اخبار کتابک

مک بارنت نویسنده‌ی کتاب‌های پُرفروش کودکان روزنامه نیویورک تایمز، همچون «آنابل و جعبه جادویی»[2] است که در سال 2013 کتاب برگزیده کالدکوت شد. آنابل و جعبه جادویی که تصویرگر آن «جان کلاسن»[3] است، همچنین جایزه «هورن بوک - بوستون گلوب» را برای تعالی در کتاب‌های تصویری دریافت کرد. بارنت افزون بر نوشتن کتاب‌های تصویری، برای نوجوانان رمان‌ نیز می‌نویسد، که از مهم‌ترین آن‌ها به مجموعه‌ی «برادران بریکستون»[4] که «اَدم رکس»[5] آن را تصویرگری کرده است، می‌توان اشاره کرد.

گزارشی از پروژه «خواندن با خانواده» در مؤسسه توانمندسازی مهر و ماه

شاخه‌ی ملی دفتر بین‌المللی کتاب برای نسل جوان (IBBY) در هلند، امسال تبریک سال نو میلادی 2021 خود را با تصویری از کتاب «دختر انار» نوشته‌ی محمدهادی محمدی و تصویرگری ندا راستین‌مهر همراه کرده است تا پیام‌آور صلح و دوستی میان فرهنگ‌ها باشد. این کتاب که به زودی با ترجمه جف ‌آرتس، نویسنده‌ی نامدار بلژیکی، در کشور هلند نیز منتشر می‌شود، می‌تواند پلی باشد میان دو فرهنگ و راهی برای نزدیک‌تر کردن کودکان دو سرزمین به هم‌دیگر.

«به فرزندتان کمک کنید» عنوان یکی از موفق‌ترین مجموعه‌هایی است که در دهه اخیر برای کمک به خانواده‌ها منتشر شده است، تا جهت یادگیری کودکان و نوجوانان را از مدرسه به سوی خانواده برگرداند. فلسفه تدوین این کتاب‌ها به گفته‌ی خود دبیر مجموعه که یکی از موفق‌ترین مجموعه کتاب‌های کمک به یادگیری کودکان و دانش‌آموزان را در جهان تدوین کرده است، چنین است: «داشتن آموزگاران خوب، آموزش و برنامه‌هایی که بر پایه‌ی پژوهش پایه‌گذاری شده‌اند، بهترین رویکرد و برنامه را برای دانش‌آموزان فراهم می‌کند تا مطمئن شویم «هیچ دانش‌آموزی جا نمانده است».

با همه‌گیر شدن بیماری کووید-۱۹، در سراسر جهان، آموزش کودکان دچار وقفه‌ها و محدودیت‌های فراوان شده است. در این دوران، بسیاری از کودکان به دلایل گوناگون امکان بهره‌مندی از حق آموزش را از دست داده‎‌اند یا با چالش‌ها و دشواری‌هایی روبه‌رو شده‌اند. در کشور ما، کودکانی که به سبب کار در کودکی یا مهاجرت، در شرایط عادی نیز برای برخورداری از آموزشِ باکیفیت محدودیت‌های فراوانی دارند، اکنون در وضعیتی بسیار دشوارتر به سر می‌برند. انجمن حمایت از کودکان کار و برنامه‌ی «با من بخوان» که سال‌ها برای کاستن از موانع موجود در راه رشد این گروه از کودکان کوشیده‌اند، بر آن شدند تا در سال تحصیلی جدید، همکاری مشترکی را برای آموزش کودکان در مراکز زیر پوشش این انجمن آغاز کنند.

کتاب حسی لمسی «یه چیزی اینجاست»، طراح و سازنده سمانه نادری در بخش کتاب‌های حسی و لمسی و کتاب «هفت اسب هفت رنگ» نویسنده محمدهادی محمدی، تصویرگر نوشین صفاخو، انتشارات موسسه پژوهشی تاریخ ادبیات کودکان نامزد به این مجموعه راه پیدا کردند.

گزارش نخستین نشست مجازی کتابداران «با من بخوان»

روز چهارشنبه 19 آذر 1399 نخستین نشست مجازی کتابداران کتابخانه‌های «با من بخوان» برگزار شد. این نشست‌ها با هدف پیگیری فعالیت‌های کتابخانه‌ها، به اشتراک گذاشتن تجربیات کتابداران از سراسر کشور با یک‌دیگر و پرداختن به موضوعات مورد نیاز کتابداران تدارک دیده شده است.

موضوع نشست نخست کتابداران، فعالیت کتابخانه‌ها در زمان همه‌گیری بیماری کووید 19بود. در این نشست مجازی دو نفر از کتابداران «با من بخوان» از تجربه‌ی متفاوت چند ماه گذشته گفتند و فعالیت‌های خود در دوره‌ی همه‌گیری ویروس کرونا را به‌طور مفصل شرح دادند.

