مقالههای حوزه کودک و نوجوان
در این صفحه، مجموعهای از مقالهها و یادداشتهایی گردآوری شدهاند که به جنبههای گوناگون زندگی و رشد کودکان و نوجوانان میپردازند. این مطالب با رویکردی کاربردی و تخصصی، موضوعاتی همچون روانشناسی کودک، آموزش و پرورش، سلامت جسم و روان، ترویج خواندن، ادبیات کودک، بازی، سرگرمی، حقوق کودک، محیط زیست و نیازهای ویژه را دربرمیگیرند.
محتوای این بخش برای خانوادهها، آموزگاران، مربیان و علاقهمندان به دنیای کودکان تهیه شده است تا در شناخت بهتر کودکان و همراهی مؤثرتر با آنها در مسیر رشد و یادگیری، یاریرسان باشد.
در هر زیردسته، مقالهها و منابعی با نگاه علمی، آموزشی یا فرهنگی ارائه شدهاند که میتوانند الهامبخش فعالیتهای خانگی و آموزشی یا زمینهساز پژوهشهای ژرفتر باشند.
یادگیری خواندن، فرآیندی طولانی است که مستلزم کسب مهارتهایی است.
برای تبدیل شدن به کتابخوانی ماهر، کودک باید بیاموزد:
سه شنبه, ۲ تیر
هرچه کودکان دربارهی دنیای پیرامون خود بیشتر بدانند، یادگیری و خواندن در مدرسه برایشان آسانتر خواهد بود. شما نقش مهمی در کمک به کودکان برای فراگیری و روش استفاده از اطلاعات جدید، ایدهها و واژگان در یادگیری دارید و میتوانید به کودکان کمک کنید بین آنچه که تازه آموختهاند و دانستههای پیشین خود پل ارتباطی برقرار کنند.
سه شنبه, ۲ تیر
هر سال از ۱ تا ۷ آگوست (۱۰ تا ۱۶ مرداد)، در سالگرد تصویب «اعلامیه جهانی اینوچنتی» درباره تغذیه با شیر مادر، در کشورهای مختلف جهان، به نام هفته جهانی تغذیه با شیر مادر گرامی داشته می شود.
دوشنبه, ۲۵ خرداد
خواندن زندگینامه های خود نوشت (اتوبیوگرافی) یا دیگر نوشت (بیوگرافی) برای آشنایی كودكان و نوجوانان با بزرگانی كه در جامعه ی پیرامون خود، كشورشان یا جهان تأثیرگذار بوده اند، از چند دیدگاه اهمیت و ضرورت دارد:
پنجشنبه, ۲۱ خرداد
بسیاری از والدین به اشتباه می پندارند که فرزند نوجوان شان نمی خواهد با آن ها گفت وگو کند. این برداشت از آنجا ناشی می شود که نوجوانان در آغاز گفت وگو، به ویژه درباره ی موضوعات احساسی، بسیار ضعف دارند.
چهارشنبه, ۲۰ خرداد
در این مطلب گفت و گویی با کتابدار موفق یک مدرسه نابینایان در کشور انگلستان را می خوانید.
در مراسم اهدای جایزه کتابدار سال کتابخانه های آموزشگاهی (SLA)، خانم شونا فیلیپس، کتابدار مدرسه سلطنتی نابینایان مورد تحسین فراوان قرار گرفت.
او در گفت و گویی با خانم مدلین ترویس شرح می دهد چگونه کتابخانه ی این آموزشگاه را به مرکز پاسخگویی به کودکان با نیاز های ویژه تبدیل کرده است.
چگونه برای کار وارد مدرسهی سلطنتی نابینایان شدید؟
چهارشنبه, ۱۳ خرداد
معمولاً وقتی از کتاب برای افرادی با نیازهای ویژه سخن می رود، مردم و مسئولین جبهه گیری می کنند و می گویند، مگر برای بچه های معمولی کتاب کافی داریم؟
یکشنبه, ۱۰ خرداد
بسیاری از آموزگاران می گویند بیشتر وقت ها اطلاعی از مشکلات دانش آموزان در خانه پیدا نمی کنند.
