اخبار کتابک

«مسابقه‌ی بین‌المللی تصویرگری کتاب جزیره‌ی نامی»، که به «مسابقه‌ی نامی» شناخته ‌شده است، از سال 2013 از سوی پایه‌گذار جزیره‌ی نامی و با هدف فراهم آوردن فرصتی برای تصویرگران جوان برای نشان دادن استعدادهای خلاقانه و افزایش کیفیت و استاندارد تصویرگری کتاب کودک برگزار می‌شود.

گزارشی از فعالیت‌های کتابخانه‌ی کارخانه‌ی سازورسازه‌ی آذرستان در دوران شیوع ویروس کرونا

شش سال است که کارگران کارخانه‌ی سازورسازه آذرستان و خانواده‌های‌شان عادت خانوادگی تازه‌ای پیدا کرده‌اند و کتابخوان شده‌اند. از سال ۱۳۹۳ یکی از متفاوت‌ترین پروژه‌های برنامه‌ی «با من بخوان» با پشتیبانی و همراهی همه‌‌جانبه‌ی مدیران این کارخانه و به‌ویژه تلاش‌های خانم پروین امینی، مدیر فرهنگی گروه آذرستان، آغاز شد. در ابتدا ۶۰ مادر از خانواده‌های کارگران و کارکنان این کارخانه که در شهرک صنعتی شمس‌آباد تهران واقع است با تکنیک‌های ساده‌ی بلندخوانی، روش‌های خواندن با نوزاد و نوپا، و آموزش خلاق سواد پایه ار راه ادبیات آشنا شدند. پس از آن پدران خانواده هر هفته برای فرزندان‌شان کتاب‌ به امانت می‌بردند و پس از بلندخوانی در خانه، آن‌ها را باز می‌گرداندند و کتاب‌های تازه برای فرزندان خود به خانه می‌بردند.

با «رائول گوریدی» برنده‌ی جایزه تصویرگری و نویسندگی کتاب کودکان مصاحبه کردیم. کتاب «دو مسیر»[2] گوریدی در سال 2018، دیپلم افتخار بهترین کتاب تصویری جایزه «راگازی بولونیا»[3] را دریافت کرد. او زمینه‌ی کاری‌اش را در سال 2010 از طراحی گرافیک، نقاشی و تبلیغات تغییر داد، و تمرکزش را بر روی نوشتن و تصویرگری کتاب‌های تصویری کودکان گذاشت. گوریدی در شهر سِویل اسپانیا زندگی و کار می‌کند.

شیرآباد منطقه‌ای محروم در حاشیه‌ی شهر زاهدان است. کودکان این منطقه به دلایل بسیاری مثل نداشتن شناسنامه، فقر، کار کودکان، کودک‌همسری و آشنا نبودن با زبان فارسی از تحصیل بازمانده‌اند. آموزش کودکان بازمانده از تحصیل شیرآباد از سال تحصیلی 98-99  آغاز شد وبیش از 260 کودک در پایه‌های اول و دوم دبستان با برنامه‌ی تقویت سوادپایه‌ی برنامه‌ی «با من بخوان» پا در مسیر یادگیری گذاشتند.

به مناسبت روز و هفته ملی کودک در ایران

روز و هفته ملی کودک در ایران سال 1399 فرارسیده‌است، در حالت و وضعیتی غیرمعمول. این تجربه را به‌نوعی شاید صد سال پیش کودکان ایرانی به شکلی حادتر از سر گذراندند یا با سر به زمین افتادند. بسیاری از بزرگ‌سالان ایرانی هنوز نمی‌دانند در فاصله سال‌های 1296 تا 1299 شمسی کودکان ایرانی و بسیاری از نقاط آسیا و اروپا و جاهای دیگر، درگیر یک وضعیت پاندمیک یا همه‌گیری آنفلوانزای اسپانیایی و البته قحطی ناشی از جنگ جهانی اول بودند. البته وضعیت آن زمان از جنبه قحطی و جنگ با امروز برابر نیست. اما وحشت از یک بیماری و همه‌گیر بودن آن بیش از همه به کودکان آسیب رسانده است.

