کتاب کودک و نوجوان: سفر جادویی پنج خواهر

سفر جادویی پنج خواهر

مادربزرگ سالی برای سرگرم کردن او در یک روز گرم تابستانی، یک ردیف پنج تایی عروسک کاغذی می برد و صورت اولین دختر را نقاشی می کند؛ دختری سرکش و ماجراجو. اما پیش از آن که صورت بقیه را بکشد هر پنج خواهر دست در دست همدیگر غیبشان می زند و به سفری شگفت انگیز می روند.

در این سفر به مکان های مختلف کشانده می شوند و به دست افراد مختلف می رسند. هر کس برای یکی از خواهرها چهره ای نقاشی می کند و به این ترتیب خواهرها در طول سفر نام و چهره و شخصیت منحصر به فرد خود را به دست می آورند از سوی دیگر همه ی کسانی که خواهرها را نقاشی می کنند و تغییری در آن ها به وجود می آورند، تغییری را در خودشان هم احساس می کنند و صداهایی را در ذهن خود می شنوند که تاکیدی است بر پیوند و ارتباط عناصر هستی.

این خواهرها می خواهند به راز اتحاد و یکپارچگی دنیا پی ببرند، می خواهند کار مفید انجام دهند. در این سفر از هر فرصتی استفاده می کنند تا ناشناخته ها را بشناسند. آن ها در این سفر جادویی به تجربه های فراوانی دست می یابند و صاحب هویت می شوند و بعد از سال ها غیبت به شکل شگفت انگیزی به خانه ی خود باز می گردند.

فضای شاد و زبان شوخ طبعانه در سراسر داستان در خدمت انتقال مفاهیم عمیقی مانند، تغییر، حرکت مرگ، سودمند بودن، معنای زندگی، اتحاد، غم و شادی است.

 

کاربردها و فعالیت ها

خلاصه ی داستان
در آن تابستانی که مادر بزرگ برای سالی ۵ عروسک کاغذی درست کرد تا او را سرگرم کند، هیچ یک از آن دو فکر نمی کردند که این عروسک ها چه ماجراهایی خواهند آفرید. آن ها دست در دست یکدیگر با وزش باد وارد زندگی  نجات دهندگان شان می شوند، برای شان خوشبختی و شانس به همراه می آورند و سپس از زندگی آن ها بیرون می روند. آلفا، نام اولین خواهر است که دیگر عروسک ها را در این سفرهای ماجراجویانه رهبری می‌کند. اگرچه این ۵ خواهر با یکدیگر تفاوت دارند، هیچ کدام نمی توانند بدون وجود دیگری زندگی کنند. در واقع آن ها با هم این مجموعه را تشکیل می دهند. یک هنرمند، شاعر، دانش آموز شیمی و ۲ دختر کوچک این خواهران را نقاشی کردند و زندگی خود را تغییر دادند.

نوع نگارش
داستان ماجراجویانه ی این ۵ خواهر از زبان سوم شخص روایت می شود. توصیف های زیبا همراه با جمله ها و شعر های جادویی، خواننده را با خود با وزش نسیم ملایم در طول سفر‌های خیالی این داستان به جلو می‌برد. پیچ و خم های داستان به خواننده حس خشنودی و نزدیکی با شخصیت های رمان را منتقل می کند.

کار با داستان
 با این رمان می توان در بیش از سه جلسه ی آموزشی و سه جلسه ی مستقل داستان خوانی کار کرد. نشست کتابخوانی با سهیم شدن دانش آموزان در احساسات و اندیشه های یکدیگر درباره ی آن چه خواهند خواند، آغاز می شود. می توان  اندیشه های تازه و پرسش ها را مطرح کرد و فرصت هایی فراهم آورد تا از راه فعالیت های فردی و گروهی اطلاعات بیش تری به دست آورند. نشست ها باید به گونه ای برگزار شوند که به دانش‌آموزان انگیزه بدهند و آن ها را به  مشارکت در بحث تشویق کنند. فعالیت های پیش از خواندن و پرسش ها باید به گونه ای باشند که کودکان را به ارائه ی اطلاعات بیش تر و اثبات کردن پاسخ هایشان برانگیزاند .

نشست اول داستان خوانی- پیش ازآغازخواندن
معرفی رمان، بررسی تصویر روی جلد
بحث در باره ی اهمیت عنوان و تصویر
•    چه چیز هایی درباره ی عروسک های کاغذی می دانیم؟ آیا می دانیم چگونه درست می‌شوند؟ اگر نمی دانیم، از کجا می توانیم این کار را یاد بگیریم؟ به جز عروسک ها، می توانیم چه شکل های دیگری را همانند این عروسک ها به شکل زنجیر درست کنیم؟
آشنایی با نویسنده
•     به فهرست کتاب هایی که از مارگارت ماهی به فارسی برگردانده شده است، نگاهی بیندازید. تاکنون چند جلد از آن‌ها را مطالعه کرده اید؟ به کدام یک از آن ها بیش تر علاقه دارید؟ چرا؟
فصل اول و دوم کتاب را، در حالی که دانش‌‌آموزان از روی کتاب خود متن را دنبال می‌کنند، با صدای بلند بخوانید.
•    فکر می‌کنید چرا نویسنده برای فصل اول کتابش، عنوان "صداهای اسرارآمیز" را انتخاب کرده است؟
•    زمانی که سالی متوجه شد نمی‌تواند عروسک ها را کامل کند، چه احساسی داشت؟ چرا او از درست کردن عروسک های بیش ترخودداری کرد؟
•    اگر شما بودید چه کار می کردید؟
   
