سایت کتابک

قصه‌ی آش نذری بی‌بی‌ترنج

هنوز آفتاب نزده بود که خروس از توی باغ بنا گذاشت به قوقولی قوقو کردن و یک صبح دیگر توی روستا شروع شد. حالا وقت آن بود که بابا‌رحیم و بی‌بی‌‌ترنج از خواب بیدار شوند؛ حتمی مرغ‌ و خروسِ توی مرغ‌دانی منتظر بودند که کسی بیاید و به آن‌ها دانه بدهد. مامان‌ترنج چارقد سفیدش را سرش کرد و بابا‌رحیم هم دستاری دور کمر خمیده‌اش بست. بعد هر دو گیوه‌های‌شان را ور کشیدند و همان‌طور که با هم حرف می‌زدند، رفتند توی باغ.

بازی کردن برای کودک نوپا نوعی سرگرمی و البته ضرورتی مهم محسوب می‌شود. کودک برای رشد کردن و کشف و درک جهان پیرامونش به بازی نیاز دارد. کودکان را آزاد بگذارید تا بی‌هیچ قانون و توصیه‌ای، افکارشان را بیان کنند و بازی‌هایی تازه ابداع نمایند.

یک ماهی و یک اردک

هر دو تو حوض کوچک

با هم شنا می‌کردن

وقتی که ما را دیدن

حیوونیا ترسیدن

ماهیه رفت زیر آب

اردک پرید تو آفتاب

یک روز خری در چراگاه می‌گشت که چند ملخ را دید. ملخ‌ها با خوش‌حالی روی علف‌ها جیرجیر می‌کردند. خر با تعجب به آواز ملخ‌ها گوش کرد. آواز آن‌ها آن‌قدر شاد بود که خر احساساتی شد و آرزو کرد کاش مانند ملخ‌ها بتواند بخواند.

کتابک، تنها نهاد ترویجگر مجازی کتاب کودکان و نوجوانان و ادبیات کودکان در ایران 12 ساله شد. 12 سال برای ماندگاری و پایداری چنین نهادی آن هم در ایران که به سبب اوضاع ناپایدار و شکننده اقتصادی که بزرگترین درگیری هر سازمانی تأمین منابع مالی بوده است، آسان به دست نیامده است. 12 در فرهنگ ایران، عدد پُربودگی یا کمال است؛ زیرا بر پایه فرهنگ مزدیسنایی نبرد اهورا و اهریمن در جهان، 12 هزار سال یا چهار فصل سه هزارساله به درازا می‌کشد، در پایان آن که سرفراز از این نبرد سخت بیرون می‌آید، اهورا و نیروهای اهورایی هستند.

«شعر کودک در ایران» عنوان کتابی است که محمود کیانوش، شاعر، نویسنده و پژوهشگر ایرانی در آن به بررسی وضعیت شعر کودک در ایران پرداخته و ضمن بیان دیدگاه انتقادی خود، مانیفستی برای شعر کودک ایران پدید آورده است. این کتاب برای اولین بار در سال ۱۳۵۲ در ایران انتشار یافته است. کیانوش این کتاب را به لیلی آهی، پروین دولت آبادی، توران میرهادی و خادمان ادبیات کودک در ایران تقدیم کرده است. چاپ سوم این کتاب از سوی نشر آگاه در ۳۵‌بخش صورت‌بندی شده و در زمستان سال ۱۳۷۹ در ۱۳۴ صفحه منتشر شده است.

کیانوش شناخت شعر کودک را جزیی از شناخت دنیای کودک می‌داند: «اگر شعر کودک جزئی از اجزای جهان کودک باشد، پیش از بحث درباره این جز، به جهان کودک باید نگریست که مجموعه‌ای است از اجزا، ساخته از اجزا، اما با خصوصیاتی که دیگر همان خصوصیات اجزا نیست، خصوصیات مجموعه است و چیزی که این مجموعه را ممکن می‌دارد موجودیت کودک است.«

کبوتر ناز من

تنها نشسته

دلم براش می‌سوزه

پرش شکسته

به من نگاه می‌کنه

ساکت و خسته

مامان‌جون مهربون

بالشو بسته

کبوتر ناز من

خوب میشی فردا

دوباره پر می‌کشی

به آسمون‌ها

گرگ گرسنه به‌دنبال بزی بود که نوک صخره‌ای در حال جست وخیز بود، جایی که پنجه‌ی گرگ به آن نمی‌رسید.