روز نهم مهرماه ۹۹ کتابخانه‌ی با من بخوان «مهتاب»، به یاد مهتاب قوامی و همزمان با زادروز او، با کوشش و پشتیبانی خانواده‌اش در روستای چایخانسر از توابع رودسر، در فضایی شاد و رنگین و با استقبال کودکان محلی و خانوادهای آنان گشایش یافت.

نوزدهمین و بیستمین شماره‌ی دو فصل‌نامه علمی پژوهشی «مطالعات ادبیات کودک»، در تابستان سال 1399 منتشر شده و در دسترس علاقه‌مندان موضوع‌های نظری و پژوهشی در گستره‌ی ادبیات و هنر کودک و نوجوان گذارده شده ‌است.

دو شماره‌‌ی 19 (بهار و تابستان) و 20 (پاییز و زمستان) 1398 در دهمین سال انتشار این دوفصلنامه‌ی علمی پژوهشی منتشر شده است.

در روزهای نخست فصل تابستان امسال، چهار عنوان کتاب نظری ترجمه شده در گستره‌ی ادبیات کودک، منتشر شد، به‌سبب انتشار این کتاب‌ها با خانم «فاطمه فرنیا» که در همه‌ی مراحل آماده‌سازی پیش از چاپ این کتاب‌ها فعالانه حضور داشته‌اند، گفت‌وگویی انجام شد که در ادامه می‌خوانید.

فاطمه فرنیا، دانش‌آموخته دکتری در زبان و ادبیات انگلیسی از «دانشگاه شیراز» و عضو «مرکز مطالعات ادبیات کودک» دانشگاه شیراز است. او موضوع پایان‏‌نامه‏‌ی ارشد و همچنین رساله‏‌ی دکتری‌اش را درباره‌ی ادبیات کودک، به‌ویژه نقش این ادبیات در توانمندسازی کودکان کار کرده است.

پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری برگزار می‌کند:
مجموعه وبینارهای آموزشی روش‌های حفاظت و نگهداری عروسک

«سپیده رئیس سادات» از پنج سالگی دل‌بسته‌ی موسیقی اصیل ایرانی شد، و از نه سالگی به آموختن ردیف آوازی نزد خانم «پریسا» (فاطمه واعظی) و همچنین استادانی مانند «پرویز مشکاتیان» و «محمدرضا لطفی» پرداخت. او در سال ۱۳۸۱ کارشناسی‌ نقاشی‌اش را از دانشگاه دریافت کرد و در سال ۱۳۸۷، دانش‌آموخته گرایش موزیکولوژی از «دانشگاه ادبیات و فلسفه بولونیا» شد. او اکنون در «دانشگاه تورنتو»، در مقطع دکتری به پژوهشگری در زمینه موسیقی می‌پردازد. به بهانه مادر شدن ایشان و داشتن کودکی یک ساله، به گفت‌وگویی با موضوع گوش موسیقایی کودک و تجربه ایشان با دختر یک‌ساله‌اش می‌پردازیم.

«خرگوشان چشمه ماه» کار مشترک دیگری از محمدهادی محمدی به عنوان نویسنده، بازآفرین و امیر شعبانی‌پور تصویرگر است که از سوی کتاب تاک منتشر شده است. این کتاب در بخش تصویرگری موفق به دریافت برنده جایزه در فستیوال بین المللی تصویرگری و طراحی کتاب مسکو شده است.

به این بهانه گفت و گویی با آقای امیر شعبانی‌پورانجام داده‌ایم که در ادامه می‌خوانیم.

آخرین کار شما به نام خرگوشان چشمه ماه در فستیوال بین المللی تصویرگری و طراحی کتاب مسکو برنده جایزه شده است. می‌توانید ابتدا درباره این فستیوال و اهمیت آن کمی صحبت کنید؟

بله افتخار این را داشتم که کتاب خرگوشان چشمه ماه در این دوره جایزه اصلی را دریافت کند. فستیوال  "Image of the book"  مسکو 2020 بصورت سالانه برگزار می‌شود که این دوره چهارمین دوره آن بوده است. در 11 بخش برگزار می‌شود که یکی از آن دسته‌ها با نام Grand prix است که یک جایزه ویژه است و ظاهرا امسال این جایزه به کسی تعلق نگرفته است. در هر بخش دو جایزه وجود دارد که بخش جایزه اصلی با نام Laureates  است و بخش بعدی آن Diploma  نام دارد.

