به کیلکاها رحم کنید

به کیلکاها رحم کنید
شناسنامه کتاب
نویسنده: 
زهرا شاهی
تصویرگر: 
محسن محمدمیرزایی
ویراستار: 
مانلی شیرگیری
سال نشر: 
چاپ اول ۱۳۹۶
نگارنده: 
صفورا زواران حسینی

کتاب «به کیلکاها رحم کنید» یک کتاب فانتزی است که در قالب داستان فانتزی و طنز، به موضوع اکوسیستم دریاچه‌ی خزر و اثرات مخرب انسان روی آن می‌پردازد.

داستان کتاب بر اساس ماجراهای میان دو گروه «کله کفگیری‌ها» و «چشماغی‌ها» شکل می‌گیرد. پشت جلد کتاب در توصیف این دو گروه آمده است:
«کله‌کفگیری‌ها و چشماغی‌ها توی همه‌چیز باهم رقابت می‌کنند. مثلا اگر یک چشماغی ببیند که همسایه‌ی کله کفگیری‌اش بچه‌اش را گرفته زیر کتک، برای این‌که کم نیاورد، بچه‌اش را می‌گیرد زیر شلاق. اگر طایفه‌ی کله‌کفگیری‌ها ببینند که گاری چشماغی‌ها پرت شده ته دره و همه جا دارند در موردش صحبت می‌کنند آن‌ها برمی‌دارند یک کامیون هول می‌دهند ته دره.
یعنی طوری که توی دره‌ها و چاله‌چوله‌ها از سه‌چرخه‌ی بچه‌گانه‌ی له شده پیدا می شود تا بویینگ ۷۴۷ سقوط کرده، آن‌ هم فقطبه قصد کور شدن چشم آن طرفی‌ها.»

کله‌کفگیری‌ها و چشماغی‌ها در میزان بهره‌برداری از کیلکاها با یکدیگر رقابت می‌کنند. آن‌قدر که نسل این ماهی به خطر می‌افتد. با ورود گونه‌ی مهاجم غیربومی «شانه‌دار» قضیه پیچیده می‌شود، چون شانه‌دارها به خوردن تخم ماهی‌های کیلکا علاقه دارند و نسل ماهی کیلکا بیش از پیش به خطر می‌افتد. کله‌کفگیری‌ها و چشماغی‌ها برای رفع این مشکل مجبور می‌شوند با هم یک جلسه مشترک هم‌فکری بگذارند. راه حلی که به ذهن‌شان می‌رسد تغییر غذای مورد علاقه‌شان از کیلکا به شانه‌دار است. جلسه تمام می‌شود، در حالی‌که رییس کله‌کفگیری‌ها و چشماغی‌ها در ذهن‌شان به راه‌های پیروزی بر گروه دیگر در صید شانه‌دارها فکر می‌کنند.

«به کیلکاها رحم کنید» اولین کتاب از مجوعه کتاب چهار جلدی «دستورالعمل گیج بازی» است. کتاب‌های دیگر این مجموعه، «آبی بسازیم آبستان»، «مصیبتی به نام دود» و «شهری که دیگر شهر نبود» نام دارند. نویسنده در هر کتاب یکی از مشکلات محیط‌زیستی را دستمایه داستان فانتزی و طنز قرار داده است.

«زهرا شاهی» در توصیف مجموعه کتاب خود گفته است:
«داستان  در یک شهر ساحلی اتفاق می‌افتد. دو طایفه در این شهر زندگی می‌کنند به نام چشماغی‌ها و کله‌‌کفگیری‌ها که به شدت باهم رقابت دارند و سر همین رقابت در طول داستان منابع طبیعی، محیط زیست و در نهایت کل شهر را نابود می‌کنند. وجه مشترک این دو طایفه، علاوه بر کسب و کارشان (کارخانه کنسروسازی و صادرات آفتابه)، حماقت است که باعث نابودی همه چیز می شود. نکته قابل توجه آنکه چشماغی‌ها و کله‌کفگیری‌ها از روی عمد به محیط زیست آسیب نمی‌زنند. آن‌ها زندگیِ عادی خودشان را روی روال پیش می‌برند، منتها چون سبک زندگی‌شان اشتباه است، ناخودآگاه باعث نابودی محیط زیست می‌شوند. اتفاقی که در مورد خیلی از ماها هم ممکن است رخ بدهد. ما نیز به دلیل ناآگاهی و بدون این‌که بخواهیم گاهی باعث تخریب محیط زیست می‌شویم. که آموزش این مسایل به کودکان ونوجوانان ضروری به نظر می‌رسد.»

تصویرگری «محسن محمد میرزایی» در مجموعه کتاب «دستورالعمل گیج بازی» در دومین دوره‌ی جایزه‌ی سپیدار مورد تقدیر قرار گرفته است. «جایزه‌ی سپیدار» جایزه‌ای است که به آثار ادبی محیط‌زیستی برای کودکان و نوجوانان تعلق می‌گیرد و برگزار کننده‌ی آن شرکت انتشارات فنی ایران است.

 

راهنما

عضویت در کانال تلگرام