مقاله ها و نوشته های ترویج خواندن و ادبیات کودکان

در زمانه‌ای که انسان‌ها در محاصره‌ی رسانه‌ها و بمباران اطلاعاتی هستند، کتاب فرصتی برای درنگ و اندیشیدن در اختیار مخاطبانش قرار می‌دهد. بنابراین لازم است از دوران کودکی فرزندان‌مان را با کتاب آشنا کنیم تا در میانه‌ی بازی‌های کامپیوتری و برنامه‌های تلویزیونی، فرصتی داشته باشند برای تمرین اندیشیدن، گفت‌وگو کردن، شنیدن نظرات دیگران و شناخت خود و احساسات خود. از این رو، کتاب خواندن به استقلال فکری کودکان کمک می‌کند.

برای ترویج کتابخوانی، خانواده نقش بسیار مهمی ایفا می‌کند. بعد از خانواده، مربیان و آموزگاران می‌توانند در علاقه‌مند کردن کودکان به کتابخوانی، نقش موثری داشته باشند.

انتخاب کتاب مناسب و باکیفیت، استفاده از روش‌های جذاب بلندخوانی، ایجاد فضای مناسب برای کتابخوانی و فعالیت‌های قبل و بعد از کتابخوانی، در ایجاد علاقه به کتاب در کودکان و نوجوانان بسیار مهم است.

در این صفحه، مقاله‌ها و نوشته‌هایی برای شما آورده‌ایم که می‌توانند در مسیر ترویج کتابخوانی، به شما کمک کند.