«افسانه‌های پریان»[1] یکی از گونه‌های ادبیات داستانی است و خاستگاه آن قصه است. «قصه معادل فارسی واژه‌ی Tale بوده و دربرگیرنده‌ی دو نوعِ داستان (Story) و افسانه (Folktale) است. داستان نوعی قصه است که نویسنده‌ی مشخصی دارد و شامل انواع داستان بلند، کوتاه، رمان و گونه‌های دیگر است؛ ولی افسانه گونه‌ای دیگر است که نویسنده‌ی مشخصی ندارد و خود شامل گونه‌های پریان، واقع‌گرا، حکایت و ... می‌شود.»[2]

من با خواندن کتاب، دنیای جدیدی را کشف می‌کنم

هر کدام از آدم‌های کتاب‌خوان به روشی به خواندن کتاب علاقه‌مند شده‌اند، تشویق یک معلم، کتاب‌خوان‌بودن والدین و داشتن یک دوست کتاب‌خوان چند نمونه از این روش‌هاست. کتاب برای بعضی‌ها مثل یک دوست صمیمی و برای بعضی‌ها دریچه‌ای است به سوی شناخت و کشف دنیاهای جدید. «النا حاجی‌یخچالی» یکی از دسته آدم‌های کتابخوان است که خواندن کتاب را دریچه‌ای می‌داند برای کشف دنیاهای جدید.

به همین بهانه گفتگوی کوتاهی با او انجام دادیم که در ادامه می‌خوانید:

اسماعیل سعادت، ادیب، زبان شناس، مترجم و افزون بر همه این‌ها از سازندگان زبان کودکی در دوره زمانی ۱۳۳۰ تا ۱۳۵۷ درگذشت. زندگی پربار او را کسانی دیگر در حوزه‌هایی مانند زبان شناسی و ادبیات و ترجمه باید بررسی کنند، اما در حوزه تاریخ و فرهنگ کودکی او یکی از سازندگان زبان کودکی در ایران معاصر بود.

ده نفر از برجسته‌ترین تصویرگران کتاب کودکان جهان برای پشتیبانی از فعالیت‌های IBBY در سراسر جهان، شال یا روسری‌هایی با نسخه محدود و امضا شده عرضه کرده‌اند.

اگر بخواهیم در کوتاه‌ترین واژگان او را معرفی کنیم، این است، مردی که راه می‌رفت، اما کتاب بود. او به راستی از مردمی بود که قلب‌شان با کتاب می‌زد و نفس‌شان با کتاب می‌رفت و می‌آمد.

دبیرخانه‌ی جشنواره‌ی داستان نویسی شوناس با همکاری کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان، اداره‌ی آموزش و پرورش و اداره‌ی فرهنگ و ارشاد اسلامی شهرستان کامیاران و حمایت موسسه پژوهشی تاریخ ادبیات کودکان ایران، جایزه‌ی مهرگان، اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی و اداه کل کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان استان کردستان، به منظور گسترش ادبیات داستانی و کشف و معرفی استعدادهای جدی در حوزه‌ی داستان نویسی و داستان خوانی کودک و ایجاد انگیزه در کودکان، والدین و معلمان دوره‌ی ابتدایی سراسر کشور در راستای خلق آثار ادبی فاخر در این حوزه، سومین دوره‌ی این جشنواره را به صورت کشوری ویژه‌ی گرامیداشت زنده ‌یاد ثریا قزل ایاغ استاد کتابداری و ادبیات کودک و نوجوان ایران برگزار می‌کند:

«ماریا پاپایانی» یکی از معتبرترین نویسندگان کودک کنونی یونان است. ماریا در سال 1964 (1343 ش.) در «لاریسا»[1] زاده شد. او زبان و ادبیات یونانی را در «دانشگاه ارسطو تسالونیکی»[2] فراگرفت و سال‌ها در تلویزیون، رادیو، روزنامه‌ها و مجلات به روزنامه‌نگاری پرداخت. نخستین کتاب پاپایانی در سال 2001 منتشر شد، و او تا کنون بیش از سی کتاب برای کودکان و نوجوانان و یک رمان برای بزرگ‌سالان منتشر کرده است.

