اخبار کتابک

نهمین نشست مجازی کتابداران «با من بخوان»، چهارشنبه 17 شهریور 1400 با موضوع «گزارش‌نویسی» برگزار شد و کتابداران و ترویج‌گران کتاب درباره‌ی اهمیت و اصول گزارش‌نویسی در کتابخانه‌های «با من بخوان» گفت‌وگو و تبادل نظر کردند. مهمان این نشست هورزاد عطاری از کمیته‌ی کتابخانه‌های «با من بخوان» بود.

۱۹ تا ۲۱ شهریور 1400 (۱۰ تا ۱۲ سپتامبر 2021) سی‌و‌هفتمین کنگره‌ی دفتر بین‌المللی کتاب برای نسل جوان (IBBY World Congress) در شهر مسکو روسیه برگزار شد. این رویداد مهم ادبیات کودکان که قرار بود در سپتامبر ۲۰۲۰ برگزار شود پس از یک‌سال تاخیر به دلیل همه‌گیری کرونا، سرانجام در روز 10 سپتامبر 2021 طی مراسمی با سخنرانی مینجوو ژانگ، رئیس هیات مدیره دفتر بین‌المللی کتاب برای نسل جوان، و دیگر سخنرانان مدعو افتتاح شد و با برنامه‌های متنوع به مدت سه روز میزبان کارشناسان، پژوهشگران و علاقه‌مندان ادبیات کودک از کشورهای گوناگون جهان بود

پیش از مطالعه‌ی این بخش، قسمت نخست گفت‌وگو با فرزاد فربد را مطالعه کنید.

کودکی من و بیش‌تر هم‌نسل‌هایم با ادبیات فانتزی پیوند دارد. از بخت خوب‌مان بود که بیش‌تر آثار کلاسیک فانتزی، در دوران کودکی ما ترجمه شدند و دردسترس قرار گرفتند. ریشه و کارکرد فانتزی به‌قدری ژرف و بنیادین است که نمی‌توان آن را مختص کودکان دانست یا به داستان‌های میان‌مایه‌ی غیرواقعی تقلیل داد. تخیل، گوهر فانتزی است و پیوندی تنگاتنگ با باورهای نیاکان‌مان دارد. بررسی جهان‌بینی گذشتگان‌مان نه برای سیری که طی کرده‌اند، که برای درکی از اکنون خودمان ضرورت دارد. برای شناخت انسان مدرن و خواسته‌های‌اش، می‌توانیم مخلوقات نیاکان‌مان را بجوییم.

گزارش مراسم کرم کتاب در کتابخانه‌های «با من بخوان» استان کرمانشاه

ابتکار جالب کتابخانه‌ی «با من بخوان» در خرم‌آباد برای کودکان محله

تابستان حال‌وهوای خود را دارد؛ از آب‌بازی، دوچرخه‌سواری و فوتبال بازی کردن در کوچه گرفته تا خوردن بستنی‌یخی که چه کیفی دارد. در فصل تابستان کوچه‌های پیرامون کتابخانه‌ی «با من بخوان» در شهر خرم‌آباد همانند بسیاری از محله‌های مناطق مختلف ایران پر از سروصدای بازی بچه‌هاست. بچه‌هایی که اغلب بدون امکانات تفریحی و فرهنگی روزهای گرم تابستان را در کوچه‌ها سپری می‌کنند.

گزارش هشتمین نشست کتابداران «با من بخوان» در فضای مجازی

هشتمین نشست مجازی کتابداران «با من بخوان»، چهارشنبه 20 مرداد 1400 برگزار شد. موضوع این نشست «کودکان با نیازهای ویژه در کتابخانه»‌ بود. کودکان دارای نیازهای ویژه طیف وسیعی از کودکان را در برمی‌گیرد، از کودکان دارای معلولیت و مشکلات ذهنی، جسمی و حرکتی تا کودکانی که در طیف اوتیسم قرار دارند. این کودکان باید خدمات ویژه‌ای دریافت کنند و در روند آموزش، به توجه، امکانات و یا تدابیر ویژه‌ای، علاوه بر آن‌چه برای همه‌ی کودکان موجود است، نیاز دارند. آن‌ها نیز مانند دیگر کودکان حق دارند کتاب‌های باکیفیت بخوانند؛ اما متاسفانه به دلایل گوناگون حضورشان در جامعه و نیز کتابخانه‌ها کم‌تر از دیگر کودکان است. به دلیل اهمیت این موضوع نشست مردادماه کتابخانه‌های «با من بخوان» به نیازها و راه‌های ارتباط گرفتن با کودکان دارای نیازهای ویژه اختصاص یافت و کتابداران، ترویجگران کتاب و مربیان بلندخوانی درباره‌ی روش‌های ارتباط بهتر کتابخانه‌ها با کودکان دارای نیازهای ویژه در کتابخانه‌های «با من بخوان» گفت‌وگو و تبادل نظر کردند. مهمان این نشست طاهره بشیر، کتابدار و مربی مرکز فراگیر کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان، بود. گزارش این نشست یک ساعت و نیمه را در ادامه بخوانید.

