آموزش الفبا با حیوانات الفبایی: نقدی بر مجموعه کتاب الفباورزی با کاکاکلاغه

آموزش الفبا با حیوانات الفبایی: نقدی بر مجموعه کتاب الفباورزی با کاکاکلاغه
نویسنده: 
ستاره تراب زاده

بسته کتاب الف باورزی با کاکاکلاغه مجموعه ای است که جهت آموزش الفبای فارسی، با پژوهش محمد هادی محمدی پدید آمده است. تصویرگری و هم چنین طراحی گرافیک آن را حدیثه قربان بر عهده داشته است. محمدهادی محمدی در طی دهه اخیر آثار ارزشمندی را جهت آموزش کودکان و به ویژه کودکان خردسال تآلیف نموده است. در مجموعه حاضر بخش پژوهشی اثر، از اهمیت بسیار بالایی در محتوا و ساختار اثر برخوردار است. راهنمای این مجموعه به نام کتاب راه‌نمای الفبا ورزی، علاوه بر بیان ویژگی‌های این مجموعه، اطلاعات تئوریکی را درباره کودک و آموزش او در اختیار والدین و مربین قرار می دهد.

خرید کتاب آموزش الفبا با حیوانات الفبایی

از آن جا که کتاب های الفبا جزء کتاب های تصویری محسوب می گردند و پیوند متن و تصویر مبنای پیدایش این آثار است، در این نوشته، تصاویر و متن کتاب هر دو و در ارتباط با یکدیگر مورد بررسی قرار می گیرند. آن چه در این نوشته مورد بحث است، این آست که آیا برخورد تصویرگر با این کتاب، به عنوان یک کتاب تصویری که با هدف آموزش پدید آمده، بوده یا از تصاویر به عنوان عناصری تزئینی، بهره گرفته است؟ پیش از آن به بررسی تعاریف و نظراتی که تعدادی از پژوهشگران ادبیات کودک درباره کتاب های الفباآموز ارائه کرده اند و سپس به پیشینه تولید این کتاب ها در ایران می پردازیم.

تعریف کتاب های الفبا آموز
ثریا قزل ایاق درباره کتاب های الفبا چنین می گوید: "کتاب های الفبا یکی دیگر از انواع کتابهای تصویری به شمار می آیند که هدفشان آموزش الفبا نیست، بلکه کودکانی را که آماده می شوند تا به مدرسه بروند با صداها، حرکتها و شکل حروف آشنا می کنند." (قزل ایاغ، ١٣٨٣، ٣٠١).
زهره قایینی درباره این گونه کتاب های تصویری معتقد است که این کتاب‌ها به هدف آموزش الفبا پدید‌آمده‌اند: "در این کتاب ها، تصویر کمک می کند تا کودکان حروف را به تنهایی یا در میان واژه شناسایی کنند و دایره واژگانشان گسترش یابد. هر حرف همراه با یک واژه و یک یا چند تصویر شناسانده می شود. تصویرها اشیا و یا جانورانی را معرفی می کنند که نام‌ شان با آن حرف آغاز می شود" (قایینی، ١٣٩٠، ٣۴١).
دنا نورتن درباره کتاب های الفبا‌آموز چنین بیان داشته: "سال هاست که الفبا‌آموزها به کودکان کمک می کنند تا اشیای آشنا، حروف و صداها را شناسایی کنند. در الفبا‌آموزها از تصویر اشیایی استفاده می شوند که شناسایی آن ها برای کودکان خردسال آسان است و بیش از یک اسم عام ندارند."(نورتن، ٢/١٣٨٢، ١٩۵).

