معرفی
انجمن بینالمللی سوادآموزی (International Literacy Association) یک سازمان جهانی و حرفهای در حوزه سوادآموزی، آموزش خواندن و رشد مهارتهای زبانی است. این انجمن با آموزگاران، پژوهشگران، کتابداران، سیاستگذاران آموزشی و کنشگران سوادآموزی همکاری میکند تا کیفیت آموزش خواندن و نوشتن را در جهان بهبود دهد.
انجمن بینالمللی سوادآموزی بر این اصل تأکید دارد که سواد، حق بنیادین همه انسانهاست. از نگاه این نهاد، سواد فقط توانایی خواندن و نوشتن نیست، بلکه مجموعهای از مهارتها برای فهم متن، ارتباط، مشارکت اجتماعی، یادگیری مادامالعمر و حضور مؤثر در جهان امروز است.
این سازمان اکنون جایگزین نهادی است که پیشتر با نام انجمن بینالمللی خواندن (International Reading Association) شناخته میشد.
تاریخچه
ریشه انجمن بینالمللی سوادآموزی به انجمن بینالمللی خواندن بازمیگردد؛ نهادی که در میانه قرن بیستم برای تقویت آموزش خواندن و گسترش پژوهشهای مرتبط با خواندن شکل گرفت.
انجمن بینالمللی خواندن در دهههای فعالیت خود به یکی از مهمترین نهادهای تخصصی در آموزش خواندن تبدیل شد. این انجمن از راه برگزاری همایشها، انتشار نشریات علمی، ایجاد شبکههای حرفهای و حمایت از آموزگاران، در توسعه دانش خواندن نقش داشت.
در سال ۲۰۱۵، این نهاد نام خود را به انجمن بینالمللی سوادآموزی تغییر داد. این تغییر نام نشاندهنده دگرگونی نگاه جهانی به مفهوم سواد بود. خواندن همچنان در مرکز فعالیت انجمن باقی ماند، اما مفهوم سواد گستردهتر شد و نوشتن، سواد دیجیتال، سواد رسانهای، زبان، فرهنگ، عدالت آموزشی و یادگیری مادامالعمر را نیز دربر گرفت.
مأموریت
مأموریت انجمن بینالمللی سوادآموزی ارتقای سوادآموزی برای همه است. این انجمن میکوشد با پشتیبانی از آموزگاران و پژوهشگران، دسترسی به آموزش باکیفیت را افزایش دهد و شکافهای آموزشی را کاهش دهد.
محورهای مأموریت انجمن عبارتاند از:
- بهبود آموزش خواندن و نوشتن
- حمایت از پژوهشهای سوادآموزی
- توانمندسازی آموزگاران
- دفاع از حق دسترسی برابر به آموزش
- گسترش سوادآموزی در جوامع گوناگون
- پیوند دادن پژوهش، آموزش و سیاستگذاری
حوزههای فعالیت
آموزش خواندن و نوشتن
انجمن همچنان آموزش خواندن و نوشتن را از پایههای اصلی سواد میداند. منابع و برنامههای آن به آموزگاران کمک میکند تا روشهای مؤثرتر و پژوهشمحور برای آموزش زبان، خواندن و درک متن به کار ببرند.
رشد حرفهای آموزگاران
یکی از مهمترین کارکردهای انجمن، پشتیبانی از آموزگاران است. این پشتیبانی از راه همایشها، وبینارها، مقالهها، نشریات، شبکههای تخصصی و فرصتهای یادگیری حرفهای انجام میشود.
پژوهش و انتشار دانش
انجمن در انتشار پژوهشهای حوزه سوادآموزی نقش دارد. نشریات تخصصی وابسته به آن، محلی برای گفتوگوی علمی میان پژوهشگران و آموزگاران هستند.
از نشریات شناختهشده این حوزه میتوان به این دو عنوان اشاره کرد:
- پژوهشهای خواندن (Reading Research Quarterly)
- مجله خواندن نوجوانان و بزرگسالان (Journal of Adolescent & Adult Literacy)
عدالت آموزشی
انجمن بینالمللی سوادآموزی بر دسترسی برابر به فرصتهای سوادآموزی تأکید دارد. این موضوع بهویژه برای کودکانی اهمیت دارد که به دلیل فقر، زبان، مهاجرت، تبعیض، نبود منابع آموزشی یا زندگی در مناطق محروم، از آموزش باکیفیت دور میمانند.
همکاریهای جهانی
انجمن با شبکهای از اعضا، شعبهها و همکاران در کشورهای مختلف فعالیت میکند. این شبکه به تبادل تجربههای آموزشی، اجرای پروژههای منطقهای و گسترش همکاریهای بینالمللی کمک میکند.
برنامهها و نمونه فعالیتها
انجمن بینالمللی سوادآموزی افزون بر فعالیتهای علمی و حرفهای، در پروژههای جهانی نیز مشارکت داشته است. در وبسایت انجمن به برنامههایی در آفریقا اشاره شده است؛ از جمله پروژهای در سیرالئون که در فاصله سالهای ۲۰۱۲ تا ۲۰۱۵، با همکاری سازمان خدمات امدادی کاتولیک اجرا شد.
این پروژه در ۱۹۲ مدرسه در پنج منطقه استان کوینادگو انجام شد و هدف آن رسیدن به حدود ۳۰ هزار دانشآموز بود. در این برنامه، آموزگاران ارشد، مدیران مدرسه، ناظران آموزشی و اعضای هیئت علمی آموزش دیدند.
چرا تغییر نام مهم بود؟
تغییر نام از انجمن بینالمللی خواندن به انجمن بینالمللی سوادآموزی نشان داد که مفهوم سواد در جهان امروز گستردهتر از خواندن متن چاپی است.
سواد اکنون میتواند شامل این حوزهها باشد:
- خواندن
- نوشتن
- درک و تحلیل متن
- سواد دیجیتال
- سواد رسانهای
- سواد اطلاعاتی
- ارتباط چندزبانه
- تفکر انتقادی
- مشارکت اجتماعی
بنابراین نام جدید با مأموریت گستردهتر سازمان هماهنگتر است.
جایگاه انجمن
انجمن بینالمللی سوادآموزی یکی از نهادهای مهم جهانی در حوزه آموزش خواندن و سوادآموزی است. اهمیت آن در این است که میان سه حوزه پیوند برقرار میکند:
- پژوهش دانشگاهی
- تجربه آموزشی آموزگاران
- سیاستگذاری سوادآموزی
این انجمن بهجای تمرکز بر یک برنامه کوتاهمدت، بر ایجاد زیرساخت حرفهای و علمی برای آموزش خواندن و نوشتن کار میکند.
جمعبندی
انجمن بینالمللی سوادآموزی نهادی جهانی برای پشتیبانی از آموزش خواندن، نوشتن و گسترش سواد است. این سازمان ادامه انجمن بینالمللی خواندن است و تغییر نام آن نشان میدهد که نگاه جهانی به سواد، از مهارت خواندن فراتر رفته و به مجموعهای گسترده از تواناییهای زبانی، فرهنگی، دیجیتال و اجتماعی تبدیل شده است.
این انجمن با تکیه بر پژوهش، آموزش حرفهای، همکاری جهانی و دفاع از عدالت آموزشی، همچنان یکی از مرجعهای مهم در حوزه سوادآموزی در جهان به شمار میرود.