بسیاری از والدین نیز از این موضوع گله دارند که از انتظارات مدرسه از خود آن ها یا فرزندشان آگاهی ندارند. تبادل اطلاعات، ضروری است و هر دو گروه آموزگاران و والدین در برقراری آن نقش دارند.
پرسش و پاسخهای زیر میتوانند به شما در بهره گیری هرچه بیشتر از گفت وگو با معلم فرزندتان یا دیگر مسئولان مدرسه، کمک کنند.
چهارشنبه, ۶ خرداد
مروجان کتابخوانی و دست اندر کاران آموزش کودکان همواره از پدر و مادرها می خواهند شیوه ای در پیش گیرند تا کودکان با کتاب و کتاب خوانی خو بگیرند.
گاه در سوی دیگر این جریان پدر و مادرانی را می بینیم که می گویند کودکشان از خواندن گریزان است و یا اینکه نمی تواند تا پایان به یک داستان گوش دهد.
سه شنبه, ۵ خرداد
کتابهای تصویری، شکل ادبی یگانهای ارائه میدهند که در آن، داستان و هنر با هم آمیخته میشوند. در این گونه کتابها، تصاویر به اندازهی متن اهمیت دارند و با هم به روایت داستان میپردازند.
هنگام خواندن کتابهای تصویری برای کودکان، سیر در تصاویر را فراموش نکنید.
در این مقاله، چند روش به کارگیری تصاویر برای درگیر کردن بیشتر کودک، و غنیتر ساختن تجربهی خواندن برای وی، ارائه میشود.
چهارشنبه, ۳۰ اردیبهشت
دیر زمانیست که عروسک در زندگی بشر حضور دارد. از آن هنگام که انسان پیکره خویش را با مواد اولیه مانند گل و چوب ساخت، اولین عروسک شکل گرفت.
نقش عروسک های اولیه یا به عبارتی پیکره ها و مجسمه های کوچک در زندگی انسان با نقش عروسک هایی که امروز ما می شناسیم، بسیار متفاوت بوده است. این پیکره ها جنبه اسرار آمیز و جادویی داشتند و مقدس شمرده می شدند. آنها از نظر معنوی حضوری قوی و موثر داشتند.
یکشنبه, ۲۰ اردیبهشت
مسئولیت اصیل فقر در جایی وجود دارد كه پاسخ دادن واقعی وجود داشته باشد. (مارنین باربر)
نخستین سخن چون گشایش كنیم، جهان آفرین را ستایش كنیم.
چه زیباست كه انسان شاهد بازی كودكان بی پناه و معصوم با ناتوانی های متفاوت با یكدیگر در دنیایی عاری از محدودیت ها و موانع باشد.
یکشنبه, ۲۰ اردیبهشت
نوجوانی دارای ویژگیهای مخصوص به خود است که کاملاً با رفتار و منش دوران کودکی متفاوت میباشد.
یکشنبه, ۲۰ اردیبهشت
بازی، فعالیتی طبیعی و جداییناپذیر از زندگی کودکان است که نقش کلیدی در رشد جسمی، ذهنی، عاطفی و اجتماعی آنها دارد. چون اغلب با فعالیت بدنی همراه است، ارتباط نزدیکی با رشد اندام، تقویت مهارتهای حرکتی و افزایش آمادگی جسمانی دارد. کودکان از طریق بازی، اعتمادبهنفس، احساس امنیت و خوداتکایی را تجربه میکنند.
یکشنبه, ۲۰ اردیبهشت
اندیشه راه اندازی کتابخانه سیار در سال ۱۹۷۹/۱۳۵۸ش. در میان گروه کوچکی از استادان دانشگاه سریناکارین ویروت Srinakharinwirot در شهر بانکوک پدید آمد. این گروه "کانون توسعه برنامه خواندن برای کودکان" را پایه گذاری کردند. هدف این گروه ارائه اطلاعات و مطالب جالب خواندنی به جوانان روستایی تایلند بود که هیچگونه دسترسی به کتاب نداشتند.
