پژوهشنامه ادبیات کودک و نوجوان
در این صفحه می توانید اطلاعاتی از لیست کتاب ها، مقالات، خبرهای مرتبط با پژوهشنامه ادبیات کودک و نوجوان را مشاهده کنید.
فکر میکنی خواندن دفترچه خاطرات یکی دیگه مزه داره؟
من سوزن قورت دادم. نترسید ماجرای سوزن قورت دادن هم با بلعیدن یک عالمه پنبه ختم به خیر میشود.
این مجموعه داستان، برای آشنایی بیشتر خواننده با شیوههای مختلف روایت خاطرات است و نویسنده به خوبی توانسته در قالب داستان این خاطرات را خواندنی و جذاب کند.
سه شنبه, ۶ خرداد
کودکان عاشق تکرارند. در این مجموعه میتوانید با تکرار «کی بود؟ کی بود؟» همچنان آنها را مشتاق نگهدارید.
آنها عاشق بازیگوشیاند. حقیقت این است که بازیگوشیهای شاعر نامآشنای این مجموعه گاهی حتی از بازیگوشیهای بچهها هم فراتر میرود و به قول معروف دست آنها را از پشت میبندد.
یکشنبه, ۴ خرداد
پدران و مادران علم
توماس ادیسون، ماکس پلانک، گرگور مندل، آیزاک نیوتن، بقراط، ماری کوری، آلبرت آینشتاین، آلفرد وگنر، لویی پاستور، آنتوان لاوازیه.
شنبه, ۳ خرداد
بدن شگفتانگیز ما
«وقتی نشستهاید و استراحت میکنید، بدنتان آرام و بیحرکت به نظر میرسد؛ درحالیکه زیر پوستتان همه چیز حسابی شلوغ است. بخشهای متفاوت، سخت مشغول کارند: قلبتان ضربان دارد تا خون را به تمام بدنتان پمپاژ کند، ششهایتان با هر نفس، اکسیژن را از هوا میگیرند و رودههایتان آخرین وعدهی غذاییتان را تجربه میکنند...»
کتاب با این مقدمه آغاز و در ساختاری روشمند، با بیرونیترین بخش بدن یعنی پوست، ادامه مییابد. درفصلهای بعدی، به ترتیب مباحث استخوان، شش، قلب، گوارش، مغز و اعصاب و حواس دیده میشود.
شنبه, ۳ خرداد
معماری ایرانی، گره خورده به فرهنگ ایرانی
وقتی قرار است برای نوجوانان از یک مبحث علمی گفته شود، هم میتوان آن را مانند کتاب درسی نوشت و هم میتوان با کمک زبانی نرم و تا حدی داستانگو، تصاویر گویا و مربوط به مبحث مورد نظر و ارائهی نکات جالبی که کمتر به آنها توجه میشود، آن مبحث را بیشتر برایشان خواندنی کرد. کتاب سرگذشت معماری شیوهی دوم را انتخاب کرده است تا خواندن و دانستن دربارهی معماری نه فقط برای نوجوانان که برای هر کسی که میخواهد شناختی کلی از این رشته داشته باشد، تجربهای به یاد ماندنی شود.
شنبه, ۱۶ فروردین
کتاب «پسران آفتاب» زندگی ساحل نشینان خلیج پُزم در نزدیک شهر چابهار در جنوب شرقی ایران را روایت میکند. تیمور در تمام دنیا فقط پدربزرگی دارد. پدر و مادرش سالها پیش در پی خشکسالی به بندر گوادر پاکستان رفتند و تیمور را، که سخت مریض بود، دست پدربزرگ سپردند. پدربزرگ حاضر نمیشود آن جا را ترک کند. او بدون دوستان ماهیگیرش میمیرد. از پدرو مادر تیمور هیچ خبری نیست. تیمور نمیداند آن ها زندهاند یا مُرده.
