سازمان حفاظت از محیط زیست ایران اعلام کرده که حدود دو هزار گونه جانوری اعم از پستاندار، پرنده، خزنده، دوزیست و ماهی در ایران شناسایی شده است. از میان این جانوران تعدادی از آنها در وضعیت بحرانی (مثل یوزپلنگ ایرانی) و برخی دیگر در معرض خطر انقراض (مثل گوزن زرد ایرانی، وزغ کویری، گربه پالاس، تمساح پوزه کوتاه، گورخر ایرانی، هوبره، فک خزری) قرار دارند. برخی جانوران هم در گذشتهها در حیاتوحش ایران زندگی میکردند که متأسفانه با غفلت ما آدمها از بین رفتند و در یک کلام اکنون نسلشان منقرض شده است (مثل شیر ایرانی و ببر مازندران).
سایت کتابک
در این برگه، آخرین نوشتههای منتشرشده در پایگاه «کتابک؛ پنجرهای به جهان خواندن» به ترتیب تاریخ انتشار در دسترس شما قرار گرفتهاند. این نوشتهها شامل تازهترین مطالب در حوزهی ادبیات کودک، معرفی کتابهای جدید، مقالههای تخصصی دربارهی ترویج خواندن، تجربههای موفق کتابخوانی، گفتوگو با نویسندگان و کتابداران، گزارشهای رویدادها، و ایدههایی نو برای خانوادهها و مربیان است.
شما میتوانید از این بخش بهعنوان درگاه ورود به تازهترین محتوای کتابک بهره ببرید، با آخرین تحولات در دنیای ترویج خواندن آشنا شوید و در جریان برنامهها و پیشنهادهای نو در این زمینه قرار بگیرید. همچنین با جستوجو یا فیلتر کردن مطالب بر اساس موضوع، گروه سنی، یا نوع محتوا، دقیقاً به آنچه نیاز دارید دست پیدا کنید.
جمعه, ۲۱ آذر
«احمد شاملو» در سال ۱۳۰۴ ه.ش در تهران به دنیا آمد. پدرش افسر ارتش بود. به سبب مأموریتهای پدر، دوران کودکی و نوجوانیاش را در شهرهای مختلف مانند رشت، سمیرم، اصفهان، ایرانشهر و بیرجند گذراند. شاملو در سال ۱۳۵۱ برنامهی رادیویی برای کودکان و نوجوانان تهیه کرد. او در این برنامه، کودکان را به نوشتن و سرودن شعر تشویق کرد و مسابقهای برای انتخاب استعدادهای بهتر ترتیب داد. ضبط صفحه و نوار کاست صدای شاعر به کوشش «کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان» از تلاشهای دیگر احمد شاملو برای علاقهمند کردن کودکان به ادبیات بود.
پنجشنبه, ۲۰ آذر
۱۰ دسامبر برابر با ۱۹ آذر، به نام «روزجهانی حقوق جانوران» نامگذاری شده است. بسیاری از جانوران به دلیل شکارهای بیرویه، از بین بردن زیستگاه طبیعی آنها و طمع برخی انسانها از حق طبیعی زیستن محروم میشوند. کشتارهای بیرحمانهی جانوران در صنعت مد و پوشاک و بهرهوری نادرست از آنها در صنایع غذایی در برخی از کشورها، از دیگر نمونههای زیر پا گذاشتن حق طبیعی زیستن جانوران است.
در سال ۱۹۴۸، سازمان ملل متحد اعلامیه جهانی حقوق بشر را در ۱۰ دسامبر پس از شکنجههایی که در طول جنگ جهانی دوم در اردوگاههای کار اجباری توسط آلمان نازی به انسان ها انجام شد، تصویب کرد. پس از این، سازمانها، انجمنها و افراد از سرتاسر جهان خواستار تعمیم این اعلامیه به قلمرو حیوانات برای دفاع از حقوق حیوانات شدند. بنیانگذاران این روز اظهار داشتند از آنجایی که حیوانات نمیتوانند اعتراض کنند، رای دهند یا از خود دفاع کنند، این وظیفه انسان است که این کار را برای آنها انجام دهد. دهم دسامبر هدفمندانه به عنوان روز جهانی حقوق جانوران انتخاب شد تا همزمان با روز حقوق بشر، در یک روز باشد. از آن زمان، رویدادها، تظاهرات، و جمعآوری کمکهای مالی در سراسر جهان سازماندهی شدهاند تا واقعیت آزار و بهرهکشی از حیوانات را افشا کنند.
