مسابقه و نمایشگاه بین‌المللی «تصویر کتاب» مسکو

جایزه ها در جهان

زمان انتشار: 1405/05/07 - 16:07

(Image of the Book / Образ книги)

مسابقه و نمایشگاه بین‌المللی «تصویر کتاب» که در زبان روسی با نام «اوبراز کنیگی» (Образ книги) شناخته می‌شود، یکی از معتبرترین و تخصصی‌ترین رویدادهای سالانه‌ی جهان در حوزه‌ی تصویرگری و طراحی گرافیک کتاب است. این رویداد در سال ۲۰۰۸ میلادی توسط «آژانس فدرال مطبوعات و ارتباطات جمعی روسیه» (Federal Agency for Press and Mass Communications) و با همکاری «انجمن تصویرگران و طراحان کتاب مسکو» (Association of Book Illustrators and Designers at the Union of Artists of Moscow) بنیان‌گذاری شد.

این مسابقه که از سال ۲۰۱۷ جنبه‌ی بین‌المللی پیدا کرده، بستری ارزشمند برای معرفی هنرمندان حرفه‌ای و مستعد، ارتقای جایگاه هنر تصویرگری و تجلیل از نقش حیاتی طراحی بصری در نشر کتاب فراهم می‌آورد.

۱. بخش‌ها و دسته‌بندی‌های جوایز

مسابقه‌ی «تصویر کتاب» آثار ارسالی را در چند بخش تخصصی بررسی کرده و از برگزیدگان قدردانی می‌کند:

تصویرگری ادبیات داستانی (Best Fiction Illustration): ویژه تصویرگری برای کتاب‌های ادبیات داستانی کودک، نوجوان و بزرگسال.
تصویرگری ادبیات غیرداستانی (Best Non-Fiction Illustration): ویژه کتاب‌های علمی، تاریخی، آموزشی و مستند تصویری.
طراحی کتاب (Book Design): ارزیابی گرافیک کلی، آرایش صفحات، فونت و ساختار بصری کتاب.
نام‌های نو (New Names): بخش ویژه‌ی حمایت از هنرمندان جوان و نوظهور که برای نخستین‌بار در عرصه بین‌المللی فعالیت می‌کنند.
کتاب تصویرمحور (Author's Picture Book): پروژه‌های مستقل که در آن‌ها هنرمند هم‌زمان نویسنده و تصویرگر اثر است.
جایزه‌ی بزرگ (Grand Prix): عالی‌ترین جایزه‌ی رویداد که به کامل‌ترین و خلاقانه‌ترین پروژه سال اعطا می‌شود.

۲. شرایط حضور، داوری و زمان‌بندی

شرایط شرکت: حضور در این رویداد برای تمامی تصویرگران، طراحان گرافیک و ناشران از سراسر جهان آزاد است. ثبت‌نام و ارسال اولیه آثار معمولاً رایگان بوده و به صورت آنلاین انجام می‌شود.
شاخص‌های داوری: هیئت داوران متشکل از اساتید، طراحان و تصویرگران سرشناس بین‌المللی، آثار را بر اساس اصالت ایده، تسلط بر تکنیک‌های اجرایی، هماهنگی تصویر با متن و کیفیت کلی طراحی کتاب ارزیابی می‌کنند.
دوره اخیر و زمان‌بندی: نوزدهمین دوره‌ی این مسابقه در سال ۲۰۲۶ برگزار می‌شود. طبق فراخوان منتشرشده، مهلت ارسال آثار ۱۵ مه ۲۰۲۶ (۲۵ اردیبهشت ۱۴۰۵) اعلام شده است. نمایشگاه آثار برگزیده و مراسم اهدای جوایز معمولاً هم‌زمان با نمایشگاه‌های بین‌المللی کتاب مسکو در اوایل تابستان (ژوئن) برگزار می‌گردد.

۳. درخشش تصویرگران ایرانی

هنرمندان و تصویرگران ایرانی حضوری بسیار درخشان و مستمر در این مسابقه داشته‌اند. سبک‌های متنوع، استفاده از عناصر بومی در کنار تکنیک‌های مدرن و کیفیت بالای داستان‌گویی تصویری سبب شده است که هنرمندان ایرانی در دوره‌های مختلف، جوایز متعدد این رویداد از جمله دیپلم‌های افتخار و جوایز بخش‌های مختلف را به خود اختصاص دهند و آثارشان در کاتالوگ‌های رسمی مسابقه به ثبت برسد.

بخش مکمل: دوسالانه‌ی بین‌المللی طراحی گرافیک «زنبور طلایی» مسکو

(Golden Bee International Biennial of Graphic Design)

در کنار مسابقه‌ی «تصویر کتاب»، رویداد برجسته‌ی دیگری در شهر مسکو با نام «دوسالانه‌ی بین‌المللی طراحی گرافیک زنبور طلایی» برگزار می‌شود که حوزه‌ی تخصصی متفاوتی دارد. این رویداد که در سال ۱۹۹۲ میلادی بنیان‌گذاری شده، به‌طور ویژه بر طراحی گرافیک، پوستر، تایپوگرافی و ارتباطات بصری تمرکز دارد و با مسابقه‌ی «تصویر کتاب» که متمرکز بر تصویرگری و کتاب‌سازی است، متفاوت است.

ویژگی‌های اصلی دوسالانه‌ی زنبور طلایی:

تمرکز بر پوستر و تایپوگرافی: محبوب‌ترین بخش‌های این دوسالانه به طراحی پوستر (اجتماعی، فرهنگی و سیاسی) و ابداعات فونت و تایپوگرافی اختصاص دارد.
رسانه‌های نو و تعاملی: علاوه بر گرافیک چاپی، بخش‌هایی مانند طراحی موشن‌گرافیک، گرافیک محیطی و طراحی دیجیتال نیز در آن داوری می‌شوند.
حضور طراحان ایرانی: گرافیک و هنر پوستر ایران در دوسالانه زنبور طلایی عقبه‌ای بسیار درخشان دارد و طراحان مطرح ایرانی بارها موفق به دریافت جوایز اصلی و عضویت در هیئت داوران این دوسالانه شده‌اند.