سایت کتابک

هنگامی که نوزاد به‌دنیا می‌آید، در مادر احساس بی‌نظیری که به آن عشق گفته می‌شود همراه با حس قوی حفاظت از نوزاد ایجاد می‌شود؛ اما میزان و رشد این احساس یک تجربه‌ی فردی و در هر شخص متفاوت است. ازاین‌رو نگران نباشید اگر در بدو تولد کودک، این احساس را ندارید و یا این حس در شما نیرومند نیست. شما به زمان بیش‌تری نیاز دارید و به تدریج با آشنایی بیش‌تر با نوزاد، مراقبت روزانه از او و شیر دادن به او، این احساسات رشد خواهند کرد.

ترویج‌گران خواندن در سراسر دنیا انگیزه‌ها و دل‌مشغولی‌های مشترکی دارند. هر چند ترویج کتاب و کتاب‌خوانی در هر گوشه‌ای از جهان با توجه تفاوت‌های اقتصادی، فرهنگی و جغرافیایی هر منطقه، شیوه‌ی منحصر به خود را می‌طلبد، ارتباط و تعامل ترویج‌گران و استفاده از تجربه‌های جهانی می‌تواند در ارتقای سطح سواد و مهارت‌های ترویج خواندن و گسترش فرهنگ کتابخوانی موثر باشد و به بهبود وضعیت کودکانِ جهان بیانجامد. برنامه‌ی «با من بخوان» توانسته است الهام‌بخش مارلون مارمل، ترویج‌گر فیلیپینی، باشد. او و دانش‌آموزان‌اش در هفته‌ی بلندخوانی با برنامه‌ی «با من بخوان» و کودکان و خانواده‌های ایرانی همراه شدند.

سید محمدعلی جمال‌زاده، فرزند سید‌ جمال‌الدین اصفهانی، در اصفهان متولد شد. تحصیلات ابتدایی را در تهران و دبیرستان را در بیروت به پایان رساند. سپس به اروپا رفت و از دانشگاه لوزان فارغ‌التحصیل رشته‌ی حقوق شد. پس از پایان تحصیلات، مدتی مشغول به خدمت در سفارت ایران در برلین بود. آنگاه به عضویت دفتر بین‌المللی کار در آمد.

«من و زرافه و پِلی» ماجرای هم‌یاری و هم‌کاری است. داستان درباره بیلی کوچولوست که با سه جانور همراه می‌شود. آن‌ها کار تازه‌ای را آغاز می‌کنند و بیلی هم در پایان به رویای خود می‌رسد.

«من و زرافه و پِلی» ماجرای هم‌یاری و هم‌کاری است. داستان درباره بیلی کوچولوست که با سه جانور همراه می‌شود. آن‌ها کار تازه‌ای را آغاز می‌کنند و بیلی هم در پایان به رویای خود می‌رسد.

آرزو می­‌کنم در بهاران

دست جنگل پر از سایه باشد

روز و شب، خار و گل،دست در دست

مار با پونه همسایه باشد

در هوا مهربانی بپیچد

مثل بوی علف، بوی هیزم

ناگهان جشن باران بگیرد

خوشه­‌های طلا رنگ گندم

آرزو می­‌کنم ناله غم

درهیاهوی شادی بمیرد

بوته­‌های گل سرخ وحشی

جای دیوارها را بگیرد

آرزو می­کنم دست­‌هایت

مثل یک شاخه بخشنده باشد

آرزو می‌­کنم هرکجایی

«تمساحی که از آب بازی خوشش نمی‌آمد» داستان بچه تمساحی است که آب بازی را دوست ندارد، او خیلی سعی می­‌کند شنا کردن یاد بگیرد؛ اما موفق نمی‌­شود. تا این‌که یک روز با خارش دماغش عطسه‌­ای می­‌کند و از دماغش آتش بیرون می­‌آید و متوجه می­‌شود که او اژدها است؛ نه تمساح و برای همین از آب خوشش نمی‌آمده. از آن روز به بعد همه او را با هویت جدیدش می‌­پذیرند.

چشم­‌هایم را که می‌­بندم

شب می‌­آید در جهان سر؛

آفتاب و آن صفای روز

می­‌رود از آسمان سر.

چشم­‌هایم را که می‌­بندم

آن­چه پیدا هست تنهایی است؛

در سیاهی­‌های تنهایی

آن­چه پیدا نیست زیبایی است.

کتاب «رازهایی که نباید مخفی کرد» یکی دیگر از کتاب­‌های آموزشی مخصوص کودکان برای مقابله با تعرض و آزارهای جنسی است. البته این کتاب به کمک داستانی جذاب تلاش می‌­کند تا این آموزش را به کمک روایت کودک داستان به بهترین شکل انجام دهد.