زهره‌ قایینی نامزد دریافت دومین دوره‌ی جایزه‌ی ترویج‌گر برجسته‌ی خواندن ایبی- آی‌رید IBBY-iRead (من می‌خوانم) شد.

گروه کودک و نوجوان کتابخانه‌های ایفلا (فدراسیون بین‌المللی انجمن‌ها و مؤسسات کتابداری) رهنمودهای خدمات کتابخانه‌ای برای کودکان را که در سال ۲۰۰۳ منتشر شده بود، با هدف کارآمدی بیش‌تر در ارائه‌ی خدمات بازبینی کرده است. استانداردهای ایفلا به صورت بین‌المللی بررسی، منتشر و به‌روزرسانی می‌شوند. این رهنمودها  قواعد، راهنماها و بهترین شیوه‌های برنامه‌ریزی و اجرای یک فعالیت یا خدمت را بازتاب می‌دهند و تا امروز درباره‌ی آن‌ها توافق جمعی وجود دارد.

هفتمین نشست مجازی کتابداران «با من بخوان»، چهارشنبه 16 تیر 1400 برگزار شد. موضوع نشست این ماه جذب نوجوانان و فعال کردن هر چه‌ بیش‌تر آنان در کتابخانه بود. کارشناسان، کتابداران و ترویجگران کتاب در این نشست درباره‌ی روش ارتباط‌گیری بهتر کتابخانه‌ها با نوجوانان در کتابخانه‌های «با من بخوان» گفت‌وگو و تبادل نظر کردند. کارشناس مهمان این نشست شیدا اکبری بود. گزارش این نشست دو ساعته را در ادامه بخوانید.

اولین شماره‌ی فصلنامه‌ی فکری - ادبی وانیار، به زبان کردی در کردستان ایران و عراق منتشر شد. وانیار که در زبان کردی به معنای خواننده‌ی باسواد است، با حمایت معنوی مرکز پرورشی مارگرت و حمایت مالی دکتر طاها رسول چاپ و منتشر شد. این فصلنامه با هدف ایجاد پلی فرهنگی و ادبی میان ایران و کردستان و کمک به رشد و گسترش ادبیات کودک و نوجوان کرد، پا به عرصه‌ی حضور گذاشته و در ۱۵۲ صفحه و تیراژ هزار نسخه، چاپ و منتشر شده است. اولین شماره‌ی وانیار از مطالب زیر در چهار بخش مقاله، گفتگو، شعر و داستان تشکیل شده است.
 

زندگی در سال 1400 نیز با محدودیت‌‌های ناشی از همه‌گیری ادامه پیدا کرد. محدودیت‌هایی که زندگی کودکان آسیپ‌پذیر و محروم را بیش از دیگران دستخوش تغییر کرده است. بسیاری از تحصیل باز مانده‌اند و بسیاری هم تنها به آموزش بی‌کیفیت دسترسی دارند. از این رو خواندن و تجربه‌ی لذت ادبیات در زندگی‌ این کودکان جایی ندارد. در چنین شرایطی ضرورت ترویج‌ کتابخوانی و به‌کارگیری شیوه‌های آموزش خلاق از راه ادبیات روشن‌تر می‌شود. گشایش 6 کتابخانه در 5 استان تهران، سیستان و بلوچستان، کرمانشاه، لرستان و هرمزگان در بهار 1400 بخشی از تلاش‌های برنامه‌ی «با من بخوان» برای ماندن در کنار کودکان این سرزمین و پشتیبانی از حق دسترسی آنان به آموزش و کتاب‌های باکیفیت است.

