سایت کتابک
در این برگه، آخرین نوشتههای منتشرشده در پایگاه «کتابک؛ پنجرهای به جهان خواندن» به ترتیب تاریخ انتشار در دسترس شما قرار گرفتهاند. این نوشتهها شامل تازهترین مطالب در حوزهی ادبیات کودک، معرفی کتابهای جدید، مقالههای تخصصی دربارهی ترویج خواندن، تجربههای موفق کتابخوانی، گفتوگو با نویسندگان و کتابداران، گزارشهای رویدادها، و ایدههایی نو برای خانوادهها و مربیان است.
شما میتوانید از این بخش بهعنوان درگاه ورود به تازهترین محتوای کتابک بهره ببرید، با آخرین تحولات در دنیای ترویج خواندن آشنا شوید و در جریان برنامهها و پیشنهادهای نو در این زمینه قرار بگیرید. همچنین با جستوجو یا فیلتر کردن مطالب بر اساس موضوع، گروه سنی، یا نوع محتوا، دقیقاً به آنچه نیاز دارید دست پیدا کنید.
کتابدرمانی چیست؟
عبارت «کتابدرمانی» را نخستین بار «ساموئل کروترز»[1] در سال 1916 ابداع کرد و در مجلهی آتلانتیک دربارهی تکنیک گردهمآوردن افراد مضطرب با استفاده از کتاب نوشت. در سال 1937، از کتابدرمانی برای درمان بیماریهای روانی استفاده میشد.
فهرست:
مقدمه
فرهی زردشت
روان زردشت
تن زردشت
مقدمه
از روزی که اهریمن بدنهاد، نخستین بار به جهان هرمزد حمله برد، هرمزد تا سه هزار سال به ساختن و پرداختن جهان ما مشغول بود، و اهریمن از بیم پیروزی هرمزد و شکست خویش در قعر دوزخ مدهوش افتاده بود.
پدرم گفت:
- دورموش، پسرم، این سودای شهر رفتن که به سرت زده، بیا و محض رضای خدا فراموش کن، شهر مثل ده نیست. آگه وسط خیابون از تشنگی جون بدی هم هیچکسی پیدا نمیشه یه قطره آب بریزه تو حلقت.
ولی من به حرفهایش گوش ندادم و گفتم:
- آخه پدر، با هزار لیرهای که تو سال بهم میدی که نمیتونم زندگی کنم. بس که تو کوهستانها چوپونی کردم و گاو و گوسفندها رو پاییدم، چیزی نموده زنم رو که تو غار زندگی میکنه، از یاد ببرم.
پدرم با خشم گفت:
همهگیری کرونا اگرچه مدارس و بسیاری از فعالیتهای آموزشی را تعطیل کرد اما نتوانست کتابخوانی و علاقه به کتاب را متوقف کند. کودکان و نوجوانان علاقهمند به کتاب در استان کرمانشاه پس از ماهها دوری مدتی است که با بهتر شدن شرایط و زرد و آبی شدن وضعیت شیوع کرونا در بسیاری از شهرها و روستاها، به کتابخانهها بازگشتهاند.
بازی پازل
همیشه در پس بازیها و اسباببازیهایی که برای کودکان خود تهیه میکنیم، علمی نهفته است و پازل نیز از این قاعده مستثنی نیست. شما پس از حل یک مسئلهی چالشبرانگیز یا معمایی پیچیده، احساس رضایت میکنید. این رضایت همان چیزی است که ما را به یادگیری بیشتر درباره جهان پیرامون سوق میدهد و این حسی است که ما باید در کودکانمان پرورش دهیم.
مجموعه کتاب «تامی الاغه و دوستانش» در بردارنده چندین داستان، درباره مهارت زندگی کودکان است. این کتابها با روش یادگیری بصری، نگاشته شده است و شامل مهارتهای اجتماعی، بهداشتی و ایمنی، احساسی و شناختی است. تامی، یکی از شخصیت اصلی کتابهای مجموعه «تامی الاغه و دوستانش» است. تامی الاغه و دوستانش هر بار ماجرایی تازه را از سر میگذرانند.
«لطفا بگو لطفا»، «ای وای گم شدم»، «دوست تازه چه خوبه»، «با هم قلعه میسازیم»، «کی چه کاره است؟» ، «چه کفشهای مسخرهای»، «تامی بی ترمز»، «نوشتن چه خوبه»، «کره الاغ لجباز»، «به چپ، چپ! به راست، راست!»، «چی بخورم قوی بشم؟»، «باید تصمیم بگیری کامیل!» و «آلن تو میتوانی!» از کتابهای مجموعه کتاب «تامی الاغه و دوستانش» هستند.
فعالیتها به صورت کلی برای کتابهای مجموعه «تامی الاغه و دوستانش» نوشته شده است. متناسب با داستان هر کتاب میتوانید فعالیتهای پیشنهادی را به کار ببرید و مناسبسازی کنید.
در کتاب «آلن تو میتوانی!» از مجموعه کتاب «تامی الاغه و دوستانش» او میخواهد توپ را مانند دیگران بلند پرتاب کند اما اعتماد به نفسش را ندارد. دوستانش با همدلی و همراهی، به او کمک میکنند. او به یاد میآورد چقدر توانمند است بنابراین میتواند توپ را عالی پرتاب کند.