چهارشنبه, ۱۹ آذر
«[قطعه ذیل که یک پرده نمایش با موسیقی است چون برای کودکان تنظیم شده در ترجمه آن مخصوصاً از استعمال کلماتیکه دور از ذهن خردسالان است خودداری شده است].» این جملهها توضیحی است که مترجم ناشناس آن، در آغاز سند بهجا مانده از نخستین ترجمهی نمایشنامه تک پردهای برای کودکان به زبان فارسی، به نام «در عالم موسیقی»[1] نوشتهی «[آن ماری] مانژو»[2] آورده است. این نخستین نمایشنامهی ترجمه شده برای کودکان فارسی زبان است که در شمارهی یک و دو «مجله موسیقی»، و در آغاز سال 1318 خورشیدی چاپ و منتشر شده.
سه شنبه, ۱۸ آذر
تجربهای از کتابخانه «با من بخوان» در روستای قاسمآباد جیرفت
روایتها جهان ما را میسازند. آنچه نمیگوییم و نمیشنویم و نمیخوانیم، بیرون از جهانِ معنایی و تجربههای ما قرار میگیرد و ناشناخته میماند. چند نفر از ما روایتهای یک فرد توانیاب را شنیدهایم و به دردِ دلشان گوش دادهایم؟ چند نفرمان کتابهایی خواندهایم که شخصیتی توانیاب دارند؟ روایتهایی که وجود و حضور تفاوتها را بازمیگویند، از ما انسانهایی آگاه و روادار میسازند که به شرایط جامعهی خود حساس هستند و میکوشند گامی برای بهبود آن بردارند.
سه شنبه, ۱۸ آذر
حیوونا خیلی هستند
وحشی و اهلی هستند
گاو، بچهاش گوساله
بز، بچهاش بزغاله
گوسفند و میش و بره
میچرند توی دره
اسب و شتر تو صحرا
بار میبرند به هر جا
گنجشک و سار و بلبل
میرن رو شاخه گل
قناری و کبوتر
تو باغا میکشن پر
گوزن و فیل و آهو
شغال و گرگ و راسو
لاکپشت و مار و خرگوش
میمون و سنجاب و موش
روباه و شیر و پلنگ
حیوونای رنگارنگ
تو دشت و کوه و بیشه
پیدا میشن همیشه
سه شنبه, ۱۸ آذر
سه تا پرنده روی یک شاخهی زردرنگ نشستن و جیرجیر و جیکجیک کردن و پرهاشون رو نوک زدن و تمیز کردن.
اندرو توی لونهاش دراز کشید و لول خورد و وول خورد: «یک بالش تازه لازم دارم. این بالش دیگه کهنه و ناصاف شده.» خمیازه کشید و کشوقوس رفت: «من هم دیگه باید بلند شم. با این سروصدا و جیکجیک پرندهها نمیتونم بخوابم.» اندرو از لونهاش بیرون خزید و برای پیداکردن خردههای نون یا تکههای پنیر، دور آشپزخونه به راه افتاد. وقتی که به دنبال غذا حسابی به همه جا سر کشید، یک گوشه نشست و شکم پرشدهاش رو نوازش کرد.
دوشنبه, ۱۷ آذر
۱۶ آذر برابر با ۷ دسامبر «روز جهانی کامیشیبای» است. انجمن بینالمللی کامیشیبای ژاپن (IKAJA) از سال ۲۰۱۸ این روز را به نام روز جهانی کامیشیبای نامگذاری کرده است و در این روز از علاقهمندان در سراسر جهان دعوت میکند تا کامیشیبای اجرا کنند و به دوستداران آن در ژاپن و دنیا بپیوندند. کامیشیبای Kamishibai یا «کارتهای تصویری قصهگویی»، گونهای از قصهگویی دیداری است که از دههی ١٩٣٠ در ژاپن رواج یافت. کامی Kami در زبان ژاپنی به معنای کاغذ و شیبای Shibai به معنای نمایش است.