«گرگوار سولوتارف» نویسنده و تصویرگر داستان‌های تصویری از فرانسه، هم در داستان‌هایی که می‌نویسد و هم در تصویرگری‌هایش صاحب سبک است.او تاکنون بیش از ۱۵۰ اثر برای کودکان و نوجوانان آفریده است. سولوتارف از جنبه سبک و به کارگیری عناصر دیداری تحت‌تاثیر «موریس سنداک» تصویرگر و نویسنده نامدار امریکایی و «تومی اونگرر» و نقاشان بزرگ قرن بیستم بوده است.

برنامه‌ی «خواندن با خانواده»، پروژه‌ی تازه‌‌ی موسسه‌ی پژوهشی تاریخ ادبیات کودکان و زیرمجموعه‌ای از برنامه‌ی «با من بخوان» است. هدف اصلی این پروژه بردن برنامه‌ی کتابخوانی و سوادآموزی به درون خانواده‌ها و تبدیل خانه‌ها به محیط‌های سرشار از سواد است. محیط‌هایی که در آن کودکان از راه کتابخوانی، آواورزی و الفباورزی و انجام ‌فعالیت‌های در پیوند و قرار گرفتن در فضای طراحی شده، در معرض سواد قرار می‌گیرند و مهارت‌های سواد را از نوزادی و نوپایی تا ورود به مدرسه می‌آموزند و کودکان بزرگ‌تر درسال‌های بالاتر دبستان و دبیرستان با خواندن کتاب برای خود و خواهران و برادران کوچک‌تر مهارت‌های خواندن خود را تقویت می‌کنند و بر دامنه‌ی دانش و آگاهی خود می‌افزایند. این برنامه در مناطق کم‌برخوردار اجرا می‌شود و گروه هدف خانواده‌هایی هستند که در شرایط معمول نمی‌توانند برای فرزندان‌شان کتاب فراهم کنند، بیش‌تر والدین کم‌سواد یا بی‌سوادند و از نقش خود در بهبود شرایط آموزشی کودکان‌شان آگاه نیستند.

7 دسامبر برابر با 17 آذر روز جهانی کامی‌شی‌بای نامیده شده است. امسال اگرچه همه‌گیری کرونا، دسترسی کودکان به کتاب و کتابخانه را دشوارتر کرده است اما ترویج‌گران «با من بخوان» همراه با دیگر دوست‌داران کامی‌شی‌بای در سراسر جهان امسال هم این روز را جشن گرفتند و برای کودکان کامی‌شی‌بای اجرا کردند.

پاییز امسال به جز سرما، برای مردم افغانستان خشونت و ناامنی نیز به همراه داشت اما در میان صدای گلوله‌ها و اشک‌ها، صدای خنده و شادی کودکان نیز به گوش می‌رسید. خنده‌ای که ارمغان کتاب و یادگیری سواد بود. کتابخانه‌ی روستای پارنده در منطقه‌ی پنجشیر افغانستان همان مکانی است که شور و شوق خواندن را برای کودکان و نوجوانان این منطقه به ارمغان آورده است. 11 آبان ماه 1399 بود که کتابخانه‌ی پارنده گشایش یافت و این کتابخانه‌ی زیبا در دره‌ی پنجشیر افغانستان به‌طور رسمی کار خود را آغاز کرد و قرار است بخشی از فعالیت‌های آن به برنامه‌ی «با من بخوان» اختصاص یابد. «گروه دوستداران با من بخوان» نیز در تامین منابع کتابخانه‌ای و آموزش کتابداران و ترویج‌گران این کتابخانه همکاری دارد تا با کتاب‌های باکیفیت و روش‌های خلاق آموزشی، فضای فرهنگی کودکان این منطقه را غنی‌تر سازد.

همه‌گیری ویروس کرونا بسیاری از برنامه‌ریزی‌ها را دستخوش تغییر کرد. مانند برنامه‌ی گروهی از آموزگاران منطقه‌ی سیریک، در استان هرمزگان، که با شور و اشتیاق آماده‌ی اجرای برنامه‌ی «با من بخوان» در سیریک و روستاهای مجاور بودند. این آموزگاران پس از تهیه‌ی کتاب‌ها و بسته‌های آموزش خلاق سواد پایه در زمستان سال گذشته، پس از ماه‌ها انتظار به سبب همه‌گیری بیماری کرونا، سرانجام توانستند با پشتیبانی یکی از نیکوکاران و پی‌گیری و تلاش‌های خود در نخستین کارگاه مجازی ادبیات کودکان موسسه پژوهشی تاریخ ادبیات کودکان شرکت کنند. 

امسال 7 دسامبر برابر با 17 آذر روز جهانی کامی‌شی‌بای است. انجمن بین‌المللی کامی‌شی‌بای ژاپن (IKAJA) از سال ۲۰۱۸ این روز را به نام روز جهانی کامی‌شی‌بای نام‌گذاری کرده است و در این روز از علاقه‌مندان در سراسر جهان دعوت می‌کند تا کامی‌شی‌بای اجرا کنند و به دوست‌داران آن در ژاپن و دنیا بپیوندند.

