جایزهی بینالمللی تصویرگری کتاب کودک شارجه (Sharjah Children's Book Illustration Award) یکی از برجستهترین و ارزشمندترین رویدادهای هنری در حوزهی ادبیات کودک و روایتگری بصری در خاورمیانه و جهان است.
این جایزه توسط «هیئت کتاب شارجه» (Sharjah Book Authority) و با حمایت مستقیم «شیخ دکتر سلطان بن محمد القاسمی» (حاکم شارجه) و «شیخه جواهر بنت محمد القاسمی» بنیانگذاری شده و همهساله همزمان با «جشنوارهی خواندن کودک شارجه» (Sharjah Children's Reading Festival) برگزار میشود.
هدف اصلی: ارتقای کیفی ادبیات کودکان از طریق تلفیق متن با تصویرگریهای استثنایی، کشف استعدادهای جدید، تشویق تصویرگران حرفهای برای تولید محتوای بصری غنی و نهادینه کردن فرهنگ مطالعه در نسل جوان.
۱. ساختار، جوایز و بخشهای مسابقه
این مسابقه به دلیل حمایتهای مالی قابل توجه و اهتمام به ردههای سنی مختلف، در دو بخش اصلی برگزار میشود:
الف) بخش حرفهای (Professional Category)
بخش اصلی و بینالمللی مسابقه که تصویرگران حرفهای از سراسر جهان در آن به رقابت میپردازند.
-
جایزهی اول: ۸,۰۰۰ دلار آمریکا
-
جایزهی دوم: ۶,۰۰۰ دلار آمریکا
-
جایزهی سوم: ۴,۰۰۰ دلار آمریکا
-
جوایز تشویقی: ۳ جایزهی ۱,۰۰۰ دلاری (برای آثار شایستهی تقدیر)
-
مجموع جوایز این بخش: ۲۱,۰۰۰ دلار آمریکا
ب) بخش نوجوانان (Young Adults Category)
ویژهی استعدادیابی و تشویق هنرمندان جوان ۱۲ تا ۱۸ سال که در دو گروه سنی مجزا (۱۲ تا ۱۵ سال و ۱۶ تا ۱۸ سال) داوری میشود. شرکتکنندگان باید آثاری کاملاً اصیل و مبتنی بر ایدههای خلاقانهی خود ارائه دهند.
ج) انتشار و نمایشگاه
تمامی آثار برگزیده در کتابچهی رسمی (کاتالوگ) سالانهی رویداد به چاپ میرسند و در طول برگزاری جشنواره، در یک گالری اختصاصی در معرض دید هزاران ناشر، نویسنده و علاقهمند به کتاب کودک قرار میگیرند.
۲. شرایط و قوانین شرکت در مسابقه
|
محور |
توضیحات |
|
شرایط شرکتکنندگان |
حضور در بخش حرفهای برای تمامی تصویرگران از سراسر جهان بدون محدودیت ملیت آزاد است. |
|
هزینهی ثبتنام |
کاملاً رایگان است. |
|
ساختار آثار |
ارائه یک مجموعهی چندفرمی (۳ تا ۵ تصویر) دارای انسجام داستانی یا مفهومی مشخص برای یک کتاب کودک. |
|
اصالت اثر |
آثار میتوانند چاپشده در کتاب یا پروژههای جدید باشند؛ به شرط آنکه حقوق معنوی متعلق به هنرمند باشد. |
|
نحوهی ثبتنام |
کلیهی مراحل ارسال فرمها و فایلها بهصورت آنلاین و از طریق درگاه رسمی جشنواره انجام میشود. |
۳. درخشش تصویرگران ایرانی
هنرمندان و تصویرگران ایرانی حضوری فوقالعاده پررنگ، مستمر و پرافتخار در این رویداد داشتهاند.
-
عوامل موفقیت: نگاه شاعرانه، تنوع تکنیکی، هویت بصری غنی و قدرت بالا در داستانگویی.
-
دستاوردها: کسب سهم عمدهای از جوایز اصلی (مقامهای اول تا سوم)، جوایز تشویقی و ورود به کاتالوگ نهایی.
-
نتیجه: ایجاد زمینهی همکاریهای گستردهی تصویرگران ایرانی با ناشران مطرح عربی و بینالمللی در منطقه.
۴. معیارهای ارزیابی و هیئت داوران
داوری توسط هیئتی متشکل از تصویرگران صاحبنام، مدیران هنری، ناشران بینالمللی و متخصصان ادبیات کودک انجام میشود. شاخصهای اصلی عبارتاند از:
-
اصالت ایده و خلاقیت: زاویهی دید نوآورانه در پرداختن به موضوعات کودکان.
-
قدرت روایتگری بصری: توانایی تصویر در برقراری ارتباط با مخاطب و تکمیلکنندگی متن.
-
کیفیت تکنیکی: تسلط بر ابزار (سنتی یا دیجیتال)، ترکیببندی، رنگشناسی و فضاسازی.
-
قابلیتهای چاپ و نشر: هماهنگی گرافیکی آثار برای تبدیلشدن به یک کتاب تصویری استاندارد.
۵. آمار و دورههای اخیر
-
استقبال جهانی: در دورههای گذشته (مانند دورهی یازدهم)، بیش از ۱,۳۰۰ اثر از ۲۸۰ هنرمندِ ۴۶ کشور ارسال شد که ۲۳۵ اثر از ۸۵ تصویرگر به نمایشگاه نهایی راه یافتند.
-
دورهی شانزدهم (۲۰۲۵): در ۴ مه ۲۰۲۵ (۱۴ اردیبهشت ۱۴۰۴) همزمان با اختتامیهی جشنواره برگزار و برندگان معرفی شدند.
-
دورهی هفدهم (۲۰۲۶): مهلت ارسال آثار تا ۱ مارس ۲۰۲۶ (۱۰ اسفند ۱۴۰۴) تعیین شده بود.
۶. منابع و لینکهای رسمی
برای پیگیری فراخوانها، مشاهدهی گالری برندگان و ثبتنام میتوانید به وبسایتهای زیر مراجعه کنید:
منبع مقاله:
Sharjah Book Authority (2025). Sharjah Children's Book Illustration Award Official Catalogue & Winners Announcement. Sharjah: SBA.