نوسازی زبان در بستر بازنویسی وبازآفرینی در کارهای آذریزدی هنگامی به درستی روشن و شکافته می‌شود که مانند نمونه روایت‌هایی که از داستان «شیر و خرگوش»، داده شد، این بار همان روایت را در کار خود آذریزدی و در سنجش با روایت‌های پیشین از همین داستان بسنجیم.

مجموعه کتاب «بازی‌ها و رفتارهای کودکانه»، داستان‌هایی دل انگیز برای تقویت مهارت‌های زندگی در کودکان است. این کتاب‌ها مهارت خلاقیت، تخیل، حل مسئله و تنها بازی کردن در کودک را پرورش می‌دهد و حتی بزرگسالان را نیز با دنیای کودکان آشنا می‌سازد.

«آپولین راننده می‌شود»، «آپولین پزشک می‌شود» و «آپولین نمی‌خوابد» از کتاب‌های این مجموعه هستند.

«آپولین راننده می‌شود» از مجموعه کتاب «بازی‌ها و رفتارهای کودکانه» درباره خلاقیت و تخیل در بازی کردن است. آپولین با یک جعبه ماشین بازی می‌کند. وقتی هم چپ می‌کند. به تعمیر کار زنگ می‌زند تا ماشین را درست کند.

«اسباب‌بازی عزیزم» یکی از کتاب‌های مجموعه «فیلی و فیگی» است. دو شخصیتی که انگار هر چیز در داستان‌های‌شان بالا برود و پایین بیاید، یک چیز سر جایش می‌ماند و آن دوستی میان‌شان است. این‌بار آن‌چیزی که در میانه‌ داستان خیلی خیلی بالا می‌رود و بدجوری پایین می‌آید، اسباب‌بازی عزیز و جدید فیگی است. خب حتما خودتان می‌توانید حدس بزنید این پرتاب پر قدرت کار چه کسی بوده است؟ !

«اسباب‌بازی عزیزم!» یکی از کتاب‌های مجموعه ‌داستان‌های «فیلی و فیگی» است. در این قسمت فیلی پیشنهاد می‌دهد اسباب‌بازی جدید فیگی را به هوا پرت کنند! ولی اگر اسباب بازی جدید فیگی شکست چی؟ با هم قهر می‌کنند؟

وقتی کتاب «چتر» را باز می­‌کنی، می­فهمی که قرار نیست داستانی برای تو گفته شود بلکه این تو هستی که باید داستانت را بگویی. داستان‌­هایی که هر کدام از ما از کتاب «چتر» می‌گوییم شاید همگی کلیتی یکسان داشته باشند؛ اما هر فرد برای داستانش جزئیات و نگاه خودش را وارد می­‌کند و این‌جاست که نویسندگان و تصویرگران کتاب به خواننده آن، چه کودک و چه بزرگ اجازه خیال­‌پردازی و خلاقیت می‌­دهند.

روی جلد کتاب «چتر» سگ آویزان به چتر قرمزی را می‌بینیم که به زرافه­‌ای خیره شده ­است. پس حتما کتاب قرار است ما را به سفری برای دیدار جانوران زیبا ببرد.

 کتاب «آلوچه، گل بادام» در 200 صفحه از سوی انتشارات آرون منتشر شده است. تاکنون مجموعه‌ی مستقلی از ادبیات کودک و نوجوان تاجیکستان در ایران چاپ نشده بود و اولین‌بار است که یک مجموعه شعر کودکانه از «عبید رجب» شاعرکودک و نوجوان تاجیکستان از خط سریلیک به فارسی وارد بازار نشر ایران شده است.

در خانه‌ با هم بخوانیم!