پیشینه کتاب های الفبا‌آموز در ایران
تولید کتاب های الفباآموز محدود به چند دهه اخیر نیست. تولید این گونه کتاب ها پیشینه ای طولانی در جهان و ایران دارد. در ایران" از میان نخستین الفباآموزهای تصویری می‌توان به کتاب «الف و بای مصور» مفتاح الملک (١٢۶۴ش.)، تصویرگر میرزا عباس نقاش، اشاره کرد که با کمک تصویر الفبا را به کودکان آموزش می دهد"(قایینی، ١٣٩٠، ٣۴١).
با آغاز فعالیت کانون پروش فکری در ایران، تولید انواع کتاب های کودک در ایران رشد یافت. در این دوره تصویرگران نه تنها در حوزه ادبیات داستانی بلکه در زمینه های مختلف به خلق اثر می پرداختند. یکی از بهترین نمونه کتاب های کار شده در این دوران کتاب الفباآموز دو جلدی آ اول الفباست، اثر نورالدین زرین کلک است. این کتاب به لحاظ ریتم ساده و دلنشین شعرها و هم چنین خلاقیت به کار رفته در تصاویر، اثری منحصر به فرد محسوب می شود.

از جمله دیگر کتاب هایی که در این دوره در کانون تولید شده و به عنوان کتاب الفبا کاربرد دارد، کتاب مازن است. در این کتاب صفحات به شکل افقی و به طور مساوی تقسیم شده اند و در بخش بالایی صفحه بخش بالای پیکر یک حیوان کار شده و در بخش پایین، پایین آن پیکره. با ورق زدن صفحات بخش بالایی بدن یک حیوان درست بر روی بخش پایینی حیوانی دیگر قرار می گیرد و به این شکل یک حیوان تخیلی پدید می آید. تصویرگر هم‌چنین با نوشتن حروف اول اسم هر حیوان در بخش بالایی و حروف پایانی اسم در بخش پایینی، با ترکیب اسم های دو حیوان، واژگانی ترکیبی و خلاقانه آفریده است.

در سال های اخیر کانون پرورش فکری، مجموعه کتاب الفبا آموزی به نام بازی با آوا، بازی با الفبا اثر زهره پریرخ منتشر کرده است. این کتاب از جمله معدود کتاب های الفباآموزیست که در طی سال ها اخیر توسط یک نشر معتبر به چاپ رسیده است. تصاویر این کتاب سه جلدی از هماهنگی و انسجام بصری برخوردار نیستند و نوعی پراکندی در آن‌ها به چشم میخورد. در طی سال های اخیر تولید بسته های آموزش الفبا به کودکان بسیار رواج یافته که متأسفانه بخش عمده آن ها کپی هایی ناقص از نمونه های خارجی هستند، که با رویکرد اقتصادی و با تبلیغات گسترده، در تیراژهای بالا تولید و وارد بازار می شوند.

بسته الفباورزی
در توصیف بخش های تشکیل دهنده این مجموعه و رویکرد آموزشی آن بر روی بسته این اثر، چنین آمده است:
"بسته الف باورزی با رویکرد آموزش خلاق کودک محور و به شیوه آوایی- رانشی Articulative-Phonics سامانه ی الف بای فارسی را به کودکان و بزرگ سالان می آموزد. در این شیوه آوای واکی و رانش گاه آن بدون کاربرد خواندن یا نوشتن آموزش داده می شود. در این بسته شما: کتاب خودواهای فارسی کتاب هم‌ واهای فارسی کتاب هم‌ واهای اوستایی و عربی کتاب راه‌نما و افزونه های الفبایی را دارید."

