سایت کتابک

ترجمه از زبان هلندی (فلمنگی): لورا واتکینسن

ترجمه از انگلیسی به فارسی: بهار اشراق (این ترجمه تلخیص شده است.)

تابستان سال 2014 پدرم را از دست دادم. او ناگهان با لحن آرامی از صداها و حرکات مشکوکی حرف زد که در هنگام شب بیرون پنجره و روی بام صاف اتاقش که در قسمت شمالی بیمارستان قرار داشت شنیده و حس کرده بود. هنگام خداحافظی، یک پاکت‌نامه‌ی خالی به من داد و در گوشم نجوا کرد نامه‌ای به وزرات آموزش و پرورش نوشته است تا شرایط‌اش را توضیح دهد و از من خواست نامه را برای‌اش پست کنم.

خرس دنبال برتی گذاشته در کتاب «برتی و خرس». بی‌مقدمه و بدون هیچ آغازی، کتاب با این جمله آغاز می‌شود: «چون خرس دنبال برتی گذاشته بود.» چرا کتاب این جمله را می‌گوید؟ چون برتی را می‌بینیم که دارد می‌دود و پشت سرش به خرسی نگاه می‌کند که دهانش باز است و انگار می‌غرد و می‌خواهد برتی را بخورد. غرش خرس در تصویر با هیچ واژه و نام‌آوایی نشان داده نشده است؛ پس شاید خرس فقط دهانش را باز کرده و چیزی نمی‌گوید! برتی هم پسربچه‌ای با کلاه قرمز است که مانند همه‌ی شخصیت‌های تصویرهای پاملا آلن، تپل و بامزه است.

تجربه‌ی گروه نجوم کتابخانه‌ی «با من بخوان» جوانرود

آسمان شب همواره برای انسان‌ها، به ویژه کودکان، شگفت‌انگیز بوده است. نجوم، فضا، و کیهان‌شناسی از موضوعات مورد علاقه‌ی بسیاری از کودکان و نوجوانان هستند و به همین دلیل می‌توانند راه و زمینه‌ی مناسبی برای پیوند دادن درس علوم و کتابخوانی و اجرای فعالیت‌های جذاب و هیجان‌انگیزی باشند که افزون بر لذت‌بخش بودن، روحیه‌ی کنج‌کاوی و جست‌وجوگری را هم در کودکان تقویت می‌کنند. این روزها که در هفته‌ی نجوم قرار داریم، فرصت خوبی برای پرداختن به کتاب‌ها و فعالیت‌هایی با این موضوع است.

کتاب «تا خانه در باران» نمایشی از رخدادهای یک شب بارانی است از فاصله‌های نزدیک و دور. مادری با فرزندش در راه خانه است، سوار بر ماشین. در این شب بارانی که جاده‌ها شلوغ و لغزنده است، کودک شاهد رخدادهایی عجیب و ساده‌ است. ما از نماهای دور و نزدیک مانند یک فیلم، نظاره‌گر این داستان نمایشی هستیم. از خرگوش‌ها و موش‌ها و ماهی‌ها و اردک‌ها تا حتی حلزون. از وسایل و جزئیات لباس و ماشین‌ها، تا خیابان و آسمان و بزرگراه. همه چیز در این کتاب دیدنی است و خواندنی.

«روز معلم» را به یاد می‌آوریم این بار برای آموزگارانی که در گوشه‌گوشه این سرزمین فداکارانه می‌کوشند و گاهی زندگی‌شان را برای دانش‌آموزان خود به خطر انداخته‌اند تا رسالت معلمی را به تمامی به ما یادآوری کنند. به یاد بیاوریم معلم فداکار امید حسن‌زاده که در سال 1376 در بخشی از شهرستان بیجار گیلان برای نجات سی دانش‌آموزی که در کلاس و گرفتار آتش بخاری شده بودند، جان خود را به خطر انداخت و در نهایت بخش بزرگی از بدن و چهره‌اش برای همیشه آسیب دید.

«چه کسی قایق را غرق کرد؟» با تصویری از نمایی دور آغاز می‎شود که دریا و خانه‌ای را نشان می‌دهد که از میان تپه‌هایش یک گاو و یک الاغ را می‌توانیم ببینیم. دیدن سه جانور دیگر پشت الاغ و گاو برای‌مان آسان نیست. این تصویر ابتدای کتاب، آغاز داستان است اما بدون هیچ واژه‌ای. ما تماشاچی و ببیننده‌ی این داستان هستیم و کتاب با اولین تصویرش ما را به واقعیت فانتزی کتاب فرامی‌خواند. واقعیت است، چون همانند یک رخداد واقعی روایت می‌شود و فانتزی است، چون داستان جانورانی است که روی دوپای‌شان می‌خواهند سوار قایق شوند.

