برنامه «خواندن مهم است»؛ نگاهی به کنفرانس دوسالانه ادبیات نوجوان در استرالیا

برنامه «خواندن مهم است»، یکی از شاخص‌ترین رویدادهای تخصصی در حوزه ادبیات نوجوانان در استرالیا بود که زیر نظر «مرکز ادبیات نوجوانان» (Centre for Youth Literature) در کتابخانه ایالتی ویکتوریا برگزار می‌شد. این گردهمایی که به‌صورت دوسالانه (هر دو سال یک‌بار) برپا می‌شد، در سال‌های فعالیت خود توانست به بستری برای گردهمایی نویسندگان، کتابداران، معلمان، منتقدان و مروجان ادبیات کودک و نوجوان تبدیل شود.

کارکرد و اهداف برنامه

هدف اصلی از برگزاری «خواندن مهم است»، ایجاد فضایی برای تبادل نظر درباره آخرین تحولات ادبیات نوجوانان و توانمندسازی متخصصان این حوزه بود. برنامه‌های این کنفرانس شامل نشست‌های تخصصی، کارگاه‌های آموزشی و فرصت‌های شبکه‌سازی برای فعالان صنعت نشر و آموزش بود.

بنا بر گزارش‌های رسمی کتابخانه ایالتی ویکتوریا، این رویداد تنها محدود به متخصصان نبود؛ بلکه بخشی از برنامه‌ها با حضور نوجوانان علاقه‌مند به نوشتن و ادبیات همراه بود تا بستری برای گفت‌وگوی مستقیم میانِ نسل جدید و نویسندگان برتر استرالیایی و بین‌المللی فراهم شود.

جایگاه در ادبیات استرالیا

«خواندن مهم است» به عنوان یکی از بزرگ‌ترین کنفرانس‌های ادبیات نوجوانان در استرالیا شناخته می‌شد. برای درک مقیاس این رویداد، می‌توان به گزارش سالانه سال‌های ۲۰۱۶-۲۰۱۷ کتابخانه ایالتی ویکتوریا اشاره کرد که در آن، دوازدهمین دورهٔ این کنفرانس به‌عنوان یک رویداد چهارروزه و «تمام‌ظرفیت» (Sold-out) توصیف شده است. در آن زمان، این کنفرانس توانسته بود صدها متخصص و هزاران مخاطب جوان را جذب کند و به عنوان مرجعی برای بحث درباره ادبیات داستانی نوجوانان مطرح شود.

تغییرات ساختاری و پایان فعالیت

با وجود سابقه درخشان این رویداد، بررسی‌ها نشان می‌دهد که فعالیت آن پس از سال ۲۰۱۷ متوقف شده است. در سال ۲۰۱۹، کتابخانه ایالتی ویکتوریا طی یک تصمیم ساختاری، برند «مرکز ادبیات نوجوانان» (Centre for Youth Literature) را بازنشسته کرد و اعلام کرد که برنامه‌های خود را در قالب ساختار عمومی کتابخانه ادغام می‌کند.

مطابق با تحلیل‌های منتشر شده در نشریاتی نظیر The Conversation و Kill Your Darlings، پس از این تغییرات ساختاری، برنامه‌های اصلی و تخصصیِ این مرکز به‌تدریج کنار گذاشته شدند. از جمله این برنامه‌ها، کنفرانس «خواندن مهم است» بود که پس از دوره ۲۰۱۷ دیگر برگزار نشد. امروزه، اگرچه کتابخانه ایالتی ویکتوریا همچنان برنامه‌هایی را برای کودکان و نوجوانان اجرا می‌کند، اما کنفرانس تخصصی «خواندن مهم است» به عنوان یک بخش فعال در چرخه رویدادهای ادبی این کشور حضور ندارد.

درس‌هایی از یک تجربه

اگرچه «خواندن مهم است» دیگر برگزار نمی‌شود، اما به عنوان الگویی موفق از نحوه پیوند دادنِ دنیای تخصصیِ ادبیات (شامل نویسندگان و منتقدان) با مخاطبانِ اصلی (نوجوانان) در تاریخچه ادبیات نوجوانان استرالیا باقی مانده است. بررسی این تجربه برای مروجان کتاب، نشان‌دهنده اهمیتِ ایجاد فضاهایی است که در آن، مطالعه نه فقط به عنوان یک فعالیت فردی، بلکه به عنوان یک کنشِ جمعی و اجتماعی مورد بحث و بررسی قرار گیرد.

منابع مورد استفاده برای این مقاله:

• State Library Victoria, “Reading Matters” Official Page
• State Library Victoria, Library Board Annual Report 2016–17
• The Conversation, “Teens came first at Australia’s world-leading Centre For Youth Literature – until it was axed”
• Kill Your Darlings, “What’s In A Name: The End of the Centre for Youth Literature”, 2019
• Danielle Binks, “I miss the Reading Matters Conference”, 2025