کتاب «رازهایی که نباید مخفی کرد» یکی دیگر از کتاب­‌های آموزشی مخصوص کودکان برای مقابله با تعرض و آزارهای جنسی است. البته این کتاب به کمک داستانی جذاب تلاش می­‌کند تا این آموزش را به کمک روایت کودک داستان به بهترین شکل انجام دهد.

«آقای روباه شگفت‌انگیز» در پِیِ یافتن غذا و رها شدن از دست مزرعه‌داران بدجنس است. او در این مسیر، رفتارهای شگفتی دارد و شاید کمی هم کارهای بد می‌کند. این داستان چالشی برای اخلاق‌مداری در تنگناهاست که با خلاقیت و همیاری همه شخصیت‌ها پیش می‌رود.

«قورباغه بداخلاق» داستان قورباغه‌ای است که عاشق رنگ سبز است و از رنگ­‌های دیگر بدش می آید و دوست دارد همیشه برنده باشد. یک روز بعد از اینکه  قورباغه در بازی با دوستانش برنده نمی‌­شود بداخلاقی می­‌کند و دوستانش او را ترک می­‌کنند و او تنها می­‌شود و پیشنهاد دوستی تمساح را می‌پذیرد اما تمساح او را قورت می­‌دهد وقتی در تاریکی و تنهایی داخل شکم تمساح به رفتار خود با دوستانش فکر می­‌کند و پشیمان می‌­شود. تمساح که فقط قورباغه‌­ها بداخلاق را می‌­خورد وقتی می‌فهمد او مهربان شده قورباغه را به بیرون پرت می‌­کند و قورباغه پیش دوستانش بر می‌­گردد.

«قورباغه بداخلاق» داستان قورباغه‌ای است که عاشق رنگ سبز است و از رنگ­‌های دیگر بدش می‌آید و دوست دارد همیشه برنده باشد، وگرنه بداخلاق می‌شود. یک روز بعد از اینکه  قورباغه در بازی با دوستانش برنده نمی‌­شود بداخلاقی می­‌کند و دوستانش او را ترک می­‌کنند و او تنها
می‌­شود، تا اینکه در تنهایی دوستی تمساح سبز را می‌پذیرد اما نمی‌­داند که تمساح قصد دارد او قورت بدهد. وقتی تمساح او را قورت می‌­دهد در تاریکی و تنهایی داخل شکم تمساح به رفتار خود با دوستانش فکر می­‌کند و پشیمان می­‌شود. تمساح که فقط قورباغه‌­ها بداخلاق را می‌­خورد وقتی می‌­فهمد او مهربان شده قورباغه را به بیرون پرت می­‌کند و قورباغه پیش دوستانش برمی­‌گردد.

شب درختی سیاه و بزرگ است،

پخش در آسمان شاخسارش.

چون هوا خوب تاریک گردد،

گردد آغاز فصل بهارش.

شاخه در شاخه و برگ در برگ،

سایه بر سایه چون کوه بر کوه،

برگ بر برگ: بسیار، بسیار،

شاخه بر شاخه: انبوه، انبوه.

باب گراهام  نویسنده و تصویرگر برجسته‌ی استرالیایی و نامزد جایزه‌ی هانس کریستین اندرسن 2012 که در ایران اغلب او را با کتاب «چگونه می‌توان بال شکسته‌ای را درمان کرد» می‌شناسند، پس از دیدن عکس‌هایی از نشست بلندخوانی کودکان کتابخانه‌ی «با من بخوان» در گوریه استان خوزستان، نامه‌ی زیبایی برای این کودکان نوشت و برای برنامه‌ی «با من بخوان» فرستاد.

او تصویر کوچکی از خودش در حال نوشتن این متن را هم در پایان نامه برای بچه‌ها کشیده است!

با «آکیکو میاکوشی»[1]، برنده‌ی جایزه‌ی تصویرگری و نویسنده‌ی کتاب‌های تصویری کودکان، گفت‌وگو کردیم. نخستین کتاب «توفان»[2] او، برنده‌ی «جایزه‌ی بزرگ کتاب داستان کودکان و کتاب‌‌های تصویری نیسان»[3] شد. اکنون میاکوشی در توکیوی ژاپن زندگی و کار می‌کند.

«تمساحی که از آب بازی خوشش نمی‌آمد» داستان بچه تمساحی است که با خواهرها و بردارهایش متفاوت است و در اخر می‌فهمد در واقع یک بچه اژدهاست.