ترس، هیولایی در سایه‌ی دنیای کودکی
شب‌ها، در خانه‌ی ما، غول‌ها، اشباح و جادوگرها با هم جلسه می‌گذراند. شبحی دراز و بی‌قواره از یک سمت حرکت می‌کند، جادوگری سوار بر جارو در میانه‌ی هال می‌نشیند و غول پشمالوی خیلی گنده‌ای هم از توی کمد صداهای عجیب‌وغریبی از خودش درمی‌آورد… این‌ نمایش‌نامه‌ای است که هرشب دختر کوچولویم برایم تعریف می‌کند...
اریک کارل و موزه‌ای که به نام اوست
«اریک کارل» (زاده شده در ۲۵ ژوئن ۱۹۲۹)، نویسنده و تصویرگر کتاب‌های کودکان است. پرآوازه‌ترین کتاب او، «کرم گرسنه‌ی گرسنه» است که به بیش از سی زبان ترجمه شده و بیش از هفتاد ویک میلیون نسخه در سراسر جهان فروخته شده است. کارل، نقاشی را از هنگامی که پسری کم سن‌وسال بود، آغاز کرد. او در نیویورک به‌دنیا...
ساخت و اجرای کامی‌شی‌بای به زبان عربی
این مقاله درباره‌ی تجربه یک کتابدار از تبدیل کردن داستان‌های پریان ژاپنی به کامی‌شی‌بای و اجرای آن‌ها به زبان عربی برای کودکان عرب است. «سنت‌ها در داستان‌گویی به‌معنای اشتراک و انتقال آن‌ها به نسل‌ها و فرهنگ‌های دیگر است. این داستان‌نویس ژاپنی، با توجه به ارزش‌های فرهنگی کودکان عرب، راهی را برای...
تغییر برنامه ی کتاب خوانی در تابستان
یک رویکرد کتابخانه‌ای خواندن در تابستان فعالیّتی دوست داشتنی و پیش‌بینی شده می تواند باشد، اما گاهی سنتی نفرت‌انگیز در میان کتابداران، ... و برخی از بچه‌هاست، اما چرا؟ همواره در رویکرد سنتی «برنامه­ی خواندن در تابستان»  (SPR) به دنبال افزایش مشارکت افراد بوده­ایم بنابراین تلاش کردیم در این پژوهش...
ماریت تورن کویست، همراه همیشگی برنامه «با من بخوان»، برنده دوره نخست جایزه‌ی‌ی آی‌رید ۲۰۲۰
امسال «ماریت تورن کویست» (Marit Tornqvist) تصویرگر و نویسنده‌ی برجسته‌ی هلندی، به‌همراه «زی‌هو یونگ‌شین» از چین، دو دریافت‌کننده نخستین دوره‌ی «جایزه‌ی آی‌رید (IRead)» بودند. این جایزه را «بنیاد آی‌رید شنژن» با همکاری «دفتر بین‌المللی کتاب برای نسل جوان» (ایبی)، برای قدردانی از ترویجگران برجسته‌ی...
برندگان نخستین دوره‌ی جایزه‌ی ایبی آی‌رید
«جایزه‌ی ایبی آی‌رید» از سوی «بنیاد شن‌ژن آی‌رید» ودفتر بین المللی کتاب برای نسل جوان (ایبی) با هدف ترویج فرهنگ کتاب خوانی و با امید به گسترش آن در سراسر جهان بنیاد گذاشته شده است. هدف این جایزه، تشویق  افراد حقیقی، بنیادها و دولت‌ها به سرمایه‌گذاری در راه گسترش کتاب خوانی میان کودکان و همچنین...
برندگان سال ۲۰۲۰ جایزه هانس کریستین اندرسن
«جایزه هانس کریستین اندرسن» معتبرترین جایزه‌ی جهانی ادبیات کودک و نوجوان برای نویسندگان و تصویرگران است. این جایزه‌یِ دوسالانه از سوی «دفتر بین‌المللی کتاب برای نسل جوان» (IBBY)، به‌پاس یک عمر فعالیّتِ هنری به یک نویسنده و یک تصویرگر اهدا می‌شود که با مجموعه آثار و فعالیّت‌های‌شان تأثیر مهم و...
باشگاه کتاب هدف‌های توسعه پایدار خود را تشکیل دهید
هیجان باشگاه کتاب SDG را دارید و می‌خواهید برای خود باشگاهی ترتیب دهید تا بتوانید دور هم جمع شوید و درباره‌ی کتاب‌ها با هم گفت‌وگو کنید؟ عالی است! شاید این ایده‌ها برای شروع به شما کمک کنند: نام انتخاب کنید باشگاه کتاب SDG خود را نام‌گذاری کنید. نام انتخابی شما می‌تواند از یکی از هدف‌های توسعه‌ی...
رمان‌های تصویری برای کودکان و نوجوانان
مانند آن‌چه در کتاب‌های «کُمیک استریپ»[۱] می‌بینیم، «رمان‌های تصویری» نیز سرشار از تصویرهای دنباله‌دار هستند که در آن‌ها شمار محدودی نوشته نیز به‌کار رفته است. این کتاب‌ها برای خوانندگان جوان‌تر که گرایش چندانی به خواندن کتاب‌های معمولی و سُنتی ندارند، می‌تواند جذاب باشد. رمان‌های تصویری روش بسیار...
​کتاب و پرسشگری کودک
نگاهی به سه‌گانه «والد، فرزند، کتاب» و پیوند آن با پرسشگری کودکان یک کودکان خواهان کشف جهان پیرامون خود هستند، از این رو ذهنی سرشار از پرسش دارند. آن‌ها به بخشی از پرسش‌های‌شان به کمک تجربه‌های عملی مانند بازی، پاسخ می‌دهند. اما بخشی را نیز با والدین و مراقبین بزرگ‌سال خود در میان می‌گذارند. دو...
کودکان چگونه خواندن را می‌آموزند؟