راه‌نمای الفبا ورزی
در کتاب راهنما پس توضیح درباره کتاب ها، مجموعه نماکارت ها و لوح الفبایی و کاربرد آن ها، به روش آموزش در این بسته پرداخته می شود. عناوینی که در این کتاب به آن‌ها پرداخته شده عبارتند از: «یادگیرندگان شنیداری، دیداری و دست ورزانه»، «توانایی شگرف کودکان ٢ تا ۶ساله در فراگیری زبان»، «نقش زبان در پیوند انسان ها»، «نقش مغز در ساخت آواها و سخن»، «چه اندم هایی در شنیدن و گفتن درگیر می‌شوند»، «دو گونه از رفتار زبانی»، «آموزش زبان دوم به کودکان»، «آمیخت زبان آموزی با بازی و سرگرمی»، «نقش آسیب‌زای رسانه ها در زبان آموزی به کودکان»، «ناهم گونی نقش خانواده در آموزش زبان به کودکان»، «کودک فضاهای خالی را دوست ندارد»، «بیداری زبانی در کودکان»، «انسان و تاریخ زبان گفتاری و نوشتاری»، «نشانه ها و زبان کودکان»، «نگاهی به شیوه های آموزشی سامانه ی الف بایی فارسی»، «در آموزش به شیوه آوایی-رانشی ( Articulative (Phonics چه راهی پیموده و چه سازه هایی برگرفته شده است»،«آمادگی برای شناخت نمادها و نشانه های پایه»، «از کاربرد صامت و مصوت و واکه و همخوان بپرهیزیم»، «دبیره های فارسی و نقش آن در آموزش زبان به کودکان خردسال»، «راندن یا تلفظ کردن کدام ساده تر است؟»، «واک های زبان فارسی»، «آشنایی کودکان با گردش های زبانی»، «راه‌نمای کارورزی ها»، «آموزشی برای لذت بردن و آرامش کودک»، «خواندن گفت و گویی»، «آمادگی برای خواندن»، «آمیخت واک های هم‌وا و خودوا»، «کارورزی با افزونه ها»، «بینگوی الف‌بایی»، پس از این بخش، عناوین «راه‌نمای واک‌های خودوای فارسی»، «راه‌نمای واک‌های هم وای فارسی»، «راه‌نمای واک‌های اوستایی و عربی»، «راه‌نمای رشد زبانی کودک»هستند که در آن ها به مباحثی مانند رانش گاه، کاربرد اندامی واک ها پرداخته شده است. این مباحث والدین را در استفاده هرچه بهتر از کتاب های این بسته یاری می دهد و هم چنین تمرین هایی عملی در این بخش ها تحت عنوان «کارورزی» برای کودکان ارائه شده است.

کتاب نخست: واک های خودوا ویژه‌ی کودکان ۴ تا ٧ ساله
در بخش آغازین این کتاب نیز با توجه به رویکرد پژوهشی مؤلف، به مباحث تئوریک و ارائه اطلاعاتی درباره شیوه ها و دستورهایی که بسته آموزشی در چارچوب آن ها منتشر شده و هم چنین کاربران این بسته پرداخته شده است. پس از آن دیدگاه پژوهشگرانی مانند نوآم چامسکی، الکساندر لوریا، مونتسوری و دیگران درباره مباحثی مانند«افزار فراگیری زبان در کودک»، «زبان کودک»، «دوره ی حساس یادگیری زبان در کودکان» مطرح می گردد.
پس از بخش آغازین که برای آشنایی بزرگسالان با کتاب و عملکرد آن آمده، بخشی که مربوط به کودک است آغاز می شود. برای هر واک سه بخش در نظر گرفته شده است. در اولین بخش یک شعر کوتاه ۴ سطری آمده است که در صفحه رو به روی آن، تصویر آن واک به شکل یک حیوان آمده است. در بخش دوم یعنی در دو صفحه بعدی، داستانی کوتاه با تصویری که روایتگر متن است، آورده شده است. تمام متن داستان در این صفحه رنگ آبی تیره دارند و واک مورد نظر در کلمات به رنگ قرمز هستند تا به آسانی قابل تشخیص باشند. بخش سوم یعنی دو صفحه بعد از داستان، بخشی است با عنوان «کارورزی و بازی های» واک، که در آن سوأل هایی درباره واک مورد نظر مطرح شده است.
تصویرگر این کتاب با استفاده از تکنیک دیجیتال و طراحی تصاویری ساده توانسته با توجه به عملکرد کتاب، به خوبی بین متن داستان ها و تصاویر، پیوند برقرار کند. بهره گیری از سفیدخوانی،‌ ترکیب بندی های ساده، پرهیز از جزئیات پردازی و المان های اضافی از جمله ویژگی های مشترک کلیه تصاویر داستان های این مجموعه ست. هم چنین تصویرگر به خوبی توانسته با ترکیب یک حیوان در پیکره یک حرف، تصویری بیافریند که هم ویژگی های حیوان مورد نظر را داراست و هم آن واک را به دور از هر گونه پیچیدگی و ابهام نمایش می دهد.
اولین واکی که در این کتاب به آن پرداخته شده « آ» است، که از «آهو» برای نمایش آن استفاده شده است. پرهیز از جزئیات پردازی و همین طور طراحی پیکره آهو در یک ساختار خطی عمود ساده، کاراکتر این واک را بسیار کودکانه و در ضمن قابل درک ساخته است. استفاده از یک رنگ غالب و پالت رنگی محدود نیز در این امر بسیار مؤثر عمل کرده است.