دوشنبه, ۱۷ آذر
جیمی روی یک برگ نشست، برگی به رنگ سبز تیره و بزرگتر از جیمی. برگ، از درختی نزدیک لونهٔ یک پرنده آویزون بود. جیمی گفت: «من میخوام پرواز کنم! کاش من هم یک پرنده بودم!»
یکشنبه, ۱۶ آذر
از «مجموعه کتاب بیدی» دو جلد «بیدی» و «بیدی و روز برفی» منتشر شده است. در این مجموعه با بیدی، دختر شاد و خلاقی آشنا میشویم که جهان را از دریچهی جدیدی میبیند، به دیگران کمک میکند و رنگ جدیدی به دنیای خشک و عبوس بزرگسالان میزند. در ادامه فعالیتهایی برای این کتابها پیشنهاد شده است.
یکشنبه, ۱۶ آذر
هوا تابستونی بود. پرندهها تو آسمون پرواز میکردن؛ جوجهها روی چمن به این طرف و اون طرف میدویدن و با یکدیگه و با گلهای شکفته بازی میکردن. دو تا مگس، برنارد و توماس، تصمیم گرفتن به جای این که مثل همیشه به سراغ آشغالدونی برن، قایمباشکبازی کنن. توماس نگاهی به دور و بر انداخت: «حالا کجا بازی کنیم؟ میخوای بریم توی باغ وحش و توی قفس حیوونا قایم بشیم …، یا یک کسی رو که اومده گردش، پیدا کنیم و توی غذاهاش خودمون رو قایم کنیم؟ اینجوری هم خیلی مزه میده!»
برنارد سرش رو تکون داد: «امروز نه. امروز یک کار دیگه بکنیم. امروز بریم به باغ گلها و اونجا بازی کنیم.»
یکشنبه, ۱۶ آذر
بزغالهای دارم که او
مانند آهو میدود
همراه من در سبزهها
این سو و آن سو میدود
با مهربانی میکشم
دست نوازش بر سرش
از پیش من او میرود
گاهی به سوی مادرش
بزغاله زیبای من
از شیر مادر میخورد
گاهی کنار مادرش
در باغ شبدر میخورد
با شادمانی صبحها
من میشوم مهمان او
زیرا که من هم میخورم
از شیر مارجان او
شنبه, ۱۵ آذر
همهگیری ویروس کرونا بسیاری از برنامهریزیها را دستخوش تغییر کرد. مانند برنامهی گروهی از آموزگاران منطقهی سیریک، در استان هرمزگان، که با شور و اشتیاق آمادهی اجرای برنامهی «با من بخوان» در سیریک و روستاهای مجاور بودند. این آموزگاران پس از تهیهی کتابها و بستههای آموزش خلاق سواد پایه در زمستان سال گذشته، پس از ماهها انتظار به سبب همهگیری بیماری کرونا، سرانجام توانستند با پشتیبانی یکی از نیکوکاران و پیگیری و تلاشهای خود در نخستین کارگاه مجازی ادبیات کودکان موسسه پژوهشی تاریخ ادبیات کودکان شرکت کنند.
شنبه, ۱۵ آذر
۴ دسامبر (۱۳ آذر) «روز جهانی یوزپلنگ»، گونهای در خطر جدی انقراض، نام گرفته است. یوزپلنگ (چیتا) سریعترین حیوان خشکیزی کرهی زمین، به کمک همهی مردم جهان برای مبارزه با خطر انقراض خود نیاز دارد. برپایه گزارشهای «موسسه حفاظت از یوزپلنگان» (CCF)، اکنون این گونهی آسیبپذیر، تنها در ۹ درصد از دامنهی زیستی خود در طول تاریخ، باقی مانده است. یوزپلنگ در قارهی آسیا با خطر بزرگی روبهروست؛ شمار باقیمانده از این جانور در قارهی آسیا، به کمتر از ۴۰ یوزپلنگ در کشور ایران محدود شده است.
