ Digital Booktalk
(www.‎ Digitalbooktalk.com/search/?browse=all)
Wilhelm,JeffreyD.‎ “You Gotta BE the Book” : Teaching Engaged and Reflective Reading With Adolescents.New York:Teachers College Predd,1997.‎
_________________________________________________
۱.Reid Rob.‎  Childrens Jukebox: The Select Subject to Childrens Musical Recordings.‎ 2nd  Edition ‪(ALA.‎2007)‬
 

اطلاعات:
تاریخ انتشار: ۱۳۸۹-۰۲-۲۳ ۰۱:۱۱
برگردان:
لادن قزلی
نویسنده:
یت میلر
کلیدواژه:
کتابخانه های آموزشگاهی، فن آوریهای اطلاعاتی
منبع:
Miller , Pat 2008 .‎ Is your Librar Kid- friendly?Library Media Connection 26(6)‎
متن سفارشی:

عضویت در کانال تلگرام