سه شنبه, ۲۷ شهریور
دارکوبی قورباغه میشود و قورباغهای تمساح. میپرسید چگونه؟ با بازکردن صفحهای از کتاب «تو لک لکی یا دارکوب؟»، تصویر دارکوبی را میبینیم و در صورت باز کردن تای اول، قورباغهای نمایان میشود و با باز کردن تای بعدی تمساحی دیده میشود.
به همین ترتیب در صفحهای از کتاب پلنگی را میبینیم و در صورت باز کردن تای اول کتاب، طاووسی و با باز کردن تای بعدی زرافهای نمایان میشوند.
یکشنبه, ۱۲ شهریور
امبرتو اکو، نشانه شناس، فیلسوف، منتقد و رماننویس، کتاب سه قصه را با موضوعهای بمب اتم، تفاهم و صلح و مشکلات زیستمحیطی زمین برای کودکان نگاشته است که نه فقط بچهها، بزرگترها هم میتوانند از خواندن آن لذت ببرند.
شنبه, ۱۰ تیر
معرفی دایرةالمعارف ورزش
آموزش مستقیم هر چیزی، گفتن تاریخچه و بیان چگونگی آن، شاید به سختی جذابیت و کشش برای مخاطب کودک و نوجوان به همراه داشته باشد. این مسئله در فرهنگها و دایرةالمعارف بیشتر به چشم میخورد؛ آسیبی که به نظر میرسد دایرةالمعارف ورزش توانسته به خوبی از آن دور بماند.
دوشنبه, ۱۱ اردیبهشت
ژولیت ملکهی قلبها، پنجمین کتاب از مجموعهی ماجراهای فروشگاه جادویی است. این فروشگاه هر بار چیزی به خریداران میفروشد که زندگیشان را به کل زیر و رو میکند. این بار نوبت ژولیت است؛ دختری خجالتی و کم رو که به او لقب «مسخرهی مکش مرگ ما» دادهاند. ژولیت آنقدر خجالتی است که وقتی کسی او را دست میاندازد، آنقدر هول میکند که هر چه از دهانش درمیآید میگوید، شاید از آن وضعیت خلاص شود و همین موضوع از او یک آدم عصبانی در ذهن بقیه ساخته است.
چهارشنبه, ۶ اردیبهشت
میان واقعیت و تخیل
اینگرید و گرگ داستان دخترکی است که در فقر با پدر و مادرش زندگی میکند و با آنکه زندگی مطلوبی ندارد، از وضعیتش راضی است. اینگرید ذره ذره میفهمد از خانوادهی نجیبزاده است. مادربزرگی دارد که در قصری بزرگ زندگی میکند و به نوعی مالک روستاهای اطراف است.
دوشنبه, ۴ اردیبهشت
چستر یک تازهوارد است، پسری که وسط سال وارد مدرسهای جدید میشود و همهچیز یک جورهایی به نظرش کسلکننده و غمانگیز میآید! او معلم جدیدش، خانم تیت را دوست ندارد و خوشحال نیست مجبور شده کنار جو بنشیند، پسری که به نظرش مغزنخودی است!
دوشنبه, ۴ اردیبهشت
هر بار که خبری وحشتناک دربارهی کودکان و نوجوانان میشنویم، هر بار که خبر تیراندازی در مدرسه یا بیمارستانی را میشنویم، هر بار که بمبی در مسجدی منفجر میشود، ناگهان از این خشونت جا میخوریم؛ اما وقتی درد بیشتری در قلبمان احساس میکنیم که شلیککنندهی آن اسلحه نوجوان یا کودکان باشند. شخصیت کتاب فاجعه در دبیرستان میدل تاون نیز از حادثهی تیراندازی در یک دبیرستان اندوهگین و وحشتزده شده است؛ اما او نرفته تا از کشتهشدگان قهرمان بسازد، بلکه از این مرحله فراتر رفته است و به سراغ بانیان این «فاجعه» رفته تا نکتهای را یادآوری کند: «تیراندازان نیز قربانیاند».