«آقای روباه شگفت‌انگیز» در پِیِ یافتن غذا و رها شدن از دست مزرعه‌داران بدجنس است. او در این مسیر، رفتارهای شگفتی دارد و شاید کمی هم کارهای بد می‌کند. این داستان چالشی برای اخلاق مداری در تنگناهاست که با خلاقیت و همیاری همه شخصیت‌ها پیش می‌رود.

گاهی که گنجشکان نمی­‌خوانند

وقتی پرستوهای زیبا در سفر هستند

وقتی کبوتر نیست

وقتی همه از حال آن­‌ها بی­‌خبر هستند

انگار آن­‌جا پشت شیشه آسمان خالی است

خورشید بی­رنگ است

شکلی خیالی است

حس می­‌کنم

جایی برایم نیست

جایی برای «دوستم دارند.»

جایی برای خنده‌هایم نیست

دیگر پرستویی نمی­‌آید

گنجشک­ها از شاخه می­‌افتند

حس می­‌کنم

دنیا پر از سنگ است

دختر کوچولو با «انگشت جادویی» خود، خشمش را نشان می‌دهد و دیگران را به سزای کارهایشان می‌رساند. این داستان دوستی با طبیعت را نشان می‌دهد، آن‌ هم با روایتی بامزه و خیال‌انگیز درباره خشم و تغییرها.

درخت­‌ها برای خانه‌ی زمین،

ستاره­‌ها برای باغ شب کمند

پرنده­‌های فوج فوج روزهاست

در آسمان شهر من نمی‌­پرند

کسی در آرزوی برگ و بار سبز،

به فکر دست خالی کویر نیست

و روی پشت‌­بام‌­های هیچ‌کس

کلاغ و بادبادک و حصیر نیست

درخت دارد انتظار می­‌کشد

و جاده رفته رفته پیر می­‌شود

نگاه چشمه‌­ها به راه خشک شد

بهارمن! بیا که دیر می‌­شود

برای من کمی سرود و بوی عید

از برنامه‌ی شما در مورد تصویرگری کتاب‌های درسی پرسیدیم؛ به چه شیوه‌ای کار می‌کردید؟

بخش نخست مقاله: ایرج کابلی، امتدادی روشن در تحول خط فارسی برای آموزش کودکان

آیا چیدمان بلوکی پدیده‌ای رایج در میان خط های زبان ها است؟

نگرش ایرج کابلی به خط فارسی، نگاهی بود که در زبان‌های لاتین‌تبار و خط‌های پیوست آن برای سده‌های بلندی انجام شده است و آن نگرش بلوکی در چیدمان خط است. در خط‌های لاتین‌تبار، نویسه‌های الفبایی هر کدام از هم جدا شدند، و در یک بلوک قرار گرفتند و هر مجموعه بلوک یک واژه را می‌سازد. در این گونه از خط‌ها اگر پیشوند و پسوندی هم به واژه پایه چسبانده شود، چون از پایه بلوک‌بندی شده‌اند، دیگر نیاز نیست پیشوندها یا پسوندها از واژه پایه جدا شوند، مگر در حالت‌های خاص که تعریف خود را دارد؛ اما در زبان فارسی، برپایه فشارهای منشیان دیوان‌نویس و خوش‌نویسان و کاتبان که راه‌های تندنویسی یا زیبانویسی را دنبال می‌کردند، برای دوره‌ای هزارساله خط فارسی در هر گام از حالت ناپیوسته خود خارج شد یا چسبندگی غیربلوکی پیدا کرد یا برپایه نگاه این گروه، دچار افتادگی‌ها یا افزوده‌هایی شد که خواندن آن را دشوارتر کرد. یعنی همه این‌ها سبب شد که عمق ارتوگرافیک خط فارسی بیش و بیش‌تر شود. اگر همین واژه شب‌نم را در نظر بگیریم، در روش سنتی شبنم بی‌بلوک است و می‌تواند به «شبنمها»، «شبنمهایش» تبدیل شود، اما برپایه دیدگاه کابلی، با هر پسوند و پیشوندی به شب‌نم، بلوک‌های آن اضافه می‌شود.

داستان‌های مجموعه کتاب 3 جلدی «مگنولیا» با زبان طنز به کودکان نشان می‌دهد هر تصمیمی پیامدی دارد؛ هم‌چنین هرکس می‌تواند، اشتباه‌هایش را جبران کند. همین اشتباه‌ها، باعث ‌می‌شود چیزهایی را از دست بدهی و به جای آن تجربه‌های تازه به دست آوری. داستان‌های مگنولیا با ایده‌های پر دردسر و جالبش در «بردن سیرک به کتابخانه؟ هرگز!»، «بردن پیانو به ساحل؟ هرگز!» و «بردن تمساح به مدرسه؟ هرگز!» روایت می‌شود.