واک بعدی که در این کتاب آمده، واک « ای» است. حیوانی که به عنوان کاراکتر این واک در نظر گرفته شده، پرنده ای به نام ایمو است. تصویر این حیوان شبیه به شترمرغ است. در تصویری که تصویرگر برای این واک طراحی کرده است، شکل حرف و پیکره حیوانی در ترکیبی متناسب و زیبا هم‌نشین شده اند. گویی این تصویر، تصویری ساده و کودکانه از یک پرنده است. این در حالی است که به فرم نوشتاری این واک نیز هیچ آسیبی نرسیده و دخل و تصرف نامناسبی در آن انجام نگرفته است.

نکته ای که در ارتباط با این واک قابل بحث به نظر می‌رسد، در نظر گرفتن مرغ ایمو به عنوان کاراکتر این واک است. ایمو پرنده‌ای است که نه تنها برای کودکان، بلکه برای بزرگسالان نیز ناآشناست. آشنا نبودن با نام و تصویر این پرنده ممکن است مانع ایجاد پیوند کودک با نمادی که برای این واک در نظر گرفته شده است، شود. نکته مثبت در این زمینه تصویر ملموس و در عین حال ساده‌ای است که تصویرگر از این حیوان ارائه کرده است. تصویری که برای بخش داستانی در نظر گرفته شده است مانند دیگر تصاویر کتاب طراحی و ترکیب بندی ساده دارد و در آن از فرم ها و عناصر محدود استفاده شده است.
اورانگوتان حیوانی است که برای کاراکتر واک «او» در نظر گرفته شد است. در تصویر این حیوان تصویرگر از دایره‌ی بالای «و» به عنوان سر اورانگوتان و از منحنی بخش پائین آن به عنوان پیکره اورانگوتان استفاده کرده است. مهم‌ترین ویژگی که در شخصیت پردازی این کاراکتر به چشم می خورد، شیطنت و جنب و جوشی است که ویژگی ذاتی این حیوان است. تصویرگر توانسته بدون استفاده از عناصر اضافی و به شکلی ساده، این ویژگی‌ها را در کاراکتر ایجاد کند، که همین امر سبب می گردد کودک با تصویری که برای این واک طراحی شده است ارتباط برقرار کند و این تصویر در ذهن او ماندگار شود.

واک بعدی در این کتاب، واک «اَ» است که برای شخصیت‌پردازی آن، اسب در نظر گرفته شده است. نکته‌ای که در شخصیت پردازی این حیوان جلب توجه می کند، شباهت این کاراکتر به اُلاغ است. در شخصیت پردازی این حیوان تصویرگر تلاش کرده، طنز کودکانه‌ای را به نمایش گزارد، اما دفورماسیون بیش از حد چهره و پیکره، بدون در نظر گرفتن ویژگی های فیزیکی اسب، باعث تشابه این کاراکتر به اُلاغ شده است. در تصویری که برای بخش داستانی در نظر گرفته شده، با تعدیل دفورماسیون به ویژه در چهره، کاراکتر بیشتر ویژگی‌های فیزیکی اسب را کسب کرده است.

