در این برگه، آخرین نوشته‌های منتشرشده در پایگاه «کتابک؛ پنجره‌ای به جهان خواندن» به ترتیب تاریخ انتشار در دسترس شما قرار گرفته‌اند. این نوشته‌ها شامل تازه‌ترین مطالب در حوزه‌ی ادبیات کودک، معرفی کتاب‌های جدید، مقاله‌های تخصصی درباره‌ی ترویج خواندن، تجربه‌های موفق کتابخوانی، گفت‌وگو با نویسندگان و کتابداران، گزارش‌های رویدادها، و ایده‌هایی نو برای خانواده‌ها و مربیان است.
شما می‌توانید از این بخش به‌عنوان درگاه ورود به تازه‌ترین محتوای کتابک بهره ببرید، با آخرین تحولات در دنیای ترویج خواندن آشنا شوید و در جریان برنامه‌ها و پیشنهادهای نو در این زمینه قرار بگیرید. همچنین با جست‌وجو یا فیلتر کردن مطالب بر اساس موضوع، گروه سنی، یا نوع محتوا، دقیقاً به آنچه نیاز دارید دست پیدا کنید.
تعریف دقیق گروه: کودکانی که به دلایل گوناگون (فقدان والدین، بدسرپرستی، حکم قضایی یا وضعیت بحرانی خانوادگی) در مراکز رسمی نگهداری مانند خانه‌های کودک، پرورشگاه‌ها یا خوابگاه‌های دولتی یا خیریه زندگی می‌کنند.
موقعیت‌های رایج: مراکز شبانه‌روزی، خانه‌های کودک، مراکز حمایتی، گاه خانه‌های گروهی با نظارت دولتی یا غیردولتی.
تعریف دقیق گروه: کودکانی که بخش عمده‌ای از زمان خود را در خیابان می‌گذرانند؛ برخی شب‌ها نیز در خیابان می‌خوابند. ممکن است خانواده داشته باشند یا نداشته باشند، اما زندگی آن‌ها به‌نوعی با خیابان گره خورده است.
موقعیت‌های رایج: معابر شهری، چهارراه‌ها، پارک‌ها، مکان‌های عمومی، اطراف پایانه‌ها یا خانه‌های کودک.
چالش‌های اصلی: ناامنی، تجربه مکرر خشونت، بی‌اعتمادی، فقر تغذیه‌ای و عاطفی، گسست ارتباطی با بزرگسالان.
تعریف دقیق گروه: کودکانی که به‌منظور تأمین نیازهای خانواده یا بقای خود، ناچار به انجام کار در سنین پایین هستند. این کار ممکن است در خیابان، کارگاه‌ها، بازار، کارخانجات یا حتی در خانه باشد.
موقعیت‌های رایج: خیابان، کارگاه‌ها، فروشندگی، دست‌فروشی، مشاغل خدماتی یا کار در خانه.
چالش‌های اصلی: خستگی جسمی، آسیب روانی، فقدان زمان یا انگیزه برای خواندن، خودپنداره منفی، تجربه طرد اجتماعی.
«آنتون و یوناتان» کتابی تصویری است که به چالش برانگیزترین دغدغه‌ها و احساسات بشری می‌پردازد؛ از زندگی و دوستی گرفته تا فقدان، جدایی، تنهایی، مرگ و البته معنای زیستن انسان بر زمین.
کودکانی با اختلالات حرکتی یا چندمعلولیتی ممکن است در مهارت‌های حرکتی ظریف (مانند ورق‌زدن کتاب)، موقعیت بدنی، یا درک حسی با چالش‌هایی مواجه باشند. اما این شرایط به‌هیچ‌وجه مانعی برای لذت بردن از داستان، تخیل و ارتباط نیست. با طراحی شرایط فیزیکی و انتخاب ابزار مناسب، می‌توان تجربه‌ای فعال، لذت‌بخش و معنادار از کتابخوانی برای این کودکان فراهم کرد.
کودکان دارای اختلالات طیف اوتیسم (ASD) اغلب در درک مفاهیم اجتماعی، برقراری ارتباط و پردازش احساسات با چالش‌هایی روبه‌رو هستند. اما در عین حال، بسیاری از آن‌ها علاقه‌ای عمیق و پایدار به موضوع‌های خاص، نظم داستان، یا الگوهای قابل پیش‌بینی دارند. کتابخوانی می‌تواند فرصتی برای رشد زبان، گسترش تخیل، و تمرین مهارت‌های اجتماعی در فضایی امن و قابل پیش‌بینی باشد.