کتاب‌خوانی و راه‌اندازی کتابخانه‌های کلاسی در روستاهای کمدارک، دولت‌آباد و حسین‌آباد

زهرا شوندی از سفیران فعال «با من بخوان» است که از سال ۱۳۹۷ به کار ترویج‌ کتابخوانی در منطقه‌‌ی بشاگرد در استان هرمزگان مشغول است. منطقه‌ی بشاگرد در شرق استان هرمزگان و در فاصله‌ی حدود 300 کیلومتری از بندرعباس واقع است. بشاگرد روستاهای متعددی در اطراف خود دارد، فاقد جاده‌‌های آسفالت است و به دلیل دوری از مرکز استان و نداشتن امکانات اولیه‌ی زندگی، از جمله‌ی محروم‌ترین مناطق استان هرمزگان به شمار می‌آید.

در ششمین نشست مجازی ماهانه کتابداران با من بخوان چه گذشت؟

ششمین نشست مجازی کتابدارانِ «با من بخوان»، چهارشنبه 19 خرداد 1400 برگزار شد. موضوع این نشست ارتباط کتابخانه و خانواده‌ها بود. در این جلسه‌ی آنلاین که کتابداران، ترویجگران کتاب و مربیان بلندخوانی از مناطق مختلف کشور در آن حضور داشتند درباره‌ی روش‌های بهبود و گسترش ارتباط با خانواده‌ها در کتابخانه‌های «با من بخوان» گفت‌وگو و تبادل نظر شد. مهمان این نشست زهره قایینی، سرپرست موسسه پژوهشی تاریخ ادبیات کودکان و برنامه «با من بخوان»، بود.

نمایشگاه کتاب کودک بولونیا یکی از بزرگ‌ترین و مهم‌ترین رخدادهای بین‌المللی در حوزه ادبیات کودکان است که از امروز 24 خرداد (14 جون) درهای خود را به رایگان بر روی همه علاقه‌مندان می‌گشاید تا بتوانند از نشست‌ها و کنفرانس‌های گوناگون ادبی و خبری، مراسم اعلام جوایز، کارگاه‌ها و نمایشگاه‌ها دیدن کنند.

بعد از آشوب و هیاهویی که ویروس کووید- 19 در سال 2020 برپا کرد، سال جدید سال امید و برچیده شدن همه مشکلات خواهد بود. شعار روز جهانی مبارزه با کار کودکان در 2021 «حذف کار کودکان» اعلام شده است.

سازمان بین‌المللی کار هشدار داده است که عواقب اقتصادی شیوع جهانی ویروس کووید-۱۹ممکن است تعداد بیشتری کودک را مجبور به کار کند و در معرض بهره کشی قرار دهد.

یکی از چهره‌های مطرح دو دهه اخیر ادبیات کودکان و نوجوانان ایران، «جمشید خانیان» است. نویسنده‌ای که سبک ویژه کارش، و نوع نگاهش به جهان از او نویسنده‌ای خاص ساخته است. نویسنده‌ای که در هر داستانش اندیشه دارد و این اندیشه را با زبان داستانی بیان می‌کند. بی‌گمان اگر برگ‌های ارزشمند تاریخ ادبیات کودکان را در یک سده‌ای که در حال گذار از آن هستیم، پر کنیم، بخش‌هایی هم باید به کار او اختصاص داشته باشد. تا این جای راه که آمده است، جایزه‌های بسیاری در حوزه ادبیات کودکان را به دست آورده است، از جایزه‌های شورای کتاب کودک تا کانون پرورش فکری و جاهای دیگر. اکنون و در این سال هم نامزد ایران است برای دریافت دو جایزه معتبر جهانی، اولی هانس کریستین آندرسن سال 2022 و دیگری آسترید لیندگرن 2021. او این راه دشوار را پس از نزدیک به چهل سال قلم زدن و تجربه کردن پیموده است. راهی که از آبادان شروع می‌شود و او را هم به یکی از نمایندگان ادبیات جنوب تبدیل کرده است. 