واک بعدی واک «اِ» است که پرنده‌ای به نام الیکایی برای کاراکتر آن در نظر گرفته شده است. نام این پرنده، مانند نام ایمو ناآشناست. در این تصویر نیز تصویرگر توانسته تصویری ملموس و در عین حال ساده ارائه دهد. آخرین واکی که در این کتاب آمده، واک «اُ» است.

برای تصویر این واک کاراکتر اُلاغ در نظر گرفته شده است. طنز و سادگی دفورماسیون از جمله ویژگی های این کاراکتر است.

کتاب دوم: واک های هم‌وای فارسی ویژه‌ی کودکان ۴ تا ٧ ساله
واک‌هایی که در این کتاب تحت عنوان هم‌واهای فارسی آمده‌اند عبارتند از واک‌های ب، پ، م، ف، و، ت، د، س، ز، ش، ژ، ل، ر، ن، چ، ج، ی، ک، خ، غ، ه. از آن‌جا که در این متن مجال پرداختن به تک تک این عناوین نیست تنها به تعدادی از آن‌ها می‌پردازیم.
یکی از واک هایی که در این کتاب به آن پرداخته شده است، واک «پ» است. حیوان در نظر گرفته شده برای این واک پنگوئن است. این کاراکتر در ترکیبی هنرمندانه با فرم واک «پ» شکل یافته است. با اینکه پیکره پنگوئن در راستای حرکت افقی «پ» شکل گرفته اما محل قرارگیری پا و بال‌های آن به خوبی به این کاراکتر تحرک بخشیده و آن را از حالت ایستایی خارج کرده است.

داستان مربوط به این واک درباره دوستی یک پینه‌دوز و پروانه و علاقه کاکا کلاغه به آن دو است. شخصیت پردازی در کاراکتر پینه‌دوز و پروانه، به تبعیت از ویژگی های حاکم بر تصاویر این مجموعه ساده و طنزآمیز کار شده اند. پالت رنگی محدود و سفیدخوانی همانند دیگر تصاویر کتاب از ویژگی‌های غالب این تصویر است. به طور مثال تصویرگر با پرهیز از هرگونه اضافه گویی، تنها با استفاده از پنج فرم منحنی به رنگ سبز، دشت پرگلی را که در متن به آن اشاره شده، تصویر کرده است.

یکی از شخصیت پردازی هایی که در کتاب دوم به خوبی با واک مورد نظر ترکیب شده «فیل» است. تصویرگر از خرطوم فیل برای نمایش حروف استفاده کرده است. حرکت روان خرطوم فیل به خوبی واک «ف» را تصویر کرده است. داستان این بخش از کتاب درباره یک روز برفی است که فیل به شکل ناخواسته به شاخه ای که طوطی بر آن لانه داشته می‌خورد. نکته منفی در این تصویر عدم نمایش فضای برفی ذکر شده در متن داستان است. کنش شخصیت ها در این تصویر به خوبی نمایش داه شده است.

واک بعدی که در میان تصاویر این کتاب با فرم واک مورد نظر به خوبی درآمیخته «د» است. حیوانی که برای این واک درنظر گرفته شده دارکوب است. سر دارکوب در بخش بالایی «د» قرار گرفته است و بدن دارکوب فرم «د» را تشکیل می دهد. در طراحی این واک، کل کاراکتر تصویری با استفاده از فرم پیکره حرف و بدون اضافه کردن عناصر و اجزای بزرگ و تأثیرگزار، شکل یافته است.