کودکان دارای اختلالات یادگیری، به‌ویژه نارساخوانی (دیسلکسیا)، با چالش‌هایی در رمزگشایی واژه‌ها، پیوند صدا و حرف، و پیگیری متن روبه‌رو هستند. این دشواری‌ها ممکن است باعث شود کودک از کتابخوانی فاصله بگیرد، اما با روش‌های مناسب، کتاب می‌تواند به ابزاری برای بازسازی اعتماد به‌نفس و انگیزه‌ی خواندن تبدیل شود.
در کتابخوانی با این گروه هدف آن است که:
کودکانی که با اختلالات ذهنی (مانند عقب‌ماندگی ذهنی خفیف تا متوسط، سندروم داون و غیره) زندگی می‌کنند، نیازمند حمایت و فرصت‌هایی متفاوت برای یادگیری هستند. کتابخوانی نه‌تنها می‌تواند مهارت‌های شناختی آن‌ها را ارتقا دهد، بلکه فرصتی برای ارتباط، لذت و رشد عاطفی نیز فراهم می‌کند.
هدف از کتابخوانی برای کودکان دارای اختلال ذهنی:
کودکان ناشنوا و کم‌شنوا نیز همچون دیگر کودکان، به داستان نیاز دارند؛ داستان‌هایی که نه‌تنها ابزار زبان‌آموزی، بلکه راهی برای تخیل، شناخت، و پیوند با دیگران باشد. اگرچه دریافت صوت برای این کودکان محدود یا ناممکن است، اما با به‌کارگیری شیوه‌های دیداری و چندحسی، می‌توان تجربه‌ای غنی از کتابخوانی برایشان رقم زد.
هدف:
آشنایی کودک با ساخت ماکت به‌عنوان بازنمایی سه‌بعدی نقشه یا ایده‌ی ذهنی؛ تقویت خلاقیت، هماهنگی چشم و دست، و تجربه‌ی کار گروهی.
«موش‌های پردردسر» به نویسندگی جان یومن و تصویرگری کوئنتین بلیک، درباره موش‌هایی است که در یک آسیاب لانه کرده‌اند. آسیاب بادی قدیمی‌ای که به قول داستان، در گذشته برای خودش بروبیایی داشته اما صاحب جدیدش، خسیس و بداخلاق است و سال تا سال به آسیاب نمی‌رسد و به همین دلیل آنجا لانه موش‌ها شده. موش‌ها برای آسیابان دردسرهایی درست کرده‌اند. آسیابان از موش‌ها بیزار است و موش‌ها عاشق آسیاب هستند. روی میله‌های چرخان بازی می‌کنند و روی نوار نقاله غلات سر می‌خورند. دنیا به کام‌شان است. غذا هست، بازی هست و یک زندگی جمعی شاد دارند.
کودکان نابینا یا کم‌بینا مانند دیگر کودکان نیازمند داستان، تخیل و تجربه‌های معنابخش هستند. کتاب برای آن‌ها نه‌فقط وسیله‌ای برای یادگیری، بلکه پلی برای ارتباط، لذت و رشد است. تفاوت در بینایی نباید مانعی برای ورود به جهان کتاب باشد، بلکه باید بهانه‌ای باشد برای جست‌وجوی راه‌هایی نو در کتابخوانی.
کتابخوانی برای کودک نابینا یا کم‌بینا می‌تواند موجب تقویت:
هدف:
آشنایی کودک با مفهوم «نقشه» به‌عنوان نمای دوبعدی یک فضا و یادگیری ترسیم ساده‌ی خانه یا اتاق خود با استفاده از نمادها و خطوط.
از بچه‌ها بپرسید: «وقتی می‌خواهیم گنج پیدا کنیم، چه چیزی لازم داریم؟» (پاسخ: نقشه گنج)
رجب امانف (۱۹۲۳ ـ 2002)، فولکلورشناس، نویسنده، ادیب و یکی از پایه‌گذاران علم فولکلورشناسی تاجیک است که دورهٔ کودکی‌اش را در زادگاهش، شهر اوراتپّه (استروشن) گذراند. سال 1938 آموزشگاه آموزگاری را تمام کرد. پس از ختم آموزشگاه، یک سال، آموزگار درس زبان و ادبیات تاجیک بود. سال 1939 به دانشگاه دولتی آموزگاری شهر دوشنبه رفت. هم‌زمان با شروع جنگ بزرگ وطنی عازم جنگ شد. بعدازآن، سال 1947 دورهٔ دکتری دانشگاه تاجیکستان را سپری کرد و پس از ختم دوره دکتری سال 1951 در دانشگاه مشغول به کار شد.