شنبه, ۲ اردیبهشت
امروز شرایط زندگی جوری است که بزرگترها معمولاً سرکارند و بچهها بیشتر اوقات تنها، طبیعی است که در مدرسه و محله در برابر آسیبهای اجتماعی زیادی قرار بگیرند. برای همین آموزش مهارتهای زندگی به بچهها یکی از دغدغههای مهم خانوادههاست؛ اما اینکه چطور و با چه ترفندی به بچهها مهارتهای زندگی را آموزش بدهیم که هم بچهها خوششان بیاید و هم تأثیر داشته باشد داستان دیگری است.
من و جی جور و شیمپالو تلاش ارزشمندی است در جهت بهبود مهارتهای رفتاری بچهها با دیگران. مثل توانایی مقابله با زورگیری، توانایی درک دیگران و همدلی با آنها.
دوشنبه, ۲۸ فروردین
داستان ساده است: بابا بزی همیشه عجله دارد. او صبحها که از خواب بیدار میشود چند دقیقه بیشتر وقت ندارد تا دوش بگیرد، ریشهایش را بتراشد، لباس بپوشد و صبحانه بخورد؛ اما این همهی ماجرا نیست، بز کوچولو هم مجبور است عجله کند! چون بابا بزی قرار است او را به مدرسه برساند، پدری که زیاد وقت ندارد!
بز کوچولو مجبور است در سه شماره از خواب بیدار شود، در سه شماره لباس بپوشد، در سه شماره صبحانه بخورد و در سه شماره همراه پدرش از خانه بیرون بزند و سوار ماشین بشود؛ وگرنه پدرش حسابی عصبانی میشود!
شنبه, ۲۶ فروردین
آموزش بازیگری در کودکی چیزی است برآمده از دنیای کودکانه. دنیایی که پر از تخیل و خیالپردازی است و کودکی که میتواند خود را به جای هر شخصیتی بگذارد و به این تخیل بال و پر بدهد.
همان کاری که خیلی از کودکان در بازیهایشان میکنند. اولین کتاب بازیگری من، همانطور که از نامش پیداست، ادعا ندارد که کتابی کامل برای بازیگر شدن است؛ بلکه شروعی است برای بچههایی که در بازیهایشان خود را بازیگر میدانند. کتابهای بازیگری بسیاری برای بزرگسالان نوشته شدهاند، اما کودکان سهم کمی از آموزشی مخاطبمحور در زمینهی بازیگری دارند. جای خالیای که کتاب میخواهد آن را پر کند.
شنبه, ۲۶ فروردین
اگر دلتان میخواهد یک عالمه کتاب کوچک داشته باشید که خیلی راحت خوانده شوند. همین کتابها را انتخاب کنید. خواندن هر کدام از این کتابها چیزی است مثل خوردن پاستیلهای میوهای تو رنگها و طعمهای متفاوت. قهرمان بانمک و سادهی این مجموعه غاز و اردک کوچک هستند که در هر کتاب با شعرهای کوتاه افسانه شعباننژاد سعی میکنند به بچهها نکاتی ساده یاد بدهند.
شعرهای شعباننژاد این خاصیت را دارند که مفاهیم ساده و آموزشی مثل غم، شادی، تنبلی، مهربانی و چیزهای دیگر را لطیفتر و بازیگوشانهتر کنند و کتاب را به طبع بچهای ایرانی نزدیک کنند!
چهارشنبه, ۲۳ فروردین
بعضی از داستانهای این مجموعه تا امروز، بارها و بارها چاپ شده و هنوز هم خواندنی هستند. مثل داستان مجسمه طلایی؛ داستان همان شاهزادهی غمگینی که بر بالای شهر ایستاده است و از آن بالا، فقر و اندوه و بیماری مردم را میبیند و کاری جز غصه خوردن از دستش ساخته نیست. تا این که با پرستویی مهاجر آشنا میشود.
چهارشنبه, ۲۳ فروردین
آب گنجینه حیاتبخش همهی موجوداتی است که بر روی کرهی خاکی ما زندگی میکنند. بدون آب زندگی نخواهد بود و هرکجا آب نباشد، خشکی حیات را نابود میکند. همهی ما باید در مصرف آب به ارزش حیاتی آن توجه داشته باشیم.