:بخش نخست مقاله را بخوانید
بدون پوست اندازی ایده‌ها ماهی‌هایی کوچک و لاغرند، گفت‌وگو با جمشید خانیان (بخش نخست)

یکی از چهره‌های مطرح دو دهه اخیر ادبیات کودکان و نوجوانان ایران، «جمشید خانیان» است. نویسنده‌ای که سبک ویژه کارش، و نوع نگاهش به جهان از او نویسنده‌ای خاص ساخته است. نویسنده‌ای که در هر داستانش اندیشه دارد و این اندیشه را با زبان داستانی بیان می‌کند. بی‌گمان اگر برگ‌های ارزشمند تاریخ ادبیات کودکان را در یک سده‌ای که در حال گذار از آن هستیم، پر کنیم، بخش‌هایی هم باید به کار او اختصاص داشته باشد. تا این جای راه که آمده است، جایزه‌های بسیاری در حوزه ادبیات کودکان را به دست آورده است، از جایزه‌های شورای کتاب کودک تا کانون پرورش فکری و جاهای دیگر. اکنون و در این سال هم نامزد ایران است برای دریافت دو جایزه معتبر جهانی، اولی هانس کریستین آندرسن سال 2022 و دیگری آسترید لیندگرن 2021. او این راه دشوار را پس از نزدیک به چهل سال قلم زدن و تجربه کردن پیموده است. راهی که از آبادان شروع می‌شود و او را هم به یکی از نمایندگان ادبیات جنوب تبدیل کرده است. 

چگونه برای فعالیت‌های کتابخانه برنامه‌ریزی کنیم؟

اولین نشست مجازی کتابداران «با من بخوان» در سال 1400، روز یکشنبه 19 اردیبهشت برگزار شد. موضوع این نشست «برنامه‌ریزی فعالیت‌های کتابخانه‌ها» بود. در این نشست کتابداران و ترویج‌گران کتاب درباره‌ی روش‌های برنامه‌ریزی فعالیت‌ها در کتابخانه‌های «با من بخوان» گفت‌وگو و تبادل نظر کردند. مهمان این نشست ویکتوریا فاتحی، کارشناس ادبیات کودک و از اعضای گروه کتابشناسی موسسه پژوهشی تاریخ ادبیات کودکان، بود. در ادامه، گزارش این نشستِ یک ساعت و نیمه را بخوانید:

خانم جودی، شما کی و کجا متولد شده‌اید؟

12 فوریه 1938 در الیزابت، نیوجرسی.

ترویج‌گران خواندن در سراسر دنیا انگیزه‌ها و دل‌مشغولی‌های مشترکی دارند. هر چند ترویج کتاب و کتاب‌خوانی در هر گوشه‌ای از جهان با توجه تفاوت‌های اقتصادی، فرهنگی و جغرافیایی هر منطقه، شیوه‌ی منحصر به خود را می‌طلبد، ارتباط و تعامل ترویج‌گران و استفاده از تجربه‌های جهانی می‌تواند در ارتقای سطح سواد و مهارت‌های ترویج خواندن و گسترش فرهنگ کتابخوانی موثر باشد و به بهبود وضعیت کودکانِ جهان بیانجامد. برنامه‌ی «با من بخوان» توانسته است الهام‌بخش مارلون مارمل، ترویج‌گر فیلیپینی، باشد. او و دانش‌آموزان‌اش در هفته‌ی بلندخوانی با برنامه‌ی «با من بخوان» و کودکان و خانواده‌های ایرانی همراه شدند.

باب گراهام  نویسنده و تصویرگر برجسته‌ی استرالیایی و نامزد جایزه‌ی هانس کریستین اندرسن 2012 که در ایران اغلب او را با کتاب «چگونه می‌توان بال شکسته‌ای را درمان کرد» می‌شناسند، پس از دیدن عکس‌هایی از نشست بلندخوانی کودکان کتابخانه‌ی «با من بخوان» در گوریه استان خوزستان، نامه‌ی زیبایی برای این کودکان نوشت و برای برنامه‌ی «با من بخوان» فرستاد.

او تصویر کوچکی از خودش در حال نوشتن این متن را هم در پایان نامه برای بچه‌ها کشیده است!

با «آکیکو میاکوشی»[1]، برنده‌ی جایزه‌ی تصویرگری و نویسنده‌ی کتاب‌های تصویری کودکان، گفت‌وگو کردیم. نخستین کتاب «توفان»[2] او، برنده‌ی «جایزه‌ی بزرگ کتاب داستان کودکان و کتاب‌‌های تصویری نیسان»[3] شد. اکنون میاکوشی در توکیوی ژاپن زندگی و کار می‌کند.

از برنامه‌ی شما در مورد تصویرگری کتاب‌های درسی پرسیدیم؛ به چه شیوه‌ای کار می‌کردید؟