بازی کار کودکان است. آن‌ها با بازی و تعامل، یاد می‌گیرند چگونه سخن بگویند، گوش کنند، بخوانند و بنویسند. درباره‌ی رفتارهای چشمگیر این خوانندگان مبتدی بخوانید و این که چگونه هریک از این رفتارها با خواندن و نوشتن مرتبط می‌شود. «کودک شما از چهار تا نُه سالگی، باید بر صد قاعده‌ی صداشناسی چیرگی پیدا کند...
بهره‌مندی از کتاب باکیفیت کودک در کلاس درس
راهکاری که برای همه دانش‌آموزان کلاس سودمند است آیا آخرین باری که غرق در خواندن کتابی باکیفیت بودید، به‌یاد دارید؟ گمان می‌کنم پاسخ این پرسش با توجه به درگیری‌های زندگی روزمره، جز این نباشد که مدّت زیادی از آخرین کتاب باکیفیتی که خوانده‌اید می‌گذرد. اما چه مدتی از آخرین باری که کتاب کودک خوانده‌اید...
خواندن کتاب‌های تصویری، جانشین منابع درسی ادبیات، بخش پایانی
پیش از مطالعه این مطلب بخش نخست و بخش دوم آن را مطالعه کنید محدودیت‌ها و فرصت‌های جامعه تفسیری سیپ بحث کوتاهی دربارهٔ توانش ادبی دارد و در آن به این واقعیت اشاره می‌کند که کودکان نیز از سوی قواعد جامعهٔ تفسیری‌شان محدود هستند. به نظر می‌رسد یک محدودیت مهم در خواندن کتاب تصویری - به‌عنوان یک اثر...
خواندن کتاب‌های تصویری، جانشین منابع درسی ادبیات، بخش دوم
پیش از مطالعه این مطلب بخش نخست آن را مطالعه کنید. خواندن کتاب‌های تصویری، جانشین منابع درسی ادبیات: برای کودکان چهار تا شش ساله و افزایش توانایی ادبی در آنان، بخش دوم آزمایش آموزشی آزمایش‌های آموزشی با هدف کارشناسی کردن روش‌های ویژهٔ یادگیری و بررسی روشمند آن‌ها در یک زمینهٔ ویژه، همراه با به‌...
​تقویت مهارت نوشتن به کمک خواندن
نوشتن از مهم‌ترین شیوه‌های بیان احساس، اندیشه و خواسته‌های آدمی است. این مهارت باید از کودکی و هم‌زمان با یادگیریِ مهارت خواندن به کودکان آموزش داده شود. نوشتن منجر به تقویت قوه‌ی تخیل، خیال‌ورزی و رویاسازی می‌شود. در روزگاری که خبرهای تلخ و ناگوار از همه‌سو آدمی را احاطه کرده است اهمیت خیال‌ورزیِ...
خواندن کتاب‌های تصویری، جانشین منابع درسی ادبیات، بخش نخست
خواندن کتاب‌های تصویری، جانشین منابع درسی ادبیات: برای کودکان چهار تا شش ساله و افزایش توانایی ادبی در آنان چکیده این مقاله به بررسی توانایی خواندنِ کتاب‌های تصویری از سوی برخی از خردسالان چهار تا شش ساله - که چنین کتاب‌هایی برای آنان در کلاس بلندخوانی می‌شود - می‌پردازد. فرایند این بررسی، به گزینش...
خواندن برای لذّت؛ بازنگری یک پژوهش، بخش پایانی
پیش از  خواندن این مقاله بخش‌ نخست، بخش دوم و بخش سوم آن را مطالعه کنید. ۴. از این پس در این مقاله خواندیم که خواندن برای لذّت، سودمندی‌های فراوانی دارد، و تشویق برای علاقه‌مندی بسیار و انگیزش درونی برای خواندن، هدف پسندیده‌ای است. در این بخش، واقعیت چشم‌گیر این است که اگر خواندن عادتی همیشگی شود،...
خواندن برای لذّت؛ بازنگری یک پژوهش، بخش سوم
برای مطالعه این مطلب بخش نخست و بخش دوم آن را بخوانید. ۳. کاوشی ژرف‌تر «خواندن یعنی پرواز؛ یعنی اوج گرفتن به‌سوی نقطه‌ای بهتر که تصوری از سرزمین، تاریخ، افراد گوناگون، باورها، تجربه‌های مشترک و فواید جست‌وجو ایجاد می‌کند.» (آ. سی. گری‌لینگ) معرفی انگیزش‌های خواندن چرا برخی از افراد برای لذّت بردن...
انعطاف پذیری عصبی با نگاه موردی به کتاب خوانی کودکان
یادداشتی درباره نقش کتاب خواندن در فربه‌ای مغز کودکان برای بسیاری از ما پیش آمده است که کاری را از فرط تکرار؛ بی آنکه درباره‌اش فکر کرده باشیم، به نحو احسن انجام داده‌ایم. آشناترین مثال، شاید رانندگی باشد. راننده ماهر در طول مسیر رانندگی به حرکات دست و پای خود نمی‌اندیشد. دلیل این نیندیشیدن در یکی...
خواندن برای لذّت؛ بازنگری یک پژوهش، بخش دوم
پیش از مطالعه این مطلب بخش نخست آن را مطالعه کنید. ۲. تا این‌جای داستان «آموزش و خواندن مدور هستند. هرچه فرد در یکی قوی‌تر باشد، در دیگری نیز پیشرفت بیش‌تری خواهد داشت.» (چال، ۱۹۹۶) سودمندی‌های خواندن برای لذّت علاقه‌مندی فراوانی برای خواندن در خواننده حرفه‌ای پدید می‌آید (ساناکور، ۲۰۰۲). اگرچه...