سگ در آخوری که پُر از علف‌های خشک بود، خوابش بُرده بود. گله‌ی گاوهای خسته و گرسنه که از مزرعه برگشتند، سگ را بیدار کردند. سگ عصبانی شد و به گاو‌ها اجازه نداد به آخور نزدیک شوند و طوری دندان‌هایش را نشان می‌داد که انگار آخور پُر از گوشت و استخوان است!

زرد و گلی

رنگ به رنگ

سفید و سیاه

از همه رنگ

چرخ می‌زند

توی هوا

پروانه با بال قشنگ

یکی دو تا ده تا شدند

از روی شاخه پا شدند

پروانه‌ها ناز می‌کنند

بال‌هاشونو باز می‌کنند

بلند و آزاد و سبک

تو باغچه پرواز می‌کنند

روز چهارشنبه 17 دی 1399 دومین نشست مجازی کتابدارانِ «با من بخوان» برگزار شد. موضوع این نشستِ مجازی «ایمنی، امنیت و سلامت در کتابخانه‌ها» بود. در این نشست که نزدیک به دو ساعت به طول انجامید، کتابداران «با من بخوان» از سراسر کشور در فضای مجازی گرد هم آمدند و درباره‌ی اهمیت رعایت موارد ایمنی در کتابخانه‌ها به منظور پیشگیری از حوادث احتمالی و آموزش نکات ایمنی به کودکان گفت‌وگو کردند و آموختند.

کاری برجسته از یکی از نامدارترین نویسندگان ادبیات کودکان جهان، آسترید لیندگرن که در ضمن یکی از تاثیرگذارترین در حوزه ادبیات کودکان و فانتزی بوده است.

«همه می‌روند برای خواب» یکی از ده‌ها اثری است که آسترید برای کودکان آفرید. اما این اثر به سبب این که لالایی است، خود جایگاه ویژه‌ای بین مردم سوئد دارد.
همه می‌روند برای خواب، روایت گربه‌ای است که در یکی از شب‌های سوئدی که حال و هوای قطبی دارد و تاریکی دیر

برای دهه‌ها است که کودکان فارسی زبان یا کودکانی که زبان فارسی را می‌دانند، آثاری از هانس کریستین اندرسن نویسنده نامدار دانمارکی را می‌خوانند یا می‌شنوند. اما کم‌تر کودکی است که با زندگی او آشنا باشد. هانس کریستین آندرسن کجا به دنیا آمد؟ در کودکی زندگی‌اش چگونه گذشت؟ کجا آموزش دید، چه کارهایی کرد؟ پدرش یا پدربزرگ‌اش چه کاره بودند؟ چگونه نوشتن داستان‌های پریان را شروع کرد و در این راه چه دشواری‌هایی را پشت سر گذاشت؟ خودش چگونه مردی بود؟ روزها و سال‌ها را چگونه زیست؟

گویندگان اولیه‌ی قصه‌های عامیانه حرف‌های گنگ، نامفهوم و عجیب‌وغریب به زبان نمی‌آوردند و شنونده را به حیرت و تعجب وانمی‌داشتند. آن‌ها واقعیت را به زبانی بسیار ساده اما عمیق و لطیف بیان کرده‌اند و حتی یک واژه یا یک جمله را بیهوده و بی‌نتیجه نگفته‌اند. عده‌ی زیادی از مردم که به‌دست آوردن کوچک‌ترین موفقیت در زندگی برای آن‌ها از محالات روزگار بوده است، درهمراهی با قصه‌های عامیانه هر کار مشکل و حل نشدنی را با آمیختن به معجزه و کارهای شگفت، برای‌شان عملی می‌شد.

خرسی در جنگل به‌دنبال نشانه‌های روی درخت‌هایی بود که به زمین افتاده بودند، جایی که زنبورها در آن عسل مخفی کرده بودند.

جوجه پرطلایی

زرد و سرخ و حنایی

پرهات رنگارنگه

راه رفتنت قشنگه

ای جوجه قشنگم

جوجه رنگارنگم

حناییه سر تو

چه خوشگله پر تو