کتابخانه‌ی «با من بخوان» دیگری روز چهارشنبه 28 آبان 1399 در دبستان نیایش شهرستان روانسر استان کرمانشاه افتتاح شد.

در تیر ماه سال 1399، در روستای کووه‌ای که در شرق جزیره‌ی قشم قرار دارد، اتاقی در موسسه‌ی فرهنگی و هنری دریای علم به برنامه‌ی «با من بخوان» سپرده شد. این اتاق اکنون کتابخانه‌ای کودک‌محور است که کتاب‌های باکیفیت را برای کودکان و نوجوانان روستای کووه‌ای و روستاهای پیرامون آن به ارمغان آورده است.  

کتابخانه‌ی با من بخوان «یار مهربان» در نیمه‌ی شهریور ماه 1399، هم‌زمان با آغاز سال تحصیلی، افتتاح شد. این کتابخانه که در دبستان دخترانه‌ی رضوان در شهر اراک در استان مرکزی قرار دارد، پذیرای بیش از 400 دانش‌آموز همین مدرسه و دانش‌آموزان مراکز پیرامون است.

پس از سال‌ها که کتاب صمد، ساختار یک اسطوره نایاب بود، اکنون این کتاب دوباره در دسترس علاقه‌مندان به ادبیات کودکان، مطالعات جامعه‌شناسی و اهل فرهنگ و سیاست قرار گرفته است. در این اثر پیوند ادبیات کودکان و یکی از شخصیت‌های آن با جریان انقلاب ایران بررسی شده است.

امسال در ۲۴ام آبان‌ماه، همزمان با روز بزرگداشت کتاب، کتابخوانی و کتابدار، نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور طی مراسمی فعالان برتر حوزه‌ی کتابخانه‌های عمومی سال ۱۳۹۹ را معرفی کرد و دو کتابخانه از کتابخانه‌های «با من بخوان» در فهرست برگزیدگان بودند و مورد تقدیر قرار گرفتند.

نخستین کتابی که «کریس وَن دوسن»[1] نوشت و تصویرگری کرد، «اعماق دریا همراه با آقای مگی»[2] نام داشت. از او همچنین مجموعه‌ی پُرطرفدار «اردوی شاد همراه با آقای مگی»[3]و «آموزش اسکی همراه با آقای مگی»[4]منتشر شده است. او کارش را با مجموعه‌ی دو جلدی «اگر اتومبیل بسازم»[5] و«اگر خانه بسازم»[6] و با امضای خودش یعنی متن‌های باقافیه و تصویرهای یکپارچه ادامه داد. تازه‌ترین و نخستین کتاب او به نثر، «هتی و هادسون»[7] نام دارد.

سرانجام زمان اعلام برندگان سومین دوره‌ی جایزه‌ی «جبار باغچه‌بان، همزاد سیمرغ» فرا رسید. امسال نیز هم‌چون دو دوره‌ی پیشین، همزمان با روز کتاب و کتابخوانی در ایران (۲۴ آبان‌) اسامی ۱۲ نفر از ترویج‌گران برگزیده‌ی کتاب و کتابخوانی در برنامه‌ی «با من بخوان» برای دریافت جایزه‌‌ی جبار باغچه‌بان منتشر می‌شود.

برای پنجمین سال پیاپی

به تازگی فهرست نامزدهای تائید شده برای دریافت جایزه جهانی یادبود آسترید لیندگرن ۲۰۲۱، نویسنده بزرگ سوئدی، در نمایشگاه مجازی فرانکفورت اعلام شد. در این فهرست نام ۲۶۳ نویسنده، تصویرگر، قصه‌گو و نهادهای ترویجگر از ۶۹ کشور و ۵ قاره به چشم می‌خورد که برنامه «با من بخوان» یکی از این نامزدهاست.

شورای کتاب کودک، جمشید خانیان را در بخش نویسندگی و پژمان رحیمی‌زاده را در بخش تصویرگری به‌عنوان نامزدهای ایرانی جایزه جهانی هانس کریستین اندرسن ۲۰۲۲ به دفتر بین‌المللی کتاب برای نسل جوان معرفی کرد.

گزارش «بامن بخوان» از برنامه‌ی کتاب خوانی کودکان عشایر کوچ‌رو لرستان

موسسه پژوهشی تاریخ ادبیات کودکان که یکی از نهادهای دارای حق معرفی نویسنده، تصویرگر، و مروج یا سازمان‌های ترویجی و نهادهای اثرگذار در حوزه ادبیات کودکان برای جایزه آسترید لیندگرن (Alma) است، بار دیگر هوشنگ مرادی کرمانی را به‌عنوان نامزد دریافت این جایزه برای سال ۲۰۲۱ برگزیده است.