 مجمع عمومی سازمان ملل نهم آگوست برابر با 19 امرداد را روز جهانی مردمان بومی نام نهاده است. این نامگذاری از سال 1994 صورت گرفته است. تصویر این روز جهانی که به عنوان نماد رسمی و بین‌المللی آن برگزیده شده، برگرفته از نقاشی یک نوجوان بنگلادشی به نام «رِبانگ دِوان» است. ربانگ دوان از بومیان «چاکما» بزرگترین جمعیت بومی بنگلادش است که در مسابقه طراحی لوگوی سازمان ملل برنده شد و نقاشی او نشانی برای این روزِجهانی شد.

پیشنهاد می‌کنم بزرگترها قبل از به دنیا آمدن فرزندانشان برای آن‌ها کتاب بخوانند

«امیلی باچوالد» معتقد است کودکان در آغوش پدر و مادر کتابخوان می‌شوند! و این صحبت درستی است اگرچه هستند، آدم‌هایی که به نوعی دیگر و با عزمی آهنین با کتاب همراه و به آن علاقه‌مند شده‌اند. اما یکی از همان کودکانی که به قول باچوالد در آغوش پدر و مادرش کتابخوان شده، دختری است از «رام اردشیر» کهن، از بوشهر. نامش روشنا است و چندسالی هست که با چراغی از دانایی و معرفت با یار مهربان یعنی کتاب، به ستیز با دنیای تاریک جهل و نادانی برخاسته و آن را روشنی می‌بخشد. به همین بهانه گفتگوی کوتاهی با او انجام دادیم که در ادامه می‌خوانید: 

مسابقه­‌ی تصویر کتاب

آژانس فدرال مطبوعات و ارتباط­‌های جمعی فدراسیون روسیه با همکاری انجمن تصویرگران و طراحان کتاب در اتحادیه هنرمندان مسکو مفتخر است مسابقه‌ی بین المللی طراحی کتاب و تصویرگری  XIII به نام «تصویر کتاب» را برگزار کند. هنرمندان سراسر جهان می­‌توانند در این مسابقه شرکت کنند.

گفت‌وگو با مهدی حسینی، ترویج‌گر کتابخوانی از پنجشیر افغانستان

«الهه دهقان‌پیشه»، زاده‌ی سال 1362 در شیراز، دانش‌آموخته مهندسی نرم‏ افزار کامپیوتر و کارشناسی ارشد مدیریت امور فرهنگی است. تاکنون بیش از ده نمایش‌نامه، داستان، طنزنوشته و پژوهش‌هایی در زمینه‏‌ی سیاست‏‌های هنری از او چاپ و منتشر شده است. برخی از نمایش‌نامه‌‏های دهقان‌پیشه برگزیده‏‌ی جشنواره‏‌های گوناگونی مانند «مسابقه‌ی نمایش‌نامه‏‏‌نویسی جشنواره‏‌ی تئاتر کودک و نوجوان»، «جایزه ادبی کومِش» و «جشنواره‌‏ی سراسری نمایش‌نامه‌‏نویسی سخن» بوده است. نمایش‌نامه‌ی «کاشف گیج» او چندین‌بار برای عموم خوانش شده و یا روی صحنه رفته است.

کودکان روستای زلان بیش‌ از سایر کودکان چشم‌انتظار پایان کرونا هستند. آن‌ها مشتاق حضور در کتابخانه‌اند. کتابخانه‌ا‌ی که پیش از کرونا وجود نداشت و در بهار 99 راه‌اندازی شده است. روستای زلان که در بخش مرکزی شهرستان جوانرود استان کرمانشاه واقع شده است، بیش از 1500 نفر جمعیت دارد که نزدیک به 300 نفرشان کودک و نوجوان هستند. این روستا و سه دهستان سراب‌بس، سراب‌بردزنجیز و دهرش نهراب که در نزدیکی آن قرار دارند، فضای برای تفریح، سرگرمی و آموزش خارج از فضای مدرسه نداشتند.