تصویری که برای بخش داستانی این واک کار شده، یکی از بهترین تصاویر این کتاب است. در این داستان کاکا کلاغه به کمک سوسمار می‌شتابد که دچار دندان درد شده است. کنش های این دو شخصیت در تصویر به خوبی فضای حاکم بر داستان را تصویر می‌کنند. دندان درد سوسمار با حالتی طنزگونه در چهره او نمایش داده شده است. در این تصویر نیز تنها کاراکترها هستند که داستان را تصویر می‌کنند.

کاراکتر شتر به عنوان کاراکتر واک «ش» در نظر گرفته شده است. توجه به ویژگی های فیزیکی شتر و بهره‌گیری از این ویژگی‌ها در نمایش این کاراکتر در ترکیب با حرف «ش» سبب گردیده مخاطب در اولین نگاه و حتی پیش از توجه به واک «ش» شتر را ببیند. تنها عناصری که به فرم پیکره «ش» اضافه شده، چهارپای شتر هستند و هم‌چنین سر شتر که در امتداد قوس «ش» آمده است.

کاراکتر حرف «ج» یکی دیگر از شخصیت هایی است که کاملاً هنرمندانه با حرف مورد نظر ترکیب شده اند. تصویرگر به سادگی و با قرار دادن طراحی سر جغد بر بالای بدنه واک «ج» این شخصیت را خلق کرده است. چشمان بسته جغد و نشان دادن جغد از نمای روب رو در حالت نشسته، کاملاً یادآور کاراکتر جغد است، که البته در این تصویر به شکلی کودکانه و با ساده ترین فرم ها تصویر شده است.

کتاب سوم: واک های هم‌وای اوستایی و عربی ویژه‌ی کودکان ۴ تا ٧ ساله
در این کتاب چنان‌چه در عنوان آن نیز به چشم می‌خورد به واک هایی در زبان عربی و اوستایی پرداخته شده که با زبان فارسی پیوند دارند. از این رو حیواناتی که به عنوان کاراکتر بیشتر واک‌ها در نظر گرفته شده اند، با نام عربی اشان آمده اند. مانند «ثور» به معنی گاو، ذِئب به معنی گرگ، «ضُبان» به معنی بزمجه، «ظَرِبان» به معنی راسو. واک هایی که در این کتاب آمده است عبارتند از: «ث»، «ذ»، «ص»، «ض»، «ط»، «ظ»، «ق»، «ع»، «ح».
تصاویر هر سه کتاب، ویژگی های تصویری مشترک دارند. تصاویر این کتاب نیز دارای ویژگی های تصاویر دو کتاب قبل هستند، که مهم ترین آن ها طنز تصویری و ساده بودن عناصر و فرم هاست. اولین واکی که در این کتاب آمده، واک «ث» و با کاراکتر «ثور» به معنی گاو است. در شخصیت‌پردازی این کاراکتر تصویرگر از فرم اصلی خود واک بهره گرفته و با اضافه کردن عناصری مانند سر، چهار پا و دم، پیکره گاو را شکل داده است. از مهم‌ترین ویژگی هایی که در کلیه کاراکترهای این مجموعه و به ویژه در این تصویر به چشم می‌خورد، تسلط تصویرگر در رعایت تناسبات بین پیکره واک و هم چنین عناصری است که به عنوان اجزای تشکیل دهنده شخصیت حیوانی به پیکره واک اضافه شده اند. عناصری مانند سم و دم حیوانات در تصاویر شخصیت‌های این مجموعه، در ابعادی تصویر شده اند که فرم واک مورد نظر به آسانی و بدون هیچ تلاشی دیده می‌شود. اهمیت به عملکرد کتاب به عنوان یک کتاب آموزشی از سوی تصویرگر و پرهیز از بازی‌های بصری و تکنیکی بی مورد، از عواملی است که در این تصاویر مسیر پیوند کتاب و مخاطب را سهل و غیرپیچیده ساخته است.