«شیرها از آمپول نمیترسند!» درباره تجربه شجاعت و خیالپردازی مولی است. او برای معاینه دورهای نزد پزشک میرود و دکتر معاینه پزشکی او را با داستانی لذتبخش همراه میکند.
«شیرها از آمپول نمیترسند!» درباره تجربه شجاعت و خیالپردازی مولی است. او برای معاینه دورهای نزد پزشک میرود و پزشک معاینه او را با داستانی لذتبخش همراه میکند.
موش کوچولو که هیچ چیز از دنیا را ندیده بود، نخستینبار که خطر کرد، اندوهگین شد. این داستان ماجرایی است که موش کوچولو برای مادرش بازگو کرده است:
پیشدرآمد:
محمود کیانوش یکی دیگر از پیشگامان ادبیات کودکان، در سدهای که به دنیا آمده بود، از دنیا رفت. در سدهای که رو به پایان و چرخش به سده دیگر است، هر روز از شمار این کوشندگان کم و کم تر می شود. این قانون و جبر زندگی است و چاره ای جز پذیرش آن وجود ندارد.
باز زنبور عسل
صبح زود آمد خرید
هر کجای باغ را
شادمانه سر کشید
گفت: ای گلها سلام
باز هم مهمان رسید
بال زد هی بال زد
هی پرید و هی پرید
تاب خورد و آب خورد
از میان برگ بید
ناگهان در کنج باغ
غنچهای را باز دید
پر زد و رویش نشست
شیره آن را چشید
گفت: بهبه عالی است
شاد شد آن را خرید
بعد هم وزوز کنان
قاطر که مدت زیادی استراحت کرده و غذای بسیار خوبی نیز خورده بود، احساس قدرت میکرد و سرش را بالا گرفته بود و با غرور میخرامید.
قصهی آش نذری بیبیترنج
هنوز آفتاب نزده بود که خروس از توی باغ بنا گذاشت به قوقولی قوقو کردن و یک صبح دیگر توی روستا شروع شد. حالا وقت آن بود که بابارحیم و بیبیترنج از خواب بیدار شوند؛ حتمی مرغ و خروسِ توی مرغدانی منتظر بودند که کسی بیاید و به آنها دانه بدهد. مامانترنج چارقد سفیدش را سرش کرد و بابارحیم هم دستاری دور کمر خمیدهاش بست. بعد هر دو گیوههایشان را ور کشیدند و همانطور که با هم حرف میزدند، رفتند توی باغ.
بازی کردن برای کودک نوپا نوعی سرگرمی و البته ضرورتی مهم محسوب میشود. کودک برای رشد کردن و کشف و درک جهان پیرامونش به بازی نیاز دارد. کودکان را آزاد بگذارید تا بیهیچ قانون و توصیهای، افکارشان را بیان کنند و بازیهایی تازه ابداع نمایند.
یک ماهی و یک اردک
هر دو تو حوض کوچک
با هم شنا میکردن
وقتی که ما را دیدن
حیوونیا ترسیدن
ماهیه رفت زیر آب
اردک پرید تو آفتاب
یک روز خری در چراگاه میگشت که چند ملخ را دید. ملخها با خوشحالی روی علفها جیرجیر میکردند. خر با تعجب به آواز ملخها گوش کرد. آواز آنها آنقدر شاد بود که خر احساساتی شد و آرزو کرد کاش مانند ملخها بتواند بخواند.
کتابک، تنها نهاد ترویجگر مجازی کتاب کودکان و نوجوانان و ادبیات کودکان در ایران 12 ساله شد. 12 سال برای ماندگاری و پایداری چنین نهادی آن هم در ایران که به سبب اوضاع ناپایدار و شکننده اقتصادی که بزرگترین درگیری هر سازمانی تأمین منابع مالی بوده است، آسان به دست نیامده است. 12 در فرهنگ ایران، عدد پُربودگی یا کمال است؛ زیرا بر پایه فرهنگ مزدیسنایی نبرد اهورا و اهریمن در جهان، 12 هزار سال یا چهار فصل سه هزارساله به درازا میکشد، در پایان آن که سرفراز از این نبرد سخت بیرون میآید، اهورا و نیروهای اهورایی هستند.
«شعر کودک در ایران» عنوان کتابی است که محمود کیانوش، شاعر، نویسنده و پژوهشگر ایرانی در آن به بررسی وضعیت شعر کودک در ایران پرداخته و ضمن بیان دیدگاه انتقادی خود، مانیفستی برای شعر کودک ایران پدید آورده است. این کتاب برای اولین بار در سال ۱۳۵۲ در ایران انتشار یافته است. کیانوش این کتاب را به لیلی آهی، پروین دولت آبادی، توران میرهادی و خادمان ادبیات کودک در ایران تقدیم کرده است. چاپ سوم این کتاب از سوی نشر آگاه در ۳۵بخش صورتبندی شده و در زمستان سال ۱۳۷۹ در ۱۳۴ صفحه منتشر شده است.
کیانوش شناخت شعر کودک را جزیی از شناخت دنیای کودک میداند: «اگر شعر کودک جزئی از اجزای جهان کودک باشد، پیش از بحث درباره این جز، به جهان کودک باید نگریست که مجموعهای است از اجزا، ساخته از اجزا، اما با خصوصیاتی که دیگر همان خصوصیات اجزا نیست، خصوصیات مجموعه است و چیزی که این مجموعه را ممکن میدارد موجودیت کودک است.«