تا پایان فصل ششم بخوانید

نشست دوم داستان خوانی- در طول خواندن داستان
•    آلفا خوشحال است که دنیا جای خطرناکی است. منظور الفا از این که می گوید "هورا دنیای پر خطری است! چه بهتر که پرخطر است"، چیست؟ این جمله در ذهن شما چه تصوری از آلفا ایجاد می کند؟ آیا دنیای شما با این توصیف آلفا سازگار است؟ آیا شما کارهای هیجان انگیز و خطرناک انجام می دهید؟ چه نوع کارهایی؟
•    یک هم گروهی انتخاب کنید و چشمش را ببندید. بگذارید او، اول آرام و سپس تند‌تر ‌در اطراف حرکت کند (حواس تان به او باشد) حالا جای تان را تغییر دهید.  زمانی که فردی را دنبال می کنید در حالی که نمی دانید به کجا می‌روید، چه احساسی دارید؟ درباره ی حس خود بنویسید.
 یک گروه پنج نفره تشکیل دهید و مانند شخصیت های داستان، دست های همدیگر را بگیرید و چشم‌های ۴ نفر را ببندید. زمانی که وسط آن ها ایستاده اید، چه احساسی دارید؟ اگر در پایان زنجیره ایستاده اید چه طور؟ اگر  تنها کسی باشید که می تواند ببیند و بقیه را راهنمایی کند، چه احساسی به شما دست می دهد؟ به نظر شما یک راهنما باید چه کارهایی انجام دهد تا دیگران احساس امنیت کنند؟
•    جدول را برای ۵ خواهر به شکل زیر پر کنید. با دست یابی به اطلاعات بیش تر درباره ی هر کدام، آن ها را به جدول بیفزایید.
•    به تصویر خوک در صفحه ی ۳۲ نگاه کنید. آیا شما هم با نظر کاتابل درباره ی خوک که بدجنس و عصبانی به نظر می‌رسد، موافق هستید؟ چرا؟ چگونه می‌توانید چهره ی آن را تغییر دهید تا خوشحال و خوب به نظر برسد؟

تا پایان فصل دهم بخوانید

 نشست سوم کتاب خوانی- در طول خواندن داستان
•    آلفا، کاتابل و الودی هر کدام جزیره را به شکلی متفاوت می بینند. درباره ی این نگرش های متفاوت بنویسید. چرا نگاه آن ها با هم فرق می کند؟
•    ماریون را چگونه توصیف می کنید؟ آیا فردی شبیه به او می‌شناسید؟ آیا فکر می‌کنید سیمون به او تلفن می کند؟ چرا؟
•    نام الودی را به جدول ۵ خواهر اضافه کنید

تا پایان داستان بخوانید

نشست چهارم کتاب خوانی- پس از خواندن داستان
•    "پیوند کوالانسی" آیا چنین چیزی وجود دارد؟ آنچه را که در رابطه با پیوند کوالانسی می دانید، بیان کنید؟ واژگان کلیدی را که برای پیدا کردن اطلاعات در رابطه با این پیوند در اینترنت یا دایره المعارف به کار می برید، یادداشت کنید.
•    توصیفی ساده از پیوند کوالانسی که برای یک کودک پنج ساله آسان فهم ‌باشد، بنویسید.
•    اگر قرار بود شما به یکی از این خواهران بسته شده باشید، کدام را انتخاب می کردید؟ چرا؟ اگر دو انتخاب داشتید، کدام ۲خواهر از این ۵ خواهر را انتخاب می کردید؟ علت را توضیح دهید؟
•    چرا الیویا خواهران خود را در قایق گذاشت؟ فکر می کنید، چه اتفاقی برای آن‌ها می‌افتد؟ چه پایانی برای داستان انتخاب می کنید؟ چرا؟ آیا پایان شما شاد است یا غم انگیز؟ چرا؟
•    ایکاسیا و زمیرا را به جدول اضافه کنید.

 

 فعالیت های بعدی، استفاده از متن داستان

زبان دیداری
•    کاغذ خواند: "تغییر! تغییر!"  توصیف زندگی کاغذ را در صفحه ی ۵۲ بخوانید. در قالب یک نمودار، چرخه ی زندگی کاغذ را بکشید و تغییرهایی را که روی آن  انجام می گیرند، مشخص کنید.
زبان نوشتاری
•     دستور ساخت زنجیره ی عروسک های کاغذی را به طور کامل بنویسید و با یک نمودار، گام های ساخت آن ها را توضیح دهید.
•     به این ۵ خواهر، عروسک دیگری اضافه کنید. تمامی ویژگی های شخصیتی آن ها را به طور کامل بنویسید. عروسک خود را نقاشی کنید.


                 

 

برگردان: تارا رضا پور

Teacher Notes: Trish Webb 1999
 

عضویت در کانال تلگرام