یکشنبه, ۲۰ اردیبهشت
پروژه "کتابخانه کوچک" که جایزه آساهی ۱۹۹۶ را از آن خود کرد، بر پایه نوآوری "سازمان خواندن" (READ) آغاز شد.
هدف این پروژه انتشار کتاب های تصویری با کیفیت بالا، بهای مناسب و در دسترس قرار گرفتن برای کودکان افریقای جنوبی بود.
یکشنبه, ۲۰ اردیبهشت
پیمان جهانی حقوق کودک که حاصل ده سال تلاش کارشناسان حقوق روان شناسی، جامعه شناسی، تعلیم و تربیت و بهداشت و بحث و گفتگو بین نمایندگان کشورهای عضو سازمان ملل متحد بود، در سال ۱۹۸۹در پنجاه و چهار ماده تدوین گردید.
شنبه, ۲۹ فروردین
تئاتر درمانی در ایران یك مقوله نا آشناست. بعضی آن را یكی از زیر شاخه های هنر نمایش می دانند و بعضی به لحاظ واژه «درمان»، آن را یكی از روش های صرف روانشناسی برای درمان بیماران روانی می شناسند و به همین دلیل آن را قابل استفاده برای عموم نمی دانند و تنها تصویری كه از آن دارند، پدیده مرموزی مثل هیپنوتیزم در اتاق روانكاو است.
شنبه, ۲۹ فروردین
«از فیلسوفی چینی پرسیدند بزرگترین شادی او در زندگی چه بود، پاسخ گفت: کودکی که پس از پرسیدن راه از من، شادمانه آواز می خواند و در جاده پیش می رفت».[۲]
پنجشنبه, ۲۷ فروردین
«چون جنگ ها نخست در ذهن انسان ها شکل می گیرند دفاع از صلح نیز باید در ذهن انسان ها شکل گیرد.» دیباچه اساسنامه یونسکو
چهارشنبه, ۲۶ فروردین
«بهرهمند کردن کودک از عشق به شعر، به این میماند که چشمهای یا جویباری درونی و همیشگی از شادابی و تازگی در درونش روان کنیم. آن هم نه شادابی تنها چرا که دوست داشتن و درک شعر، گونهای دریافت و حس ششم برای فرد به ارمغان میآورد که در روبه رو شدن با زندگی و جهان پیرامون از او انسانی چالاک میسازد. چالاک به مفهوم بسیار بسیار زنده!«
-رومر گودن ۱۹۹۸
سه شنبه, ۱۸ فروردین
تنوع موضوعی
کتابهای غیر داستانی یا اطلاعاتی و مستند برای کودکان و نوجوانان، طیف گستردهای از موضوعات را در بر میگیرند، از جمله:
علمی، دینی، تاریخی، جغرافیایی، سیاسی
صلح، محیط زیست، مشارکت اجتماعی، گفتوگو
بهداشت، آداب و رسوم، فرهنگ و تمدن
سه شنبه, ۱۱ فروردین
یکی از تفاوتهای اساسی گونههای کهن ادبیات داستانی با گونههای نو، این است که گونههای کهن، فاقد مؤلف هستند؛ در حالی که ادبیات داستانی نو، مشخصات مؤلف را ارائه میدهد.
سه شنبه, ۲۷ اسفند
تاقچه اتاق جای مناسبی است. کتابهایت را کنار هم بچین. برای اینکه نیفتد یک آجر کنارشان بگذار. روی میز کارت هم می توانی کتابخانه ات را درست کنی. دو تخته را به این شکل به هم میخ کن یا بچسبان و در دو طرف کتاب هایت بگذار
کنار اطاق هم می توانی با هیجده تا آجر و سه تا تخته دراز کتابخانه درست کنی. آجرها و تخته ها را به شکل زیر بچین. فقط همه را خوب تمیز کن
دوشنبه, ۲۶ اسفند