من موزه‌های بسیاری را دیدم چه در اقصی نقاط ایران و چه در اروپا و کشورهای دیگر و بازدید اخیرم از لوور پاریس خود گواه بر داشتن حق نظرم در این زمینه است. البته که این موزه قابل قیاس با موزه لوور نیست و تلاش‌های شما بسیار بسیار قابل ستایش است و باورنکردنی. امیدوارم که در اشاعه فرهنگ و هنر این سرزمین همواره پویا و پرتلاش باشید. (یاسمین فرجاددوست)

مجموعه کتاب «بنگاه کارآگاهی لاسه و مایا» شامل داستان‌هایی پلیسی و کارآگاهی است. در هر یک از کتاب‌ها، کودکان تشویق می‌شوند با نگاهی کنجکاوانه به اطراف خود بنگرند و از کنار رویدادها ساده نگذرند. کودکانی که به داستان‌های معمایی و ماجراجویانه علاقه‌مند هستند، از خواندن این داستان‌ها لذت می‌برند. شخصیت‌های این مجموعه «لاسه» و «مایا» دو دوست و همکلاسی هستند و به کمک هم یک بنگاه کارآگاهی کوچک را اداره می‌کنند. شخصیت دیگر داستان رئیس پلیس شهر است. ماجراهای این مجموعه در شهر خیالی «واله‌بی‌» رخ می‌دهد؛ شهر کوچکی که ساکنان آن یکدیگر را می‌شناسند. در هر یک از مجموعه کتاب‌های بنگاه کارآگاهی لاسه و مایا ،اتفاق عجیبی در شهر رخ می‌دهد که لاسه و مایا به کمک رئیس پلیس شهر می‌روند تا علت آن را پیدا کنند. آن‌ها کودکانی کنجکاو و متفکر هستند، سرنخ‌ها را می‌یابند، در کنار هم قرار می‌دهند و مشکلات را حل می‌کنند. تاکنون پنج کتاب از مجموعه کتاب‌ های لاسه و مایا به نام‌های «ماجرای مومیایی»، «ماجرای مسابقه فوتبال»، «ماجرای سیرک»، «ماجرای الماس» و «ماجرای زندان» به فارسی ترجمه شده است.

مجموعه کتاب «لوبی‌ها در...» شامل چهار جلد «لوبی‌ها در عدد هیچ»، «لوبی‌ها در من نبودم»، «لوبی‌ها در بلوز جدید»، و «لوبی‌ها در کلمه‌های مخالف» است. شخصیت‌های این مجموعه لوبی‌هایی هستند که خصوصیات ویژه‌ای دارند: صبور هستند، همه کاملا مانند همدیگر هستند، طرفدار معمولی بودن هستند و اعداد را بسیار دوست دارند. در این مجموعه کتاب هم سبک خاص تصویرگری و داستان‌پردازی «الیور جفرز» به‌خوبی دیده می‌شود.

تهران استانی بزرگ و پرجمعیت است که بسیاری از کودکانش، به‌رغم منابع قابل توجهی که به آن اختصاص داده می‌‌شود، از دسترسی به مراکز و منابع فرهنگی بی‌بهره‌اند. همین موضوع سبب شده است که برنامه‌ی «با من بخوان»، با یاری پشتیبانان، اقدام به راه‌اندازی کتابخانه‌های کودک‌محور متعددی در مناطق حاشیه‌ای و شهرستان‌های این استان کند. کتابخانه‌‌ی کودک و نوجوان دکتر عزت‌الله و دکتر علیرضا خسروی (سرلک) بیستمین کتابخانه‌ی با من بخوان در استان تهران است.

تجربه‌ای به‌یادماندنی از بلندخوانی یک کتاب غیرداستان

کتاب‌های داستانی انتخاب نخست، و گاه همیشگی، کتابداران و آموزگارن برای بلندخوانی هستند. در مقابل، بلندخوانی کتاب‌های غیرداستان برای بسیاری سخت جلوه می‌کند. شاید با خود می‌گویند چگونه می‌توان کتابی را که پیرنگ و خط داستانی ندارد با کودکان سهیم شد؟ چگونه می‌توان کودکان را به چنین کتاب جذب کرد؟ بعضی هم بلندخوانی این‌گونه کتاب‌ها را نالازم می‌دانند و خواندنشان را به خود کودک می‌سپارند.

کتاب‌های زیر از جمله کتاب‌هایی هستند که به موضوع خواب کودکان می‌پردازند:

کتاب «آهای! گوسفند شیطون وقت خواب است» داستان دختر کوچکی به نام فیبی است که برای این‌که بتواند بخوابد، از همان راه‌حل قدیمی شمردن گوسفندان استفاده می‌کند، اما این‌بار گوسفندها مانند همیشه نیستند و خودشان تصمیماتی دارند.

«لوبی‌ها در عدد هیچ» از مجموعه کتاب «لوبی‌ها در...» داستان مواجهه کوین، یکی از لوبی‌ها با مفهوم عدد صفر و شمارش از 0 تا 10 است.

قبل از شروع مطالعه این مقاله داستان کودک از نگاه سولوتارف، بخش نخست را بخوانید.

