تقویم کودکان آلمان ۲۰۲۷ منتشر شده است و شعری از کتاب «شال‌گردنی با رنگ‌های تابستانی» سروده صفورا نیری با تصویرگری سلیمه باباخان برای ماه آوریل این تقویم انتخاب شده است. «شال‌گردنی با رنگ‌های تابستانی» در سال ۱۴۰۲ از سوی مؤسسه پژوهشی تاریخ ادبیات کودکان (کتاب‌تاک) منتشر شده است.

مقدمه

مقدمه

مایکل روزن (Michael Rosen)، شاعر، نویسنده و استاد برجسته ادبیات، یکی از نمادهای زنده فرهنگ بریتانیا و محبوب‌ترین چهره‌های ادبیات کودک جهان است. او در گفتگو با نشریه لندنی‌ها (Londonist)، با همان لحن صمیمی، آمیخته به طنز و ریتمیکِ همیشگی‌اش، درباره پیوند عمیق خود با شهر لندن، یادگیری زبان از دل خیابان‌ها، ماجرای الهام‌بخش شعر معروفی چون «کیک شکلاتی» و تجربه معجزه‌آسای زیستن پس از بیماری سخت خود گفتگو کرده است. در ادامه، این مصاحبه خواندنی را با ساختاری منظم و دسته‌بندی‌شده می‌خوانید.

مقدمه

خواندن و پیوند (Reach Out and Read) سازمانی غیرانتفاعی در ایالات متحده آمریکا است که کتاب‌خوانی را به بخشی از مراقبت‌های معمول پزشکی کودکان تبدیل کرده است. این سازمان با آموزش پزشکان و کارکنان سلامت، اهدای کتاب مناسب سن کودک و گفت‌وگو با والدین، خانواده‌ها را به خواندن مشترک و بلندخوانی روزانه تشویق می‌کند.

ایده بنیادین خواندن و پیوند ساده اما اثرگذار است: هر بار مراجعه کودک به پزشک می‌تواند فرصتی برای تقویت زبان، رابطه عاطفی و آمادگی او برای یادگیری باشد.

مقدمه

«خواننده جهانی» (Worldreader) یک سازمان غیرانتفاعی بین‌المللی است که با استفاده از فناوری دیجیتال، دسترسی کودکان و خانواده‌های کم‌برخوردار را به کتاب و منابع خواندنی افزایش می‌دهد. این سازمان مأموریت خود را با عبارت «کمک به خواندن جهان» بیان می‌کند و بر این باور است که هیچ کودکی نباید به دلیل فقر، محل زندگی، زبان یا نبود کتاب از تجربه خواندن محروم بماند.

مقدمه

بنیاد جهانی سواد (World Literacy Foundation) یکی از نهادهای بین‌المللی فعال در حوزه ترویج سوادآموزی است که مأموریت خود را ریشه‌کن‌کردن بی‌سوادی تا سال ۲۰۴۰ اعلام کرده است. این بنیاد با فعالیت در چند قاره و در ده‌ها کشور، می‌کوشد دسترسی کودکان و نوجوانان به کتاب، منابع آموزشی، فناوری یادگیری و برنامه‌های حمایتی را افزایش دهد.

جنگ یکی از سهمگین‌ترین و دردناک‌ترین تجربه‌های جمعی بشر است. تاثیر جنگ به میدان نبرد محدود نمی‌شود و خانواده، آموزش، زبان، خیال، حافظه و حتا تصور انسان از دیگری را دگرگون می‌کند. وقتی جنگی درمی‌گیرد، کودکان نیز بخشی از آن می‌شوند؛ حتا اگر اسلحه به دست نگیرند و به جنگ نروند و حتا اگر خانه و شهرشان بمباران نشود آنان پدران غایب، مادران خسته، شهرهای ملتهب، کمبود غذا، زبان نفرت و اضطراب همیشگی را تجربه خواهند کرد. حذف جنگ از ادبیات کودک، یعنی حذف بخشی از واقعیت زیسته‌ی بسیاری از کودکان. اما پرسش اصلی اینجاست که جنگ را چگونه باید بازنمایی کرد؟

مقدمه

در سراسر جهان، نهادهای گوناگونی برای گسترش سواد، ترویج خواندن، دسترسی برابر کودکان به کتاب و تقویت فرهنگ مطالعه فعالیت می‌کنند. برخی از این نهادها دامنه‌ای جهانی دارند و در چندین قاره کار می‌کنند؛ برخی دیگر در یک کشور یا منطقه مشخص، اما با اثرگذاری عمیق و الگوآفرین فعالیت دارند.

این فهرست، نهادها و برنامه‌های مهم را نخست در سطح جهانی و سپس به تفکیک قاره‌ها معرفی می‌کند.

۱. سازمان‌ها و برنامه‌های جهانی و فرامنطقه‌ای

در دنیای مدرن که ارزش هر چیز با سرعت، کارایی، حرکت مداوم و بازدهی سنجیده می‌شود، «سنگ بودن» مترادف با انفعال و بی‌هودگی است. اما دب پیلوتیدر کتاب تصویری و درخشان خود با عنوان «سنگ پیر (سنگ بودن اصلا کسل‌کننده نیست)». این پیش‌فرض ذهنی ما را به چالشی عمیق و شیرین تبدیل می‌کند.

انجمن بین‌المللی سوادآموزی (International Literacy Association)، که پیش‌تر با نام انجمن بین‌المللی خواندن (International Reading Association) فعالیت می‌کرد، سازمانی حرفه‌ای در حوزه آموزش خواندن، نوشتن و سوادآموزی است. این انجمن معلمان، پژوهشگران، کتابداران، نویسندگان، مدیران آموزشی، استادان دانشگاه و کنشگران حوزه سوادآموزی را در شبکه‌ای بین‌المللی گرد هم می‌آورد.

تمرکز این نهاد بر تولید و انتشار دانش، پشتیبانی از آموزش حرفه‌ای، تقویت ارتباط میان پژوهش و کلاس درس، حمایت از دسترسی برابر به سوادآموزی و دفاع از حق کودکان و بزرگسالان برای خواندن است.