همزمان با افزایش جمعیت، نیاز بخشهای کشاورزی، آشامیدنی و صنعت به آب افزون شده است. بیشک حفظ و نگهداری آب بدون آگاهی و همکاری مردم ممکن نیست.
همهی ما، بهویژه کودکان و نوجوانان، نقش مهمی در انتقال آموزهها به خانوادهی خود داریم. به همین دلیل، وزارت نیرو با همکاری وزارت آموزشوپرورش، طرحی به نام «طرح ملی دانشآموزی نجات آب (داناب)» را به اجرا درآورده است.
چهارشنبه, ۲۳ فروردین
پرندهی گیج داستانی خیالی درباره نهنگهاست، نهنگهایی رنگارنگ که مشکلشان این است که پرندهای سربههوا در خروجی فوارهشان گیر میکند.
چیزهایی هستند که همیشه خیالانگیز و جالباند. یکی از آنها فوارهی نهنگ است. کدام بچهای است که دربارهی فوارهی نهنگها، کیسه کانگوروها یا خرطوم فیلها خیالپردازی نکند؟
از قدیم، درباره فوارهی نهنگها کتابهای زیادی نوشته و قصهها و افسانههایی ساخته شده است، اما تصاویر نهنگی که پرندهای راه فوارهاش را بسته و جا خوش کرده تازگی دارد.
چهارشنبه, ۲۳ فروردین
گریس دختر بچهای شش ساله است که تازه به مدرسه رفته است. او نگاهی طنزآلود به دنیای اطرافش دارد که از سادگی های کودکی سرچشمه می گیرد.
نویسنده با کمک فکرها و خلاقیتهای کودکانه او برای حل مشکلات لحظات بامزه و مفرحی را خلق کرده است که خواندنش برای بچه ها جالب خواهد بود.
گریس دقیقا همان کودکی است که در درون آن هاست و دارد به دنیای اطراف نگاه می کند و حالا تبدیل به شخصیتی داستانی شده است، با همان حساسیت ها و البته توانایی ها.
دوشنبه, ۲۱ فروردین
تخممرغها داستان همراهی دیوید و پریم رز است. دیوید پسربچه است و پریم رز دختری نوجوان. دیوید تازه مادرش را از دست داده و پریم رز سالهاست پدرش را ندیده است. آنها به هم میرسند و قهر و آشتی و جنگ و صلحهای طولانی بینشان شکل میگیرد. داستانی تأثیرگذار با حسهای ماندگار و شخصیتهای بهیادماندنی.
شنبه, ۱۹ فروردین
پیدایش خط
میان تقسیم به دوران پیش از تاریخ و دوران تاریخی، توان انسان در نگارش و ثبت وقایع و رویدادهاست. به این معنا، پیدایش خط مهمترین تحولی است که در زندگی بشر رخ داده است. به همین دلیل آشنایی با این تحول و جنبهها و جزئیات تاریخی آن به پرورش نگاه تاریخی و انسانی کمک میکند. رویارویی با خط و مسئلهی چگونگی پیدایش آن مسئلهای است که از کودکی جلبتوجه میکند و برای بسیاری از کودکان راهگشاست.
چهارشنبه, ۱۶ فروردین
شعرهای این کتاب با شعرهای آشنایی چون «بارون میاد جرجر»، «لیلی حوضک»، «جم جمک برگ خزون»، «دس دسی بابا می آد» و «آفتاب مهتاب چه رنگه؟» آغاز میشود. اشعار موزون و آهنگین این کتاب با موضوعهای طبیعت، خانواده، دوستی و...با تصویری دو رنگ همراه شدهاند.
این کتاب از مجموعه کتابهای ورچینک شعر خردسالان است. با این کتاب میتوان کارهای بسیاری انجام داد: خواندن بلند شعر در جمع کودکان و تکرار برخی از بندها توسط کودکان. خواندن شعری که به صورت داستان است و اجرای نمایشی آن توسط کودکان.
چهارشنبه, ۱۶ فروردین