«شب شده، وقت خوابه»، یکی از عنوان‌های مجموعه کتاب «غاز کوچولو» است. در این کتاب غاز کوچولو خوابش نمی‌برد و دنبال هم‌بازی می‌گردد.

مجموعه «غاز کوچولو»، دارای تصاویر بزرگ و متن‌های کوتاه و ساده است که برخی از آنها به صورت شعر هستند. ضمنا برخی از تصاویر به صورت صفحه‌های برش‌دار هستند که خواندن متن را برای کودکان جذاب‌تر می‌کند.موضوعات این مجموعه داستان‌هایی ساده درباره بچه غازی است که می‌خواهد اطرافش را کشف کند.

تجربه‌ی بلندخوانی کتاب «چگونه می‌توان بال شکسته‌ای را درمان کرد»

آموزش، خواندن کتاب‌های داستانی و زندگی روزمره اموری جدا از هم نیستند. مربیان، کتابداران و ترویج‌گران با انتخاب کتاب‌های باکیفیت و بلندخوانی تاثیرگذار آن‌ها می‌توانند به درک عمیق‌تر کودکان از روایت‌های داستانی کمک کنند و در بستری شاد و لذت‌بخش آن‌ها را تشویق کنند به ارتباط بین اتفاق‌های زندگی روزمره و داستان‌ها بیاندیشند و آن‌چه را که از قصه‌ها آموخته‌اند در زندگی به کار ببندند.

کتاب «آهای! گوسفند شیطون وقت خواب است»، داستان دختر کوچکی به نام فیبی است که برای این‌که بتواند بخوابد، از همان راه حل قدیمی شمردن گوسفندان استفاده می‌کند، اما این بار گوسفندها مانند همیشه نیستند و خودشان تصمیماتی دارند.

«تخت خواب مامان و بابا»، کتابی است درباره خرس کوچولویی به نام لئو. او دوست دارد شب‌ها در تخت پدر و مادرش و پیش آن‌ها بخوابد و برای این کار از هر بهانه‌ای استفاده می‌کند.

«به هر چیزی که فکر بکنیم به همان تبدیل می‌شویم.» (بودا)

«وحشی[1]» داستان نوجوانی به نام «بلو بیکر» است که مرگ پدر، تروما، روان زخم، زندگی او می‌شود. این مرگ، سپر محافظ او را دربرابر اضطراب‌های درونش برمی‌دارد و سبب می‌شود تا چیزی درون بلو خالی ‌شود و ترس به او هجوم آورد. پیش از مرگ پدر، نوجوان دیگری به نام هاپر همیشه بلو را اذیت می‌کند و بلو، پدر را سپری دربرابر آزار هاپر می‌بیند. اما با مرگ پدر، بلو با همه ترس‌های دنیای بیرون و اضطراب‌های درونش روبه‌رو می‌شود: «یک‌دفعه بدون هیچ پیش زمینه‌ای همه چیز عوض شد. یک روز که خانوادگی دور هم جمع بودیم، پدرم قلب‌اش از کار ایستاد و از پیش‌مان رفت.»

از مجموعه کتاب «اگر به یک...» تاکنون 3 کتاب «اگر به یک سگ دونات بدهی...»، «اگر به یک موش شیرین بدهی...» و «اگر به یک گربه کیک بدهی ...» به فارسی منتشر شده است. در همگی این سه داستان، شخصیت اصلی مدام بعد از هر اتفاق و هر کاری به یاد یک چیز دیگر می‌افتد و ماجراهای بعدی را ایجاد می‌کند و در انتها دوباره به همان نقطه اول می‌رسد و باز...‌

کتاب «اگر به یک سگ دونات بدهی» از مجموعه کتاب «اگر به یک...»، داستانی طنز و سرخوشانه از سلسله اتفاقاتی است که بعد از دادن یک دونات به یک سگ روی می‌دهد.

انجمن دوستداران کودک پویش از سال ۱۳۸۷ در محمودآباد، روستایی در نزدیکی شهر ری آغاز به کار کرد. ۱۲ سال است که این انجمن و برنامه‌ی «با من بخوان» در کنار هم برای کودکان آسیب‌پذیر تلاش می‌کنند. کودکانی که تعدادشان در حاشیه‌ی کلان‌شهرها، به‌ویژه تهران، هر روز بیش‌تر می‌شود و محرومیت‌های مضاعفی بر زندگی آن‌ها سایه انداخته است.

گزارشی از راه‌اندازی کتابخانه‌ی کودک و نوجوان شرکت صنعتی مهرآباد

روزهای پرمشغله‌ و پرتب‌وتاب نزدیک عید نوروز بود، اما باید کتابخانه‌ی کودک و نوجوان کارخانه‌ی «شرکت صنعتی مهرآباد» را پیش از تعطیلات سال نو راه‌اندازی می‌کردیم تا بچه‌ها عید را بی‌کتاب نمانند.