«ذَئب» که در زبان عربی به معنی گرگ است برای واک «ذ» آمده است. با طراحی پیکره گرگ در فرمی کشیده و در امتداد منحنی واک «ذ»، شخصیت «ذَئب» یا همان گرگ، در عین سادگی حرکتی شیطنت‌ آمیز پیدا کرده که یادآور شخصیت این حیوان در داستان های ادبیات کهن است. گویی این گرگ که در حرف «ذ» شکل یافته در حال ایفای نقش شخصیت یکی از این داستان‌ها است.

«ضُبان» به معنی بُزمجه از جمله کاراکترهای منحصر به فرد این مجموعه است که برای واک «ض» کار شده است. بهره گیری از رنگ قرمز و نمایش نمایش بافت پوست و پاهای این حیوان با طراحی ساده و ملموس از جمله ویژگی هایی هستند که این کاراکتر را در عین جذابیت، باورپذیر ساخته اند.

شخصیت طاووس که برای واک (ط) کار شده به لحاظ پالت رنگی با دیگر کاراکترهای این مجموعه متفاوت است. در این کاراکتر از مجموعه بیشتری از رنگ ها بهره گرفته شده که با ظاهر پررنگ و لعاب طاووس هم‌خوانی دارد و همین طور با کم‌ترین جزئیات‌پردازی و نمایش دم و تاج، بر ویژگی های ظاهری این پرنده تأکید شده است.

نتیجه گیری
در مجموعه حاضر، ما با اثری شایان توجه رو‌ به‌رو هستیم که در آن متن و تصویر به عنوان دو عنصر مکمل، در کنار هم، هم‌نشین شده‌اند. در این مجموعه، متن وتصویر در استای عملکرد کتاب به عنوان یک مجموعه الفباآموز هماهنگ با یکدیگر پیش رفته‌اند. مهم ترین ویژگی این مجموعه جامع بودن آن است، به شکلی که در این مجموعه مؤلف نه تنها به تفضیل به مباحث تئوری مورد نیاز والدین مربیان در ارتباط با موضوع آموزش الفبا به کودکان پرداخته، بلکه در بخش آموزشی کتاب از دو گونه ادبی شعر و داستان بهره‌گرفته و هم‌چنین تمرین ‌هایی را نیز برای کودکان ارائه کرده است.

از جمله ویژگی هایی که در تصاویر این کتاب به کار بسته شده می‌توان به، استفاده از پالت رنگی محدود، بهره‌گیری از فرم‌های ساده و به دور از جزئیات پردازی، پرهیز از کلیشه های تصویری و بهره‌گیری از سفیدخوانی اشاره کرد. تصاویر مربوط به بخش های داستانی کتاب، همگی شخصیت محور هستند و در تمامی تصاویر از استفاده از عناصر غیر بیانگر پرهیز شده است. تصاویر این مجموعه مانند تصاویر دیگر کتاب های تصویری از نقش بسیار مهمی در ایجاد پیوند با مخاطب و بیان داده های متن برخوردار هستند. در مجموعه این کتاب ها، تصویرگر توانسته به خوبی و با شناخت عملکرد کتاب به عنوان الفباآموز، تصاویری را خلق کند که در عین سادگی و پرهیز از جزئیات‌پردازی، فضای کودکانه‌ای را تصویر کرده و همراستا با اهداف آموزشی کتاب عمل می‌کنند.

منابع:
١- قزل ایاغ، ثریا، ادبیات کودکان و نوجوانان و ترویج خواندن، تهران: سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاهها (سمت)، ١٣٨٣.
٢- قایینی، زهره، تصویرگری کتاب‌های کودکان، تهران: مؤسسه‌ی فرهنگی هنری پژوهشی تاریخ ادبیات کودکان، ١٣٩٠.
٣- نورتن، دانا، شناخت ادبیات کودکان: گونه‌ها و کاربردها از روزن چشم کودک، ترجمه‌ی منصوره راعی [و دیگران]، جلد دوم، تهران: قلمرو، ١٣٨٢.

راهنما

عضویت در کانال تلگرام