شنبه, ۱۵ آذر
گاو قوی صحرام
عضو مفید روستام
شخم میزنم زمین را
جلگه و دشت و صحرا
دهقان که خسته میشه
راه میره توی بیشه
منم میرم تو صحرا
تو سبزهها، علفها
گاو ماده شیر میده
ماست میده پنیر میده
شیر اونو میدوشند
داغ میکنند مینوشند.
شنبه, ۱۵ آذر
«محله موشها» مجموعه کتابی درباره موشهای مختلف است، چالشها و حسهای آنها را به تصویر میکشد و به موضوعاتی مانند غلبه بر نگرانی و وابستگی، ارتباطهای نو، امید و پذیرش میپردازد. «ومبرلی نگران» و «کیف بنفش لیلی» از کتابهای این مجموعه هستند.
شنبه, ۱۵ آذر
داستان «ومبرلی نگران» از مجموعه کتاب «محله موشها» درباره نگرانی در کارهای روزانه، غلبه بر نگرانی و انجام کارهای تازه است.
شنبه, ۱۵ آذر
یکی از اون شبهای گرم و مرطوب تابستون بود. توی غار هانی خرسه، هوا گرمتر از بیرون بود. هانی نمیتونست بخوابه: لولید و چرخید؛ اما هوا خیلی گرم بود و نمیشد خوابید.
هانی رفت بیرون. امیدوار بود که نسیمی بوزه و خنکش کنه. روی یک تختهسنگ نشست و به آسمون تیره نگاه کرد. صدای جیرجیر جیرجیرکها و قورقور قورباغهها رو میشنید. ستارههای بسیاری توی آسمون میدرخشیدن. ماه هم کامل بود و تو آسمون، نورافشانی میکرد.
شنبه, ۱۵ آذر
اهمیت تصویر در درک عناصر ادبی
هرچه دانشآموزان در تصویر کردن عناصر داستان تواناتر شوند، درک آنها از داستان افزایش مییابد. این مقاله به این موضوع میپردازد که چگونه آموزگاران میتوانند با استفاده از رمانهای گرافیکی به افزایش درک دانشآموزان از عناصر ادبی کمک کنند.
پنجشنبه, ۱۳ آذر
«10 تا کاکلی» کتابی برای آموزش عددهای 1 تا 10 است. این کتاب عددآموز به کمک تصویر و شعر شمارش را به نونهالان میآموزد.
پنجشنبه, ۱۳ آذر
«10 تا کاکلی» کتابی برای آموزش عددهای 1 تا 10 است. این کتاب عددآموز به کمک تصویر و شعر شمارش را به نونهالان میآموزد.
چهارشنبه, ۱۲ آذر
چهارشنبه, ۱۲ آذر
اگرچه پژوهشهای اندکی دربارهی فواید استفاده از رمانهای گرافیکی انجام شده، اما بسیاری از پژوهشگران دریافتهاند که خواندن این متنهای چندجانبه، مهارتهای خواندن و زبانشناسی و درک مطلب را در دانشآموزان تقویت میکنند. رمانهای گرافیکی و کتابهای مصور، عناصر ادبی و دیداری را درهم میآمیزند که سبب تقویت مهارتهای درک دیداری و درک مطلب میشوند.
چهارشنبه, ۱۲ آذر
۱۲ آذر برابر با سوم دسامبر «روز جهانی افراد توانیاب» است. روز جهانی افراد توانیاب از سال ۱۹۹۲ هر سال با تمرکز بر موضوعی خاص برگزار میشود. هدف از نام گذاری روزی برای این افراد بالا بردن آگاهی عمومی درباره مسائل افراد توانیاب و پشتیبانی از عزت، حقوق و رفاه افراد توانیاب و همچنین بالا بردن آگاهی از دستاوردهای مشارکت افراد توانیاب در همه جنبههای سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی زندگی است.
